Al-Hajj

¹Eey monyo yimɓe, kulee Joomi mo'on, pellet, dillannde Darnga ngo ko hu'unde mawnde.

²Ñande nji'oton ngal, njejjitoyay kala muyninoowo ko o muyninaynoo ko, fukka kala cowiiɗo ko o sowiinoo kon, a yi'at yimɓe ɓen no manndili, hara kamɓe ɓe manndiaa, kono Lepte Alla ɗen ko saɗtuɗe.

³No e yimɓe ɓe on mo no wennja e fii Alla ko aldaa e ganndal, o jokka kala Seytaane canndallo.

⁴Winndaama e hoore-makko won'de pellet, kala belduɗo e makko pellet, o majjinat mo, o ɗowa mo haa ka Lepte Sa'iiri.

⁵Ey mon yimɓe, si tawii on e cikkatiima immorde e immital ngal, pellet, Minen Min Tagii on immorde e mbullaari refti e toɓɓere maniiyu, refti e heɗɗere refti e husre timmunde tagoore e nde wonaa timmunde tagoore fii yo Min ɓannginan on, Miɗen Ñiiɓina ka renngaaji ko Min Muuyi kon haa e happu innaaɗo, refti Min njaltini on ko on boobooɓe, refti fii yo on njotto sagatalaaku mo'on no e mo'on ɓen ɓe no maaya no e mo'on kadi ɓen ɓe no nduttee fa'ade ka ɓuri ja'asde e nguurndam ɗam fii wota ɓe nganndu ɓaawo ganndal hay e hu'unde. A yi'at leydi ndin ko yo'orundi si Min njippinii e dow mayri ndiyam ɗan ndi dilla ndi ƴura ndi fuɗina immorde e kala noone wooɗuɗo.

⁶Ɗum, ko tawde pellet, Alla ko Kaŋko woni Goonga kan, pellet, O wurtinat maayɓe ɓen, tawde pellet, ko O kattanɗo e dow kala hu'unde.

⁷Pellet, Darngal ngal ko aray ngal sikke alaa e maggal, won'de pellet, Alla immintinay ɓen won'ɓe ka genaale.

⁸No e yimɓe ɓen on mo no weeñdaa e fii Alla ko aldaa e ganndal wonaa peewal wonaa deftere nurɗunde(jalbunde).

⁹Hkfɗo balaaji mu'un [mawnintiniiɗo] fii yo o majjin gah Laawol Alla ngol, no woodani mo ka aduna koyeere Min meeɗinoyay mo kadi Ñande Darngal Lepte cumoowe ngen.

¹⁰Ɗum ko sabu ko juuɗe maaɗa ɗen ngardini kon. E won'de pellet, Alla wonaani Tooñoowo jeyaaɓe ɓen.

¹¹No e yimɓe ɓen on mo no rewa Alla e dow selindaare; si moƴƴere heɓii mo o tabitira sabu ɗuum si jarrabuyee kadi heɓii mo o waylitoo e ye'eso makko, o hayrii aduna on e La'akara on ko ɗum tigi woni hayrere ɓanngunde nden.

¹²Homo rewa gah Alla ko lorrataa mo e ko nafataa mo kadi. Ɗuum [ko jaŋtaa ɗoo], ko ɗum woni majjere woɗɗunde nden.

¹³Homo rewa on mo lorra mum no ɓuri ɓadaade diini nafa mum kan, bonii welddiɗo bonii kadi wuuridaaɗo.

¹⁴Pellet, Alla homoo naatna ɓen gooŋɗinɓe ɓe ngolli moƴƴi ɗin Aljannaaji no ila sengo ley majji caatlii ɗi, pellet, Alla homo waɗa ko o faandii ko.

¹⁵On gonɗo no sikka won'de Alla wallataa mo ka aduna e ka La'akara; yo o fortu ɓoggol fa'ade ka kammu refti o taƴa ngol yo o ndaaru taw si pewje makko ɗen ittay ko tikkani ko.

¹⁶Ko wano nii Min nJippiniri ɗe Aayeeje ɓannguɗe. Pellet, Alla homo Feewna on Mo o muuyii.

¹⁷Pellet, ɓen gooŋɗinɓe e ɓen Yahuudinkooɓe e Saabi'iyaŋkooɓe e Annasaaraŋkooɓe e Majuusiŋkooɓe e ɓen sirkooɓe, pellet, Alla O ceerndoowo hakkunde maɓɓe Ñande Darngal. Pellet, Alla e dow kala hu'unde ko O Seediiɗo.

¹⁸Enee a yi'aali, won'dema Alla no sujjan'de Mo ɓe won'ɓe ka kammuuji e ɓe won'ɓe ka leydi, na'ange nge kadi e lewru ndun e koode ɗen e pelle ɗen e leɗɗe ɗen e daabeeji ɗin e ko ɗuuɗi immorde e yimɓe ɓen, ko ɗuuɗi kadi wajibike e mu'un Lepte ɗen. Kala mo Alla hoyni alanaa mo teddinoowo, pellet Alla homo golla ko o muuyi kon.

¹⁹Ɓee ɗoo ɗiɗo ko weeñdondirɓe, ɓe mbeñdondirii fii Joomi maɓɓe ɓen yedduɓe non, taƴanoyte ɓe comci immorde e Yiite fatuɗam yuppee ka dow ko'e maɓɓe.

²⁰Haɗam honciniree(tayniree) ko woni kon ka deedi maɓɓe e guri ɗin kadi.

²¹No woodani ɓoonɗe e jamɗe.

²²Tuma kala ɓe cokli jaltugol ndeer ton immorde e suno, ɓe nduttee e ndeer magge, [ɓe mbii’anee:] meeɗee Lepte cumoowe nge.

²³Pellet, Alla naatna ɓen gooŋɗinɓe ɓe ngolle moƴƴi ɗin Aljannaaji no ila e ley majji caatɗlii ɗin, ɓe cuɗiree ndeer ton immorde jawe kanŋe e lu'ulu'uuje koltu maɓɓe on nder ton ko hariire.

²⁴Ɓe peewnaama fa'ade e ko laaɓi immorde e konngol ngol, ɓe peewnaa kadi fa'ade e Laawol jettiniingol ngol.

²⁵Pellet, ɓeen yedduɓe heɓe faddaade gah Laawol Alla ngol e Juulirde Horminnde nden, nden nde Min mbaɗani ɗum yimɓe ɓen, no fota ter ñiiɓuɗo on e mayre e liigotooɗo on. Kala paalaaɗo ooñorde e mayre tooñe, Min meeɗinat mo immorde e Lepte mu'usɗe.

²⁶E tuma nde Min nJippinnoo Ibraahiima nokku Suudu ndun, [Min Daali:] Wota a kafidu e Am hay e hu'unde, laɓɓin Suudu Am ndun fii wanngotooɓe ɓen e darotooɓe ɓen [juula] e rukƴooɓe cujja ɓen.

²⁷Noddin e yimɓe ɓen fii Hajju ngun, ɓe ngarat e maaɗa ko ɓe seppooɓe e dow kala ɗehiimba reedu, ɓe ngarat immorde e kala laawol goɗɗungol.

²⁸Fii yo ɓe seedo nafoore maɓɓe, ɓe njaŋtoo Innde Alla e ndeer ñalɗi ganndaaɗi e dow ko o arsiki ɓe kon immorde e muumi neemoraaɗi, ñaamee e majji, ñamminon kadi baaso ɓilliiɗo on.

²⁹Refti yo ɓe ittu tuundi maɓɓe ndi, yo ɓe kuuɓnu takke maɓɓe ɗen, yo ɓe mbanngo Suudu rimɗinaa- ndu ndu.

³⁰Ɗuum [ko njamiraɗon], kala mawninɗo Hurumji Alla ɗi tawat ɗuum ko moƴƴere makko ka Joomi makko. Daginanaama on neemoraaɗi ɗin, si wonaa kon ko janngaa e taweede mo'on, ngoɗɗitee coɓɗii ɗi immorde e sanamuuji, ngoɗɗitoɗon kadi konngol fenaande ngol.

³¹Newaniiɓe Alla ɓe ngonaani sirkanooɓe Mo, kala sirkanɗo Alla no wa'ita wa si o pukkiiɗo immorde ka kammu sonndu biftoo mo ma henndu ruuyida e makko [liɓoya] e nokkure woɗɗunde.

³²Ɗuum [ko jaŋtaa ɗoo hollii] kala mawninɗo Ma'andeeji Alla ɗin, pellet ɗum, ko e kulol ɓerɗe ɗen jeyaa.

³³No woodani on e majji nafaaji haa e dummunne innaaɗo, refti nokku majji on ko ka cuudu Ndimuru.

³⁴Min mbaɗanii kala mofte laawol fii yo ɓe njaŋto Innde Alla e dow ko O arsiki ɓe kon immorde e muumi neemoraaɗi. Deweteeɗo mon on ko Deweteeɗo Gooto ko Kaŋko njebbilatoɗon, weltinir ɗoftiiɓe ɓen.

³⁵Ɓeen [tawɓe] si Alla jaŋtaama ɓerɗe maɓɓe ɗen kulay, e muññiiɓe ɓen e dow kon ko heɓi ɓe e ñinnooɓe Julde nden heɓe nafka goɗɗum e ko Min arsiki ɓe kon.

³⁶E gelooɓi [fayɗi] ɗin Min mbaɗanii on ɗi jeyaaɗum e Ma'andeeji Alla no woodani on e majji moƴƴere, njaŋtee Innde Alla e dow majji ko ɗi saffiniiɗi si becce majji ɗen yanii ñaamee immorde e majji ñamminon kadi yonndiniiɗo e weeɓitotooɗo, ko wano nii, Min eeltirani on ɗi mbelajo'o onon on j Njaarnay.

³⁷Hewtoytaa Alla tebbuuli majji wonaa ƴiiƴe majji kadi, kono heewtoy mo kulol ngol immorde e mo'on. Ko wano nii O eeltani on ɗi fii yo on mawni Alla e dow ko o feewni on ko, weltin moƴƴinɓe ɓen.

³⁸Pellet, Alla O solnanay(duñanat) ɓeen gooŋɗinɓe, pellet, Alla o yiɗaa kala kodoowo keewɗo jeddi.

³⁹Duŋanaama ɓeen wonaaɓe haɓeede [joɓtagol] sabu kamɓe ko ɓe tooñaaɓe, pellet, Alla ko o kattanɗo e dow wallude ɓe.

⁴⁰Ɓeen yaltinaaɓe ka galleeji mu'en ko aldaa e goo- nga si wonaa fii tun ɓe wi'ii: "Joomi amen ko Alla". Sinndo wonaano Alla duñirde yimɓe ɓe yoga e maɓɓe yoga, yirbinteno dewirɗi ruhbaaniyankooɓe ɓen e dewirɗi Annasaara en e dewirɗi Alyahuuda en e Juulirɗe ɗe Innde Alla jaŋtetee e ndeer mu'un ko heewi. ma Alla wallu ɓen wallooɓe mo, pellet, Alla ko o cemmbuɗo Tedduɗo.

⁴¹Ɓeen tawɓe si Min newinanii ɓe ka leydi ɓe ñiiɓnat Juulde nde ɓe totta askaal o ɓe njamira ko moƴƴi ko ɓe kaɗa ko boni ko Ko Alla woodani ɓattane fiyakuuji ɗi.

⁴²Si ɓe njennii ma, gooŋɗii yeddiino ado maɓɓe yimɓe Nuuhu ɓe e Aadiŋkooɓe ɓe e Samuudiŋkooɓe ɓe.

⁴³E yimɓe Ibraahiima ɓe e yimɓe Luutu ɓe.

⁴⁴E yimɓe Madyana ɓe Muusaa kadi fennaama, Mi neeɓnani yedduɓe ɓen refti Mi nanngi ɓe, ko honno yagginngol Am ngol wonirnoo?

⁴⁵No foti hewde e ce'e ɗee Min kalki ɗum tawi ko nde tooñnde, hara hende ngajjii e kippudiiji majje, e woyndu jirbundu e kuɓeeje toowɗee [eggaande].

⁴⁶Enee, hara ɓee njhaani ka leydi sakko laatanooɓe ɓerɗe ɓe haqqilira ɗe, ma noppi ɓe nanira ɗi? Pellet, [ko woni kon] wonaa gite ɗe mbumi, kono ko ɓerɗe gonɗe ɗe e nder becce ɗen mbumi.

⁴⁷Heɓe ɗaɓɓire yaccinaneede Lepte ɗe, [e ɗuum le] Alla luutndataako fodoore makko nde. Pellet ñallal ka Joomi maaɗa ko wano duuɓi wuluure no limorton non.

⁴⁸No foti heewde e saare nde min neeɓnani ɗum hara kayre ko nde tooñude, refti Mi nannginde ko fa'ade ka Am woni ruttorde nden.

⁴⁹Maaku: "eymon yo yimɓe, nganndee min ko mi jeertinoowo on ɓannguɗo".

⁵⁰Ɓeen gooŋɗinɓe ɓe ngolli moƴƴi ɗin no woodani ɓe haforanal e arsike tedduɗo.

⁵¹Ɓeen yacciiɓe [fii bonnugol] e aayeeje amen ɗen, ɓe ndoŋkintaa [Min] ko ɓen ɗon woni yimɓe Jahiimaawe ngen.

⁵²Min Nulaani ado maaɗa immorde e Nulaaɗo wonaa kadi Annabaajo si wonaa si o janngii Seytaane wernoto e ndeer njangin makko kin. Alla itta ko Seytaane wernii kon, refti Alla tabintina aayeeje makko ɗen. Alla ko O ganndo Ñeeñɗo.

⁵³Fii yo o waɗuko Seytaane wernotoo ko njarraboye wonan'de ɓeen ɓe nawnaare woni ka ɓerɗe mu'uen ɓe ɓerɗe mu'uen njo'ori ɓen. Pellet, tooñooɓe ɓen ɓe wonii e luural goɗɗungal.

⁵⁴Fii yo ɓeen okkaaɓe Ganndal ngal nganndu pellet, ko [Alqur'aanaare nden woni] Goonga kan immorde ka Joomi maaɗa ɓe gooŋɗina nde, ɓerɗe maɓɓe ɗen yankinanoo ɗum. Pellet Alla Feewnat ɓen gooŋɗinɓe fa'ade e Laawol Pocciingol.

⁵⁵Ɓeen yedduɓe ceerataa heɓe e nder sikke [fii Alqur'aana] haa Darngal ngal ara e maɓɓe e juhayee maa ɗum ara e maɓɓe Lepte Ñalaande saɗtunde.

⁵⁶Laamu ngu nden Ñande ko Alla heeranii O Ñaawoyat hakkunde maɓɓe, ɓen gooŋɗinɓe ɓe ngolli ko moƴƴi ɗin heɓe e ndeer Aljannaaji Neemiiɗi.

⁵⁷Ɓeen yedduɓe, ɓe penni kadi aayeeje amen ɗen, ɓen ɗon no woodani ɓe lepte koynooje.

⁵⁸Ɓeen ferɓe e Laawol Alla refti ɓe waraa maa ɗum ɓe maayi Alla arsikoyay ɓe arsike moƴƴo. Pellet, Alla ko Kaŋko woni ɓuri Moƴƴude Arsikooɓe.

⁵⁹Ma O naatnoyɓe naatirgal ngal ɓe welaa ɗum. Pellet, Alla ko O gannduɗo Muññiiɗo.

⁶⁰Ɗuum [ko jaŋtaa ɗoo], kala leptuɗo yeru ko o leptaa ko, refti bewaa e hoore-makko ma Alla wallu mo. Pellet, Alla ko O Yaafotooɗo cuhroowo.

⁶¹Ɗuum [ko jaŋtaa ɗoo], ko fii pellet, Alla hono naatna jemma on e ndeer ñalorma on, hiMo naada kadi ñalawma on e ndeer jemma on. Pellet, Alla ko o Nanoowo ji'oowo.

⁶²Ɗuum [ko jaŋtaa ɗoo], ko fii pellet, Alla ko Kaŋko woni Goonga kan pellet, kon ko ɓe noddata gaanin makko ko ɗuum woni meere nden. Pellet, ko Kaŋko woni Toowuɗo mawnuɗo on.u

⁶³Enee, a tinaani won'dema Alla o jippinii ndiyam immorde ka kammuuji, leydi ndin wonti hecciɗundi? Pellet, Alla ko oNewiiɗo kumpitiiɗo.

⁶⁴Ko Kaŋko woodani ko woni kon ka kammuuji e ka leydi. Pellet, Alla ko Kaŋko woni Galo jettiniiɗo on.

⁶⁵Enee, a tinaani wonan'dema Alla eeltani on ko woni kon ka leydi, laaɗe ɗen no ndogira ka maaje Yamaruyee makko on, homo jogitii kammu ngun fii wata ngu yanu e hoore leydi ndin si wonaa e duŋayee mkko. Pellet, Alla ko o newaniiɗo yimɓe ɓen jurmotooɗo ɗo [ɓe].

⁶⁶Ko Kaŋko woni on guurnuɗo on refiti o wara on refti o wurnitoya on. Pellet neɗɗaŋke on ko o keewɗo jeddi.

⁶⁷Min mbaɗanii kala mofte laawol ngol ɓe ndewata e mu'un, wata ɓe pooɗondir e maaɗa e fiyaake on, noddu fa'ade ka Joomi maaɗa. Pellet, an haɗa e hoore Laawol Pocciingol.

⁶⁸Si ɓe mbeñdi ma, Maaku: "Ko Alla woni gannduɗo ko ngolloton kon".

⁶⁹Alla Ñaawat hakkunde mo'on Ñande Darngal fii kon ko luutondirton fii mu'um.

⁷⁰Enee, a anndaani won'dema Alla homo Anndi ko woni kon ka kammu e ka leydi, pellet, ɗuum no e ndery Deftere. Pellet, ɗum [ko jaŋtaa ɗoo] no newanii Alla.

⁷¹Heɓe ndewa ga Alla kon ko Dalil jippinaaka e fii mu'um, e kon ko ganndal alanaa ɓe e mu'um. Alanaa tooñooɓe ɓen balloowo.

⁷²Si jannganaama ɓe aayeeje amen ɗeen ɓannguɗe a ngandat e je'ece ɓen yedduɓe mettinaare heɓe ɗeɓa yanude e ɓen jannganayɓe ɓe aayeeje amen ɗen. Maaku: "Yo mi habru on ko ɓuri bon'de e ɗum mooɗon [ko jaŋtanaɗon ko] ko Yiite ngen Alla fodii nge ɓeen yedduɓe bonii ruttorde.

⁷³Eey mon yimɓe, yeru fiyaama keɗtee mo, pellet ɓeen ɓe noddoton gaAlla, ɓe tagata hay mbu'ubu, hay sinndo ɓe mooɓondiriino fii ɗum. Si coongil(mbuubu)ngil jattii ɓe goɗɗum ɓe kattantaake jaɓtugol ngil ɗum. Ɗaɓɓuɗo on e ɗaɓɓaaɗo on fof no lo'i.

⁷⁴Ɓe mawniniraani Alla no O haani Mawninirde non. Pellet, Alla ko cemmbuɗo Tedduɗo.

⁷⁵Alla no suɓoo immorde e Maleykaaji ɗi Nulaaɓe e yimɓe ɓen kadi. Pellet, Alla ko O Nanoowo ji'oowo.

⁷⁶Homo Anndi ko woni kon yeeso maɓɓe e ko woni ko ɓaawo maɓɓe, ko faade ka Alla fiyakuuji ɗin ruttetee.

⁷⁷Eey mon yo ɓen gooŋɗinɓe, ndukƴee cujjon ndewon Joomi mo'on, ngollon ko moƴƴi kon mbelejo'o onon on maloyte.

⁷⁸Mbaɗee Jihaadi fii Alla no Jihaadi haaniri non, Kaŋko OSuɓiima on o mbaɗanaani on ɓitteende ka nder diina, diina baaba mooɗon Ibraahiima ko Kaŋko inni on juulɓe ko adii [ndee Alqur'aanaare] e nder mayre kadi, fii yo Nulaaɗo on laato seedo e hoore-mo'on onon kadi ngonon seeditoytooɓe e hoore yimɓe ɓe. Ñiiɓnee e Juulde nden totton askal on njogitee Alla, ko Kaŋko woni Giɗo mooɗon moƴƴii giɗo moƴƴii balloowo on.