غافر
The Forgiver • 85 ayahs • Meccan
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1حم. (مفهوم این حروف به الله معلوم است).
2فرود آوردن این کتاب از سوی الله غالب (و) دانا است.
3(پروردگاری که) آمرزندۀ گناه (و) قبول کنندۀ توبه (است). سخت سزادهنده و صاحب نعمت فراوان (میباشد). هیچ معبودی به حق جز او نیست، بازگشت (همه) بهسوی اوست.
4جز کافران در آیات الله مجادله نمیکنند، پس آمد و رفت آنها در شهرها نباید تو را فریفته سازد.
5پیش از این (کفار) قوم نوح و گروههایی که بعد از ایشان بودند (پیغمبرانشان را) تکذیب کردند و هر امتی تصمیم گرفتند تا پیغمبر خود را به عقوبت بگیرند، و به وسیلۀ باطل مجادله کردند تا حق را نابود کنند، ولی من ایشان را (به قهر خود) گرفتار کردم، پس (بنگر که) عقوبت من چطور بود؟
6واینچنین سخن پروردگارت در بارۀ کسانی که کفر ورزیدند، تحقق یافت که آنان دوزخیانند.
7کسانی که عرش را حمل میکنند و آنان که در اطراف (عرش) هستند به ستایش پروردگارشان تسبیح میگویند و به او ایمان دارند و برای مؤمنان طلب آمرزش میکنند (و میگویند:) ای پروردگار ما! مهربانی و علم تو همه چیز را فرا گرفته است، پس آنان را که توبه کرده و از راه تو پیروی کردهاند، بیامرز و آنان را از عذاب دوزخ حفظ کن.
8ای پروردگار ما! و آنان را به باغهای دائمی بهشت داخل گردان که به ایشان وعده دادهای (و نیز) هرکس از پدران و همسران و فرزندانشان را که صالح و نیکوکار بودند (به همان بهشت داخل کن) بیگمان تو غالب باحکمت هستی.
9و آنها را از بدیها نگه دار، و هرکه را در آن روز از (سزای) بدیها نگه داری، واقعا به او رحم کردهای و این است کامیابی بزرگ.
10البته کافران (در دوزخ) صدا زده میشوند (که) يقينا خشم الله (نسبت به شما) بزرگتر از خشم شما نسبت به خودتان است، چرا که به ایمان دعوت داده میشدید، ولی کفر میورزیدید.
11(کفار) میگویند: ای پروردگار! ما را دوبار میراندی و دو بار زنده کردی، پس اکنون به گناهان خود اعتراف کردیم، پس آیا برای خارج شدن (از آتش) راهی هست؟
12(در جواب گفته شود: نه) این (عذاب) برای آنست که چون الله به تنهایی یاد میشد، (وحدانیت او را) انکار میکردید. و چون برای او شریکی قرار داده میشد، باور میکردید، پس (امروز) حکم و فیصله با پروردگار والا و بزرگ است.
13او ذاتی است که آیات خود را به شما نشان میدهد و از آسمان برای شما روزی نازل میکند، ولی پند و عبرت نمیگیرد مگر آن کسی که به درگاه او روی میآورد.
14پس الله را بخوانید در حالیکه عبادت و طاعت را برای او خالص کردهاید، هر چند کافران دوست نداشته باشند.
15الله دارای درجات رفيع و صاحب عرش است، او وحی را به حکم خود بر هرکس از بندگانش که بخواهد نازل میکند تا (بندگان را) از روز ملاقات بترساند.
16روزی که مردم ظاهر و آشکارند چیزی از آنان بر الله پنهان نمیماند (ندا آید:) امروز فرمانروایی از چه کسی است؟ (پاسخ آید) از الله یکتای غالب تواناست.
17امروز هر کس در مقابل کاری که کرده است، پاداش داده میشود. امروز هیچ ظلمی نیست، بیگمان الله سريع الحساب است.
18و آنان را از روز نزدیک (قیامت) بترسان، وقتی که دلها به گلوه گاه میرسد، در حالیکه ساکت هستند و سخن نمیگویند. ظالمان هیچ دوست مخلص و دلسوز ندارند و هیچ سفارش کنندهای که سفارشش قابل پذیرش باشد نیست.
19(الله) خیانت چشمان و آنچه را که سینهها پوشیده میدارند، میداند.
20و الله (خودش) به حق حکم میکند و کسانی را که به جای او میخوانند، به هیچ چیزی حکم کرده نمیتوانند، يقينا الله شنوای بیناست.
21آیا در زمین سیر نکردند تا ببینند که سرانجام کسانی که پیش از ایشان بودند چگونه شد؟ آنان از ایشان قویتر و آثارشان در زمین بیشتر بوده است و الله ایشان را به سبب گناهانشان گرفتار ساخت و آنان از عذاب الله هیچ پناه دهندهای نداشتند.
22این (غضب الهی) به این خاطر بوده است که پیغمبران با دلایل واضح نزد آنها میآمدند و آنان کفر میورزیدند پس در نتیجه الله آنان را گرفتار ساخت، يقينا او قوی و سخت عذاب دهنده است.
23و البته ما موسی را با معجزههای خود و دلیل روشن فرستادیم.
24بهسوی فرعون و هامان و قارون، پس گفتند: او جادوگر دروغگوست.
25پس وقتی با (پیام) حق از سوی ما به نزد آنان آمد، گفتند: پسران آنان را که همراه با او ایمان آوردهاند بکشید و زنانشان را زنده بگذارید، و (لیکن) حيلۀ كافران جز در گمراهی و تباهی نیست.
26و فرعون گفت: بگذارید موسی را بکشم و او پروردگار خود را به کمک طلبد، چون من میترسم که دینتان را تغییر دهد، یا اینکه در این سرزمین فساد برپا کند.
27موسی گفت: البته من به پروردگار خود و پروردگار شما از (شر) هر متکبری که به روز حساب ایمان ندارد، پناه میبرم.
28و مرد مؤمنی از خاندان فرعون که ایمان خود را پنهان میکرد گفت: آیا مردی را میکشید که میگوید: پروردگار من الله است. در حالیکه دلایل روشن و معجزات آشکاری از جانب پروردگارتان برایتان آورده است؟ اگر دروغگو باشد (گناه) دروغش بر (عهدۀ) اوست و اگر راستگو باشد پس بعضی از آنچه را که به شما وعده میدهد به شما میرسد، زیرا الله کسی را که اسرافکار و دروغگو باشد، هدایت نمیکند.
29(آن مرد مؤمن در ادامه سخن خود گفت:) ای قوم من امروز فرمانروایی در دست شماست و در این سرزمین غلبه دارید، اما اگر عذاب سخت الله بر ما بیاید، چه کسی ما را مدد خواهد کرد؟ فرعون گفت: به شما نشان نمیدهم جز آنچه را من در مییابم و شما را جز به راه رشد راهنمایی نمیکنم.
30و آن کس که ایمان آورده بود، گفت: ای قوم من! من از روزی مثل روز (هلاکت و سرنوشت بد) گروهها بر شما میترسم.
31همچون سرنوشت قوم نوح و عاد و ثمود و کسانی که بعد از آنان آمدند. و الله بر بندگان ارادۀ ظلم نمیکند.
32(و نیز گفت) ای قوم من، البته من بر شما از روزی میترسم که مردم یکدیگر را (برای نجات خود از عذاب) فریاد میکنند.
33آن روزی که پشت میگردانید و شما در برابر عذاب الله هیچ حمایتگری ندارید، و هر کس را که الله گمراه سازد دیگر او هیچ هدایتگری ندارد.
34و (آن مرد مؤمن نیز گفت:) البته یوسف پیش از این با دلایل روشن نزد شما آمد، ولی همیشه در مورد آنچه برایتان آورده بود در شک بودید تا اینکه از دنیا رفت (و) گفتید: الله بعد از او هرگز پیغمبری را نخواهد فرستاد. اینچنین الله اشخاص متجاوز و متردد را گمراه میسازد.
35آنان که دربارۀ آيات الله مجادله میکنند، بدون آنکه هیچ دلیلی برایشان آمده باشد، (مجادلۀ آنان) نزد الله و نزد مؤمنان خشم بزرگی را در پی دارد. اینچنین الله بر دل هر متكبر جبار مهر مینهد.
36فرعون گفت: ای هامان! بنای بلندی برای من بساز، شاید به راهها دست یابم.
37راههای آسمانها، تا از معبود موسی اطلاع یابم (و بنگرم)، چون من او را دروغگو میپندارم. اینچنین برای فرعون بدی کردارش زیبا جلوه داده شد و از راه (حق) باز داشته شد. و حيلۀ فرعون جز در تباهی نبود.
38و کسی که (از قوم فرعون به موسی) ایمان آورده بود گفت: ای قوم من! از من پیروی کنید تا شما را به راه درست هدایت کنم.
39ای قوم من! جز این نیست که زندگانی دنیا متاع ناچیزی است و البته آخرت سرای دائمی (و جاودانه) است.
40هرکس کار بدی انجام دهد جز به همان اندازه جزا داده نمیشود، ولی هرکس کار نیک انجام دهد، مرد باشد یا زن به شرط اینکه مؤمن باشد چنین کسانی وارد بهشت میشوند و در آنجا روزی بیحساب داده میشوند.
41و (نیز گفت:) ای قوم من! مرا چه شده است که شما را بهسوی نجات دعوت میدهم و شما مرا بهسوی آتش فرا میخوانید؟
42مرا فرا میخوانید تا به الله كافر شوم و چیزی را که من به (حقیقت) آن علم ندارم شریک او گردانم در حالیکه من شما را به سوى (الله) غالب آمرزگار فرا میخوانم.
43بدون شک آنچه مرا بهسوی آن دعوت میکنید، در دنیا و در آخرت ارزش دعوت ما را ندارند، و به يقين بازگشت ما بهسوی الله است و اسرافکاران، دوزخی و همدم آتشاند.
44به زودی آنچه را من به شما میگویم یاد خواهید کرد و من کار خود را به الله میسپارم، چون الله به (حال) بندگان بیناست.
45پس الله او را از سوء توطئهها و حیلههای ایشان مصئون و محفوظ داشت و عذاب سخت آل فرعون را فراگرفت.
46و آتش دوزخ است که هر صبح و شام بر آن عرضه میشوند و روزی که قیامت برپا شود (الله دستور میدهد) آل فرعون را در سختترین عذاب در آورید.
47و یادآور شو وقتی را که در آتش دوزخ با همدیگر به مجادله میپردازند و ناتوانان به مستکبران میگویند: البته ما پیرو شما بودیم، پس آیا میتوانید بخشی از (عذاب) آتش (دوزخ) را از ما دفع کنید؟
48مستکبران (در جواب( میگویند: ما و شما همگی در آن (آتش) هستیم، یقینا که الله میان بندگان (به عدالت) حکم کرده است.
49و کسانی که در دوزخاند به نگهبانان دوزخ میگویند: از پروردگارتان بخواهید که )فقط) یک روز عذاب را از ما بکاهد.
50(نگهبانان دوزخ) میگویند: آیا پیغمبران تان نبود که با معجزههای روشن نزدتان میآمدند؟ میگویند: آری. (نگهبانان دوزخ) میگویند: پس (خودتان) دعا کنید، ولی دعای کافران جز سردرگمی نتیجهای ندارد.
51ما حتما پیغمبران خود و کسانی را که ایمان آوردهاند، هم در زندگی دنیا و هم در روزی که گواهان )برای گواهی دادن) میایستند، مدد میکنیم.
52(همان( روزی که عذرخواهی ظالمان سودشان ندهد و نفرین برای آنان خواهد بود و سرای بد جایگاهشان خواهد شد.
53و همانا ما به موسی هدایت عطا کردیم و بنی اسرائیل را وارث کتاب (تورات) گردانیدیم.
54(کتابی که( راهنما و اندرز گوی صاحبان عقل است.
55پس صبر کن، چون وعدۀ الله حق است. و برای گناهت آمرزش بخواه و شام و صبح با سپاس و ستایش پروردگارت را به پاکی یاد کن.
56البته کسانی که در آیات الله بدون دلیلی که (از سوی الله) برایشان آمده باشد به مجادله میپردازند، در سینههایشان جز برتری جویی نیست که هرگز به آن نخواهند رسید، پس به الله پناه ببر، که بیشک او شنوای بیناست.
57البته آفرینش آسمانها و زمین بزرگتر از آفرینش مردم است، ولی بسیاری از مردم نمیدانند.
58و نابینا و بینا برابر نیستند و کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای نیک کردهاند، با کسانی که بدکارند، برابر نیستند. اما بسیار کم پند میگیرید.
59البته قیامت آمدنی است؛ شکی در آن نیست، ولی بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
60و پروردگارتان میفرماید: مرا به دعا بخوانید تا (دعای) شما را اجابت کنم، بیگمان آنانکه از عبادت من تكبر میورزند، به زودی با خواری و ذلت وارد دوزخ میشوند.
61الله آن ذاتی است که شب را برایتان آفرید تا در آن آرام گیرید و روز را روشنی بخش گرداند، البته الله نسبت به مردم لطف و مرحمت دارد، ولی بیشتر مردم شکر نمیگزارند.
62این است الله پروردگارتان آفریننده هر چیزی، معبودی به حق جز او نیست، پس چگونه )از راه حق( برگردانیده میشوید؟
63این چنین کسانی که آيات الله را انکار میکردند، به بیراهه گردانیده میشوند.
64الله ذاتی است که زمین را محل استقرار شما گردانید و آسمان را سقف ساخت و شما را شکل و صورت بخشید و شکلهایتان را زیبا و نیکو نمود و از پاکیزهها به شما روزی داد. این است الله پروردگارتان، پس بابرکت و خجسته است ذاتی که پروردگار جهانیان است.
65اوست زندۀ ابدی که هیچ معبودی به حق جز او نیست، پس او را بخوانید در حالیکه دین را برای او خالص نمودهاید، سپاس و ستایش برای پروردگاری است که پروردگار جهانیان میباشد.
66بگو: (ای پیغمبر) من منع شدهام از اینکه کسانی را بپرستم که شما آنها را غیر از الله عبادت میکنید، )آن هم( از زمانی که آیات روشن و دلایل اشکار از جانب پروردگار برایم آمده است. و به من فرمان داده شده است که تسلیم و منقاد پروردگار جهانیان باشم.
67الله ذاتی است که شما را از خاک باز از نطفه باز از خون بسته آفرید، باز شما را به شکل طفلی (از رحمها) بیرون آورد. باز (شما را پرورانید) تا به کمال قوت خود برسید، باز تا پیر میشوید. و بعضی از شما پیش از رسیدن به مرحلۀ پیری میمیرد و (بعضی از شما زنده میماند) تا به مدتی که معین است برسید. و باشد که بفهمید.
68او ذاتی است که زندگی میبخشد و میمیراند و هرگاه خواست کاری انجام پذیرد، تنها به آن میگوید: باش، پس بیدرنگ موجود میشود.
69آیا ندیدی کسانی را که دربارۀ آيات الله مجادله و ستیز میکنند، چگونه (از حق) باز گردانیده میشوند؟
70آنان که کتاب (آسمانی) و آنچه را که پیغمبران ما را به آن فرستادیم تکذیب کردند، پس به زودی (حقیقت را) خواهند دانست.
71آن وقت که طوقها و زنجیرها در گردنهایشان باشد (و به طرف دوزخ) کشیده شوند.
72در آب جوشان و باز در آتش سوزانده میشوند.
73باز به ایشان گفته میشود: آن چه برای الله شریک قرار میدادید، کجا هستند؟
74(همان شریکانی که) غیر از الله پرستش (آنها را) میکردید؟ میگویند: از نزد ما گم شدهاند، بلکه ما پیش از این چیزی را (غير از الله) نمیخواندیم، الله این طور کافران را گمراه میکند.
75این (عذاب) به سبب آن است که در زمین به ناحق شادی میکردید و به سبب آن است که به (کفر و سرکشی) خود مینازیدید.
76(اکنون) از درهای دوزخ وارد شوید که در آن جا جاویدان خواهید بود، پس چه بد است جایگاه متکبران.
77پس صبر کن. چون وعدۀ الله حق است، پس اگر بخشی از آنچه را که به آنها وعده میدهیم، به تو نشان دهیم، یا قبل از آن تو را بمیرانیم (در هر دو صورت) بهسوی ما باز گردانیده میشوند.
78و البته پیش از تو پیغمبرانی را فرستادیم. سرگذشت بعضی از آنها را برای تو بیان کردیم و سرگذشت بعضی دیگر را برای تو بازگو نکردیم. و هیچ پیغمبری نمیتواند که معجزهای جز به فرمان الله بیاورد، پس چون فرمان الله آید، به حق حکم و فیصله خواهد شد و باطل پرستان در آنجا زیانکاراند.
79الله همان ذاتی است که چهارپایان را برای شما قرار داد تا بر (بعضی) از آنها سوار شوید و از (بعضی) آنها میخورید.
80و برای شما در آنها منافع (دیگری هم) است. و تا با سوار شدن بر آنها به نیازی که در دل دارید برسید و بر آنها و بر کشتیها حمل میشوید.
81و (الله) علامات قدرت خود را به شما نشان میدهد، پس کدام یک از علامات قدرت الله را انکار میکنید؟
82پس آیا در زمین سیر نکردند تا بنگرند عاقبت کسانی که پیش از آنها بودهاند چه شد؟ آنان نسبت به ایشان نیرومندتر و دارای آثار بیشتری در زمین بودهاند، پس آنچه میکردند (عذاب الله) را از آنان دفع نکرد.
83پس چون پیغمبرانشان با معجزهها بهسوی آنان آمدند، به آن مقدار علمی که داشتند خورسند و شادمان شدند (و حاضر نشدند سخنان انبیاء را بپذیرند) و آنچه را که به تمسخر میگرفتند، آنان را فراگرفت.
84پس وقتی عذاب ما را دیدند گفتند: تنها به الله ایمان آوردیم و به آنچه (قبلا) شرک میآوردیم، کافر شدیم.
85اما پس از آنکه عذاب ما را دیدند، دیگر ایمانشان برایشان سودی نرساند. این سنت همیشگی الله در مورد بندگانش جاری است. و كافران آنجا زیان میبینند.