فصلت
Explained in Detail • 54 ayahs • Meccan
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1حم. (مفهوم این حروف به الله معلوم است).
2فرود آوردن این کتاب از جانب الله بخشندۀ مهربان است.
3کتابی که آیاتش واضح و روشن بیان شده است، قرآن عربی است، برای قومی که میدانند.
4در حالیکه (کتاب) مژده دهنده و بیم دهنده است، (لیکن) بیشترشان روی گردانند و آنان (ندای آن را) نمیشنوند.
5و گفتند: دلهای ما از آنچه ما را بهسوی آن دعوت میدهی در پرده است و در گوشهای ما سنگینی است. و میان ما و تو حجاب است، پس تو عمل کن (و) البته ما نیز عمل میکنیم.
6بگو: (ای پیغمبر) جز این نیست که من بشری هستم مانند شما، به من وحی میشود که البته معبودتان معبود یگانه است، پس راست (و بدون انحراف) بهسوی او روی بیاورید و از او آمرزش بخواهید، و وای به حال مشركان.
7آنان که زکات نمیدهند و آنها همان کسانی هستند که به آخرت کافراند.
8البته آنان که ایمان آوردند و کارهای نیک انجام دادند، برای آنها ثواب بیپایان (و بیمنت) است.
9بگو: آیا شما به کسی کفر میورزید که زمین را در دو روز آفریده است و برای او همتایان قرار میدهید؟ حال آنکه او پروردگار جهانیان است.
10و در زمین کوههای استوار را قرار داد و در آن خیر و برکت نهاد و روزی (اهل) آن را در چهار روز به اندازۀ معین مقدر کرد، (بنابراین) برای سؤال کنندگان (واضح و) روشن گردید.
11باز قصد آفرینش آسمان را کرد، در حالیکه دود بود و به آسمان و زمین فرمود: با رغبت یا کراهت (شکل گرفته) بیایید. گفتند: فرمانبردار آمدیم.
12پس در دو روز آنها را هفت آسمان ساخت، و در هر آسمانی امرش را وحی کرد. و ما آسمان دنیا را با چراغهایی (ستارگان) زینت دادیم، و (آن را از دخالت شیاطین) محافظت نمودیم، این است تقدير ذات غالب دانا.
13پس اگر روی گردان شدند، بگو: همانا شما را از صاعقهای مانند صاعقۀ عاد و ثمود میترسانم.
14وقتی پیغمبران از پیش رو و از پشت سر به نزدشان آمدند (و گفتند:) جز الله را عبادت نکنید، گفتند: اگر پروردگارما میخواست (پیغمبری بفرستد) فرشتگان را میفرستاد، پس ما به آن چه شما به (تبلیغ) آن فرستاده شدهاید، کافریم.
15پس عاد در زمین به ناحق تكبر ورزیدند و گفتند: کیست نیرومندتر از ما؟ آیا ندیدهاند که الله همان ذاتی که آنان را آفریده است، توانمندتر از آنهاست؟ آنان آیات ما را انکار میکردند.
16پس در روزهای نحس و بیبرکت، باد سرد و سختی را بر آنان فرستادیم تا عذاب رسوا کننده را در زندگی این دنیا به ایشان بچشانیم، و البته عذاب آخرت رسواکنندهتر است، در حالیکه آنان مدد نمیشوند.
17و اما قوم ثمود، ما ایشان را هدایت کردیم لیکن کوری را بر هدایت ترجیح دادند. بنابراین، به سبب کارهایی که میکردند، صاعقۀ عذاب رسواکننده آنان را گرفت.
18و ما آنانی را که ایمان آوردند و پرهیزگار بودند، نجات دادیم.
19و روزی که دشمنان الله بهسوی دوزخ جمع گشته و همه (توقف داده میشوند تا همه) يكجا شوند.
20تا چون به آن (دوزخ) بیایند، گوش و چشمها و پوستهایشان به آنچه میکردند، گواهی میدهد.
21و آنها به پوستهای خود میگویند: چرا علیه ما گواهی دادید؟ گویند: الله همان ذاتی که همه چیز را به نطق آورده ما را نیز به نطق آورده است. و او بار اول شما را آفریده است و بهسوی او باز گردانیده میشوید.
22و نمیتوانستید چیزی را پنهان کنید که (مبادا) گوش و چشم و پوستهایتان علیه شما گواهی دهند، بلکه گمان کردید که الله بسیاری از آنچه را که میکنید نمیداند.
23این گمان (بد) شما دربارۀ پروردگارتان بود که شما را هلاک کرد پس در نتیجه از زیانکاران شدید.
24پس اگر صبر کنند (چه فایده که) آتش دوزخ جایگاهشان است و اگر طلب عفو کنند پس از بخشودگان نیستند.
25و برای آنان همنشینانی گماشتیم که از پیش و پشت سرشان (کارهای ناشایستشان) را در نظرشان زیبا جلوه دادند، و فرمان عذاب الهی که قبل از آنان دربارۀ اقوام (گمراه) از جن و انس ثابت و صادر شده بود، بر آنان نیز ثابت شد. البته آنها زیانکار بودند.
26و کافران گفتند: به این قرآن گوش ندهید و در (هنگام تلاوت آن) سخن لغو و بیهوده گویید تا شاید غالب شوید.
27پس حتما به کافران عذاب سخت میچشانیم و حتما آنان را در برابر بدترین کاری که کردهاند، سزا خواهیم داد.
28این است سزای دشمنان الله که همان آتش است، که در آن سرای همیشگی دارند. این سزا به آن سبب است که آیات ما را انکار میکردند.
29و کافران گویند: ای پروردگار ما! آن دو تن از جن و انس را به ما نشان بده که ما را گمراه ساختند تا ایشان را زیر پاهای خود بگذاریم تا از پستترین اشخاص شوند.
30بیگمان کسانی که گفتند: پروردگار ما الله است. باز (بر این عقیده) استقامت نمودند، فرشتگان بر آنان فرود میآیند (و به آنان مژده میدهند) که نترسید و غمگین نباشید و بشارت باد بر شما به بهشتی که وعده داده میشدید.
31ما در زندگانی دنیا و آخرت دوستان شما هستیم و (اکنون هم) در آخرت برای شما هر چه آرزو کنید و هر چه بخواهید هست.
32(اینها همه) پذیرایی از سوى الله آمرزگار مهربان است.
33و کیست خوش سخنتر از کسی که بهسوی الله دعوت کند و کارهای نیک کند و گوید: من از جملۀ مسلمانان هستم؟
34و نیکی و بدی برابر نیست، (بدی دیگران را) به شیوهای که بهتر است دفع کن، که (اگر چنین کنی) ناگاه کسی که میان تو و او دشمنی است، چون دوست گرم و صمیمی گردد.
35و جز صابران (این خصلت نیکو) را دریافت نمیکنند و این را جز کسانی که بهرۀ بزرگی (از اخلاق و ایمان) داشته باشند نخواهد یافت.
36و هرگاه وسوسهای از شیطان به تو رسد، پس به الله پناه ببر، چون او شنوای داناست.
37از علامات قدرت او شب و روز و آفتاب و ماه است، پس برای آفتاب و ماه سجده نکنید، بلکه برای پروردگاری که آنها را آفریده است سجده کنید، اگر واقعا تنها او را عبادت میکنید.
38پس اگر (کافران) تكبر ورزیدند (باکی نیست زیرا) آنانکه نزد پروردگارت هستند شب و روز او را به پاکی یاد میکنند و آنان خسته نمیشوند.
39و از علامات قدرت الله این است که تو زمین را پژمرده و بیجان میبینی، اما چون آب را بر آن فرود آوریم به حرکت آید و سبز شود و نمو کند. البته ذاتی که این زمین را زنده میگرداند همان ذات زنده کنندۀ مردگان است بیگمان او بر هر چیزی قادر است.
40البته کسانی که در آیات ما به انحراف و باطل میروند بر ما پوشیده نیستند. آیا کسیکه در آتش انداخته میشود بهتر است یا کسی که در آرامش و آسایش در روز قیامت (به سوی حشر و حساب) میآید؟ شما هرچه میخواهید انجام دهید یقینا او به آنچه میکنید بیناست.
41يقينا آنانی که قرآن را چون به آنها رسید انکار کردند (به سبب كفرشان مجازات خواهند شد) در حالی که این کتاب ارجمند است.
42باطل از هیچ جهتی، نه از پیشرو و نه از پشت سر، در آن راه نمییابد زیرا از (سوی) ذات باحکمت و ستوده فرستاده شده است.
43به تو گفته نمیشود جز آنچه به پیغمبران پیش از تو نیز گفته شده است، یقینا پروردگار تو صاحب آمرزش بزرگ و عذاب دردناک است.
44و اگر آن را قرآن عجمی قرار میدادیم حتما میگفتند: چرا آیتهایش به تفصيل (و روشن) بیان نشده؟ آیا (قرآن) به زبان غیر عربی (نازل میشود) و (پیغمبر مرد) عربی (باشد)؟ بگو: قرآن برای مؤمنان سبب هدایت و شفا است و کسانی که ایمان نمیآورند در گوشهایشان گرانی است و آن (قرآن) بر آنان سبب کوری است. (گویی) ایشان از دور ندا میشوند (ولی صدا را نمیشنوند).
45و البته به موسی کتاب (آسمانی) دادیم پس در آن اختلاف شد، و اگر سخن پروردگارت از پیش بر این صادر نشده بود، حتما در میان ایشان فیصله میگردید. و آنان در بارۀ آن (قرآن) در شک قوی و سوء ظن هستند.
46هرکس کار نیک انجام دهد به سود خود اوست و هرکس کار بدی کند به زیان خود میکند و پروردگار تو به بندگان ظالم نیست.
47علم به زمان وقوع قیامت به الله باز میگردد. و هیچ میوهای از غلاف خود بیرون نمیآید و هیچ مادهای باردار نمیشود و وضع حمل نمیکند مگر با علم و اطلاع او، و روزی که الله آنان را ندا کند: شرکایی که با من (شریک میپنداشتید) کجایند؟ گویند: به تو خبر دادیم (ای الله) که از ما کسی گواه شریک بودن آنها نیست.
48و آنچه را که از پیش میخواندند از نزد آنها ناپدید میشود و یقین پیدا میکنند که هیچ راه فرار ندارند.
49انسان از طلب خير خسته نمیشود. و اگر شری به او برسد مأیوس و ناامید میگردد.
50و اگر پس از سختی که به انسان رسیده است از طرف خود رحمتی به او بچشانیم، حتما خواهد گفت: این حق من و لايق من است (و چنان مغرور میشود که میگوید) گمان نمیکنم قیامت برپا شود و اگر بهسوی پروردگارم باز گردانیده شوم، حتما در پیشگاه او دارای مقام و منزلت خوبی هستم. پس بیگمان کافران را به آنچه کردهاند خبر خواهیم داد و حتما عذاب بسیار سخت به آنها میچشانیم.
51و هرگاه به انسان نعمت دهیم روی گردان میشود و تکبر میورزد و هرگاه رنج و بلایی به او برسد، بسیار دعای طولانی میکند.
52(ای پیغمبر) بگو: به من خبر دهید اگر این (قرآن) از سوى الله آمده باشد باز (شما) به آن کفر ورزید، کیست گمراهتر از آن که در مخالفت شدید با حق باشد؟
53به زودی نشانههای قدرت خود را در اطراف عالم و (هم) در نفس خودشان به آنها نشان خواهیم داد تا برای ایشان روشن و ثابت شود که يقينا او حق است. آیا کافی نیست که پروردگارت بر هر چیزی گواه باشد؟
54آگاه باش که آنان از ملاقات پروردگارشان (در قیامت) در شک عمیق اند! آگاه باش که او (الله) به همه چیز احاطه دارد.