Al-'Ankabut

العنكبوت

The Spider69 ayahsMeccan

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

الٓمٓ﴿١

1Alif, laam, miim.[1]

أَحَسِبَ ٱلنَّاسُ أَن يُتۡرَكُوٓاْ أَن يَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا وَهُمۡ لَا يُفۡتَنُونَ﴿٢

2E yimɓe ɓen cikku ɓe ngaccirte nii, fii ɓe wi'ii: "Min ngooŋɗinii!" Hara ɓe pitninaaka?

وَلَقَدۡ فَتَنَّا ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ فَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡكَٰذِبِينَ﴿٣

3Gooŋɗii, Min pitninii ɓen adinooɓe ɓe. Maa Alla feññin, fii gooŋɗuɓe ɓen, maa O feññin kadi, fii fenooɓe ɓen.

أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَسۡبِقُونَاۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ﴿٤

4Kaa golluɓe bonɗi ɓen cikku, won'nde ɓe laawoto Min? ko ɓe ñaawata kon bonii!

مَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ ٱللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ لَأٓتٖۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ﴿٥

5Kala tawɗo homo njortii kawroygol e Alla, ko pellet, lajal Alla ngal, ko hewtaygal. Ko Kaŋko woni Nanoowo, nganduɗo on.

وَمَن جَٰهَدَ فَإِنَّمَا يُجَٰهِدُ لِنَفۡسِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿٦

6Kala kadi tiiɗniiɗo, ko hoore-makko o tiiɗnanii, tawde pellet, Alla ko jon'diniiɗo e tageefo ngon.

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَحۡسَنَ ٱلَّذِي كَانُواْ يَعۡمَلُونَ﴿٧

7Ɓeen non gooŋɗinɓe, ɓe ngolli golle moƴƴe, ma Min momtan ɓe bonɗi maɓɓe ɗin, Min njoɓitra ɓe, ko ɓuri moƴƴude e ko ɓe ngollatnoo kon.

وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حُسۡنٗاۖ وَإِن جَٰهَدَاكَ لِتُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَآۚ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٨

8Min njamirii neɗɗaŋke on, moƴƴugol e mawɓe makko ɓen. Si ɓe ndoolii maa fii cirkangol Kam, ko a alanaa ɗum ganndal, wota a ɗofto ɓe ! Ko ka Am, woni ruttorde mon, Mi habra on, ko ngollatno ɗon.

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُدۡخِلَنَّهُمۡ فِي ٱلصَّٰلِحِينَ﴿٩

9Ɓeen gooŋɗinɓe Alla, ɓe ngolli golle moƴƴe, ma Min mbaɗtiduɓe e moƴƴuɓe ɓen.

وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ فَإِذَآ أُوذِيَ فِي ٱللَّهِ جَعَلَ فِتۡنَةَ ٱلنَّاسِ كَعَذَابِ ٱللَّهِۖ وَلَئِن جَآءَ نَصۡرٞ مِّن رَّبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمۡۚ أَوَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَعۡلَمَ بِمَا فِي صُدُورِ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿١٠

10Hino e jimɓe ɓen, wi'oowo: "Min ngooŋɗinii Alla"; hara non si o tampiniraama fii Alla, o waɗat lorra yimɓe ɓen, wano lepte Alla ɗen. Si ballal kadi immorii ka Joomi maa, pellet, ɓe mbi'ay: "Miɗen ngo'dunoo e mo'on!" Kere wonaa Alla ɓuri anndu'de ko woni e ɓerɗe tageefo ngon?

وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ﴿١١

11Ma Alla anndin fii gooŋɗinɓe ɓen, ma O feññina kadi fii naafiqiiɓe ɓeen.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبِعُواْ سَبِيلَنَا وَلۡنَحۡمِلۡ خَطَٰيَٰكُمۡ وَمَا هُم بِحَٰمِلِينَ مِنۡ خَطَٰيَٰهُم مِّن شَيۡءٍۖ إِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ﴿١٢

12Heeferɓe ɓen wi'ani gooŋɗinɓe ɓen: "Jokkee laawol amen ngol, men fawtoto fii goopi mon ɗin". Kono ɓe ngonaani fawtotooɓe hay hu'unde e goopi maɓɓe. Pellet, ko ɓe fenooɓe.

وَلَيَحۡمِلُنَّ أَثۡقَالَهُمۡ وَأَثۡقَالٗا مَّعَ أَثۡقَالِهِمۡۖ وَلَيُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَمَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ﴿١٣

13Kono maa ɓe paawtoo fii teddeendi bakkaat maɓɓe ɗin, e teddeendi goo, wond'ude e teddeendi maɓɓe ndin. Ko maa ɓe lamndoyee, Ñande Darngal, ga e kon ko ɓe fekindotonoo.

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَلَبِثَ فِيهِمۡ أَلۡفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمۡسِينَ عَامٗا فَأَخَذَهُمُ ٱلطُّوفَانُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ﴿١٤

14Gooŋɗii Min nulii Nuuhu e yimɓe makko ɓen, o ñiiɓi hakkunde maɓɓe, duuɓi ujunere, ŋakkuɗum duuɓi cappanɗe jowi. Waame on nanngi ɓe, hari ko ɓe tooñɓe.

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَصۡحَٰبَ ٱلسَّفِينَةِ وَجَعَلۡنَٰهَآ ءَايَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ﴿١٥

15Min ndaɗndi mo, kaŋko e yimɓe laana kan; Min mbaɗi ka kaawisa tageefo ngo.

وَإِبۡرَٰهِيمَ إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُۖ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ﴿١٦

16(Jaŋto) kadi Ibraahiima, nde o wi'annoo yimɓe makko ɓen: "ndeewee Alla, kulon Mo; ko ɗum ɓuri moƴƴann'de on, si woni hoɗon nganndi".

إِنَّمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡثَٰنٗا وَتَخۡلُقُونَ إِفۡكًاۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَمۡلِكُونَ لَكُمۡ رِزۡقٗا فَٱبۡتَغُواْ عِندَ ٱللَّهِ ٱلرِّزۡقَ وَٱعۡبُدُوهُ وَٱشۡكُرُواْ لَهُۥٓۖ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ﴿١٧

17Anndee ko ndewoton kon ga Alla, ko sanamuuji, hoɗon taƴa fenaande. Pellet, ɗin ɗi ndewoton ga Alla, ɗi waawaa on arsikude; ɗaɓɓiree arsike on ka Alla, rewon mo, ƴetton Mo. Ko ka makko woni rutteteɗon.

وَإِن تُكَذِّبُواْ فَقَدۡ كَذَّبَ أُمَمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡۖ وَمَا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ﴿١٨

18Si on njeddi i, haray mofte adinooɓe kadi njeddiino (Nulaaɓe mum). Alaa ko fawii e Nulaaɗo on, si wonaa yottingol ɓannginngol.

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ كَيۡفَ يُبۡدِئُ ٱللَّهُ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥٓۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ﴿١٩

19E ɓee yiaani no Alla fuɗɗorta tagoore ngum, refti o ndttat ngu? Pellet, ɗum wonii ko newanii Alla.

قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ بَدَأَ ٱلۡخَلۡقَۚ ثُمَّ ٱللَّهُ يُنشِئُ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأٓخِرَةَۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ﴿٢٠

20Maaku: "Yiilee ka leydi, ndaaron no O puɗɗori tagoore. refti Alla tagoore sakkitoru ngum. Pellet, Alla ko kattanɗo kala hu'unde".

يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَرۡحَمُ مَن يَشَآءُۖ وَإِلَيۡهِ تُقۡلَبُونَ﴿٢١

21Homo lepte mo o muuyani, o yurmo mo O muuyani; ko ka makko rutteteɗon.

وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ﴿٢٢

22On wonaani laawotooɓe ka leydi, wonaa ka kammu; alanaa on ga Alla, woni giɗo, wanaa ballo.

وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَلِقَآئِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يَئِسُواْ مِن رَّحۡمَتِي وَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ﴿٢٣

23Ɓeen yedduɓe aayeeje Alla ɗen, e hawroygol e makko ngol, ɓen taƴike e yurmeende Am, ɓen ɗon, hono woodani ɓe lepte mu'usuɗe.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱقۡتُلُوهُ أَوۡ حَرِّقُوهُ فَأَنجَىٰهُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلنَّارِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ﴿٢٤

24Jaabawol yimɓe makko ɓen wonaano, si wonaa wiide ɓe: "Waree mo, maa sunnon mo". Kono Alla daɗndi mo e yiite ngen. Pellet, wonii e ɗum, Ma'andeeji, wonan'de yimɓe gooŋɗimɓe.

وَقَالَ إِنَّمَا ٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡثَٰنٗا مَّوَدَّةَ بَيۡنِكُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَكۡفُرُ بَعۡضُكُم بِبَعۡضٖ وَيَلۡعَنُ بَعۡضُكُم بَعۡضٗا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّٰصِرِينَ﴿٢٥

25O maaki: "nganndee ko ndewoton kon ga Alla, ko sanamuuji, fii yiɗindiro hakkunde mon, ka nguurndam aduna, hooti non, Ñande Darndal, yoga mon yeddoyay yoga, yoga mon kadi huɗo yoga, hara non, jaaƴorde mon nden, ko ka Yiite, hara wallooɓe alanaa on".

۞ فَـَٔامَنَ لَهُۥ لُوطٞۘ وَقَالَ إِنِّي مُهَاجِرٌ إِلَىٰ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ﴿٢٦

26Luutu gooŋɗini mo. O maaki: "Min on, ko mi feroowo ka Joomi am, ko Kaŋko woni Fooluɗo, Ñeeño On".

وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَجَعَلۡنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلۡكِتَٰبَ وَءَاتَيۡنَٰهُ أَجۡرَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ﴿٢٧

27Min njeɗi mo Ismaa'iila e Yaaquuba, Min mbaɗi e geñngol makko ngol, Annabaaku e Daftere. Min ngokki mo mbarjaari makko ndin aduna, pellet, kaŋo on ka La'akara, ko o jeyaaɗo e moƴƴuɓe ɓen.

وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿٢٨

28(Jaŋto) kadi luutu, nde o maakannoo yimɓe makko ɓen : " E on aray e paŋkare, ɗe gooto e winndere nden adaaki on e mun?

أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ وَتَقۡطَعُونَ ٱلسَّبِيلَ وَتَأۡتُونَ فِي نَادِيكُمُ ٱلۡمُنكَرَۖ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتِنَا بِعَذَابِ ٱللَّهِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ﴿٢٩

29E on aray jottagol e worɓe ɓen? paloɗon kadi e laawol? Ngollaton ko mbatirdu mon ko añinii?" Kono jaabawol yimɓe makko ɓeen wonaano, si wonaa wiide ɓe: "Addan men lepte Alla ɗen, si tawii ko a jeyaaɗo e gooŋɗuɓe ɓeen".

قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُفۡسِدِينَ﴿٣٠

30O maaki: "Joomi am, wallam e hoore yimɓe bonnooɓe ɓeen".

وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسُلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُوٓاْ إِنَّا مُهۡلِكُوٓاْ أَهۡلِ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةِۖ إِنَّ أَهۡلَهَا كَانُواْ ظَٰلِمِينَ﴿٣١

31Tuma nde Imminaaɓe Amen ɓen addannoo Ibraahiima welo-welo ngon, ɓe mb"i: "Minen, ko men halkooɓee yimɓe ndee saare. Tawde pellet, yimɓe mayre laatike tooñooɓe".

قَالَ إِنَّ فِيهَا لُوطٗاۚ قَالُواْ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَن فِيهَاۖ لَنُنَجِّيَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ﴿٣٢

32O maaki: "Kono Luutu no ton!" Ɓe mbi'i: "Ko minen ɓuri anndude fii won'ɓe ton. Ko ma men daɗndu mo, kaŋko e yimɓe makko ɓen, si wonaa debbo makko on, o jeyaama e helketeeɓe ɓeen".

وَلَمَّآ أَن جَآءَتۡ رُسُلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗاۖ وَقَالُواْ لَا تَخَفۡ وَلَا تَحۡزَنۡ إِنَّا مُنَجُّوكَ وَأَهۡلَكَ إِلَّا ٱمۡرَأَتَكَ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ﴿٣٣

33Tum nde imminaaɓe Amen ɓen keewtunoo ka Luutu, o saɗtiraa fii maɓɓe, ɓernde makko ɓiɗtorii fii maɓɓe. Ɓe mbi'i: "Wota a hul, wota a suno. Ko men daɗndooɓe ma an e ɓeynguure maa nde, si wonaa debbo maa on, o jeyaama e halkaaɓe ɓen.

إِنَّا مُنزِلُونَ عَلَىٰٓ أَهۡلِ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةِ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ﴿٣٤

34Ko moen njippinooɓe lepte e yimɓe ndee saare, immorde ka kammu, sabu ko ɓe yaltunoo e ɗoftaare kon".

وَلَقَد تَّرَكۡنَا مِنۡهَآ ءَايَةَۢ بَيِّنَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ﴿٣٥

35Gooŋɗii Min ngaccii e nden (saare), Ma'ande ɓanngunde, wonan'de yimɓe haqqilooɓe ɓeen.

وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗا فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱرۡجُواْ ٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ﴿٣٦

36(Min nuli) kadi e Madyana, musiɗɗo maɓɓe on, Shu'aybu. O maaki: "Ko onon yo yimɓe am, ndewee Alla, jortoron Ñalannde sakkitiinde nden, wota woniri e leydi ndin, bonnooɓe".

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ﴿٣٧

37Kono ɓe njeddi i mo. Dillannde nden nanngi ɓe, ɓe waɗtini ka koɗooli maɓɓe, ko ɓe jicciiɓe-maayi.

وَعَادٗا وَثَمُودَاْ وَقَد تَّبَيَّنَ لَكُم مِّن مَّسَٰكِنِهِمۡۖ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَكَانُواْ مُسۡتَبۡصِرِينَ﴿٣٨

38(Meon kalki) kadi Aadi'en, e Saamuda'en. Gooŋɗii caambbeje maɓɓe ɗin ɓannganii on. Seytaane cuɗinani ɓe, golle maɓɓe ɗen, ndu sakkii ɓe e laawol ngol; tawi le, ko ɓe reentunooɓe.

وَقَٰرُونَ وَفِرۡعَوۡنَ وَهَٰمَٰنَۖ وَلَقَدۡ جَآءَهُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانُواْ سَٰبِقِينَ﴿٣٩

39(Min kalki) kadi Qaaruuna, e Fir'awna e Haamaana. Gooŋɗii le, Muusaa addanii ɓe ɓanngannduyeeji, kono ɓe toownitii ka leydi, ɓe wonaano laawotooɓe.

فَكُلًّا أَخَذۡنَا بِذَنۢبِهِۦۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِ حَاصِبٗا وَمِنۡهُم مَّنۡ أَخَذَتۡهُ ٱلصَّيۡحَةُ وَمِنۡهُم مَّنۡ خَسَفۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ وَمِنۡهُم مَّنۡ أَغۡرَقۡنَاۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ﴿٤٠

40Kala maɓɓe, Min leptirno bakkaatuuji mum ɗin: no e maɓɓe, ɓe Min ngurti henndu e mum; no e maɓɓe, ɓe haacaango kalki; no e maɓɓe, mo Min mutini ɗum ka leydi, no e maɓɓe kadi, ɓe Min yoolunoo. Kono non, Alla siforaali tooñoowo ɓe; si ko woni, ko kamɓe tooñuoo ko'e maɓɓe.

مَثَلُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَ كَمَثَلِ ٱلۡعَنكَبُوتِ ٱتَّخَذَتۡ بَيۡتٗاۖ وَإِنَّ أَوۡهَنَ ٱلۡبُيُوتِ لَبَيۡتُ ٱلۡعَنكَبُوتِۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ﴿٤١

41Misal ɓen jogitiiɓe ga Alla deweteeɗi, ko wano marijaawowal(njomblo) saccungal suudu. Ko ɓuri lo'ode non e cuuɗi ɗin, ko suudu marijaawo. Sinno ɓe annduno!

إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ﴿٤٢

42Pellet, Alla no anndi kala hu'unde nde ɓe noddata ga makko. Ko Kaŋko woni Foolɗo, Ñeeño On.

وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِۖ وَمَا يَعۡقِلُهَآ إِلَّا ٱلۡعَٰلِمُونَ﴿٤٣

43Ɗii ko yeruuji ɗe Min piyanta yimɓe ɓen; ko woni tun, paamataa ɗen, si wonaa annduɓe ɓen.

خَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ﴿٤٤

44Alla tagirii kammuuli ɗin e leydi ndin, e hoore goonga. Pellet, wonii ɗum, Ma'ande, wonan'de gooŋɗinɓe ɓen.

ٱتۡلُ مَآ أُوحِيَ إِلَيۡكَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَۖ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ تَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِۗ وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَصۡنَعُونَ﴿٤٥

45Janngu ɗum ko waayinaa e maaɗa ka deftere, ñiiɓaa e juulde nden. Pellet, juulde nden no haɗa paŋkare e ko añinii. Ko jantagol Alla ngol ɓuri (hu'unde kala) mawnude. Alla no anndi ko ngolloton kon.

۞ وَلَا تُجَٰدِلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡۖ وَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَأُنزِلَ إِلَيۡكُمۡ وَإِلَٰهُنَا وَإِلَٰهُكُمۡ وَٰحِدٞ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ﴿٤٦

46Wota on weeñir yimɓe defte ɓen si wonaa e no ɓuri e moƴƴirde, si wonaa hara ko ɓen tooñɓe e maɓɓe. Mbi'on: "Min ngooŋɗinii nden njippinaande e amen e ɗen njippinaaɗe e mon. Deweteeɗo amen On e deweteeɗo mon On ko gooto, menen non, ko Min jebbilanii ɓe Mo".

وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَۚ فَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۖ وَمِنۡ هَٰٓؤُلَآءِ مَن يُؤۡمِنُ بِهِۦۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلۡكَٰفِرُونَ﴿٤٧

47Ko wano non Min njippiniri e maaɗa Deftere nden. Ɓeen ɓe Min ngokki Deftere nden, heɓe mgooŋɗini nde. Hino e maɓɓe on gooŋɗinɗo nde. Yeddataa Aayeeje Amen ɗen, si wonaa heeferɓe ɓen.

وَمَا كُنتَ تَتۡلُواْ مِن قَبۡلِهِۦ مِن كِتَٰبٖ وَلَا تَخُطُّهُۥ بِيَمِينِكَۖ إِذٗا لَّٱرۡتَابَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ﴿٤٨

48A wonaano haɗa janngatnoo deftere ado mayre, a winndirtaano ñaamo maa ngon. Harayno, bonnooɓe ɓen cikkittono.

بَلۡ هُوَ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ فِي صُدُورِ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلظَّٰلِمُونَ﴿٤٩

49Si ko woni, ko nde Aayeeje ɓannguɗe e ɓerɗe ɓen okkaaɓe ganndal. Yeddataa aayeeje Amen ɗen, si wonaa tooñɓe ɓeen.

وَقَالُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَٰتٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡأٓيَٰتُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٌ﴿٥٠

50Ɓe mb'i: "Hanno jippinee e makko Ma'andeeji immorde ka Joomi makko?" Maaku: "aayaaji ko joomam addata, anndee min, ko mi jeertinoowo ɓannguɗo".

أَوَلَمۡ يَكۡفِهِمۡ أَنَّآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَرَحۡمَةٗ وَذِكۡرَىٰ لِقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ﴿٥١

51Kere yonaani ɓe won'de Min njippinii e maaɗa deftere nden hende janngee e maɓɓe? Wonii e ɗuum, yurmeende e waaju wonan'de yimɓe gooŋɗinooɓe.

قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ شَهِيدٗاۖ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡبَٰطِلِ وَكَفَرُواْ بِٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ﴿٥٢

52Maaku: "Alla yonii hakkunde am e mooɗon seedee Hino anndi ko woni kon ka kammuuli e ka leydi. Ɓen non gooŋɗimɓe meere nden ɓe yeddi Alla, ko ɓen ngoni oni sooyɓe ɓen.

وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَوۡلَآ أَجَلٞ مُّسَمّٗى لَّجَآءَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ وَلَيَأۡتِيَنَّهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ﴿٥٣

53Heɓe kawjirane lepte ɗen. Si wonaano fii lajal innaangal, lepte ɗen ngardiratno e maɓɓe juhal, hara kamɓe ɓe so'aa-anndude.

يَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ﴿٥٤

54Heɓe lawjirane lepte ɗen, hara non pellet, Jahannama ko fiiltiinge heefereɓe ɓeen.

يَوۡمَ يَغۡشَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۡ وَيَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٥٥

55Ñande lepte ɗen suddiroyta ɓe senngo dow maɓɓe e ka ley koyɗe maɓɓe, O daala[na ɓe]: "Meeɗee ko ngollatnoɗon kon!"

يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ﴿٥٦

56Eey mon jiyaaɓe Am gooɗinɓe! Nganndee leydi Am ndin ko yaajundi. Ko Min ngoni ko ndewoton!

كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ﴿٥٧

57Kala woŋkii meeɗay maayde. refti ko ka Amen ndutteteɗon.

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ غُرَفٗا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ نِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ﴿٥٨

58Ɓeen gooŋɗinɓe ɓe ngolli golle moƴƴe, ma Min koɗnu ɓe ka Aljanna e cuuɗi ɗi canɗi ilata senngo ley majji, koɓe duumotooɓe ton. Iskin(heskey)° moƴƴere njoɓdi gollunooɓe,

ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ﴿٥٩

59ɓeen muññiiɓe, ɓe tuugii e Joomi maɓɓe.

وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٖ لَّا تَحۡمِلُ رِزۡقَهَا ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ﴿٦٠

60Heewii e ruugatɗi ɗi yooɓotaako arsike majji! Ko Alla arsikata ɗi wond'ude e onon. Ko Kaŋko woni Nanoowo, gannduɗo.

وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ﴿٦١

61Pellet, si a laɓndiima ɓe: "Ko hommbo tagi kammuu- li ɗiin e leydi ndin, O elti na'ange nge e lewru ndu?" Ma ɓe mbi'u: "Ko Alla". Ko holno ɓe ferlitoraa (e gooŋɗingol ngol)?

ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَيَقۡدِرُ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ﴿٦٢

62Alla no yaacnana arsike on mo o muuyi e jiyaaɓe makko ɓen, Homo ɓittana mo. Pellet, Alla ko gannduɗo kala hu'unde.

وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ مَوۡتِهَا لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ﴿٦٣

63Pellet, si a lanndike ɓe: "Ko hommbo jippiniri ndiyam ka kammu ɗam O wuurnitiri leydi ndin ɓaawo ndi yoorde?", ma ɓe mbi': "Ko Alla". Maaku: "Yettoore woodanii Alla!". Si ko woni, ko ɓuri ɗuuɗude e maɓɓe kaqqiltaa.

وَمَا هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَهۡوٞ وَلَعِبٞۚ وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ لَهِيَ ٱلۡحَيَوَانُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ﴿٦٤

64Ɗam nguurndam aduna wonaani, si wonaa mbeleeɗe e fijindaaru. Pellet, ko hoɗo La'akara ngon woni nguurandam. Sinno ɓe annduno.

فَإِذَا رَكِبُواْ فِي ٱلۡفُلۡكِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ إِذَا هُمۡ يُشۡرِكُونَ﴿٦٥

65Si ɓe waɗɗike ka laana, ɓe nodda Alla ɓe laɓɓinano mo noddaandu ndun. Tuma nde o daɗndi ɓe ka njoorndi, on tuma ɓe cirka.

لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ وَلِيَتَمَتَّعُواْۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ﴿٦٦

66No ɓe yeddira ko Min ngokki ɓe kon, awa yo ɓe dakmito! Aray kaɓe ngannda.

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا حَرَمًا ءَامِنٗا وَيُتَخَطَّفُ ٱلنَّاسُ مِنۡ حَوۡلِهِمۡۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَكۡفُرُونَ﴿٦٧

67E ɓee nji'aani won'de Min mbaɗii hormorde hoolniinde, yimɓe ɓen no ci'ifee(mbifte) bannge maɓɓe? E ko meere nden ɓe ngooŋɗinta ɓe njedda neemaaji Alla ɗin?

وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِٱلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُۥٓۚ أَلَيۡسَ فِي جَهَنَّمَ مَثۡوٗى لِّلۡكَٰفِرِينَ﴿٦٨

68E ko hommbo ɓuri tooñide wa on pekondiiɗo fenaande e hoore Alla, maa o fenni goonga kan nde ka arnoo e makko? E wonaa ka Jahannama woni jaaƴorde yedduɓe ɓen?

وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ فِينَا لَنَهۡدِيَنَّهُمۡ سُبُلَنَاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ﴿٦٩

69Ɓeen tiiɗnorɓe e (weltingol) Min, ma Min peewnirɓe e laawi Amen, ko pellet, Alla no won'di e moƴƴinooɓe ɓeen.

RELATED SURAHS