An-Nahl

النحل

The Bee128 ayahsMeccan

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

أَتَىٰٓ أَمۡرُ ٱللَّهِ فَلَا تَسۡتَعۡجِلُوهُۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ﴿١

1Itingguma nu Allah su gay a mawli, endu di nu pedtagadi, mahasuti su Allah, endu mapulu sekanin kanu (langun) a ipedsakutu nilan.

يُنَزِّلُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ بِٱلرُّوحِ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرُوٓاْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱتَّقُونِ﴿٢

2Ipedtulu nu Allah su manga malaikat sa wahi sa suguwan nin nanget kanu entayn i kagkahanda nin kanu manga ulipenin, i pakatawinu kanu manga taw i saben-sabenal na dala pedsimban ya tabiya na saki (Allah) na ikagilek aku nu.

خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ تَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ﴿٣

3Binaluy nin su manga langit endu lupa sa haqq, (benal) mapulu su Allah kanu (langun) a ipedsakutu nilan.

خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٖ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٞ مُّبِينٞ﴿٤

4Binaluy su manusya sa nutfah (nakadsimbul a ig nu mama-babay), na kena ka tagukagen sa mapayag.

وَٱلۡأَنۡعَٰمَ خَلَقَهَاۖ لَكُمۡ فِيهَا دِفۡءٞ وَمَنَٰفِعُ وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ﴿٥

5Endu binaluy nin sa lekanu su manga binatang, gambalegkas nu i bumbulin, endu madakel i kataganin, endu su kaped lun na pegken nu.

وَلَكُمۡ فِيهَا جَمَالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَحِينَ تَسۡرَحُونَ﴿٦

6Aden sa lekanu (a mga binatang/sapi) i kapiya na palas kapedsedseg nu lun (kalinyan mangingilay) lu sabanad-taban nin, endu su kapauli nu lun (kanu bagigananin).

وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمۡ إِلَىٰ بَلَدٖ لَّمۡ تَكُونُواْ بَٰلِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِۚ إِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ﴿٧

7Endu belulanan nu kanu mawgat (amayka bagangay kanu) sa isa a dalpa sa di nu magaga (su manga lulan) ya tabiya na kapasangan kanu a benal, ka benal su Kadenan nu na malasam a malimu.

وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةٗۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ﴿٨

8Endu su kuda, endu bigaal, endu himaar na pegkudan nu, endu kapalasanu, endu pembaluyn u Allah i madakel a di nu katawan.

وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٞۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ﴿٩

9Endu su agama nu Allah i mapya a lalan, aden bun semibay, endu pigkahanda bu nu Allah na natutulu kanu langun.

هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗۖ لَّكُم مِّنۡهُ شَرَابٞ وَمِنۡهُ شَجَرٞ فِيهِ تُسِيمُونَ﴿١٠

10Su Allah i napatulun ebpun sa langit (i ig) a lekanu lu ba i baginumen nu, endu bagetu su kayu a pegken nu binatang nu.

يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ﴿١١

11Pabpagetun nin sa lekanu kanu entuba i pamulan nu a zaitun endu kayu-kulma endu su anggur endu su manga unga a madakel, na langun a entuba na tanda nu kapeg kagaga nu Allah kanu manga taw a pamikir sa matidalem.

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرَٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ﴿١٢

12Endu pakagkapiya sa lekanu su magabi endu malamag, endu senang endu ulan-ulan endu bitun a kahanda nu Allah i pedtatanggunut (kanu suguwan), nakadalem lu ba su tanda nu Allah kanu manga taw a aden akalin.

وَمَا ذَرَأَ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهُۥٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَذَّكَّرُونَ﴿١٣

13Endu inibetadin sa lekanu sya sa lupa i mimbalang-balang a manga buntal, saben-sabenal a lu ba su tanda nu Allah kanu manga taw a mangangalendem.

وَهُوَ ٱلَّذِي سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواْ مِنۡهُ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُواْ مِنۡهُ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ﴿١٤

14Endu sekanin i napambarapantag sa lekanu sa lagat sa kanu seda a mailaw, endu bagabaten nu sa lagat i pagigimuan (manga muntya endu ped pan) a pimbabalegkasen nu, endu kailay nengka su bagedan (sa lagat) sa gaupakin su lagat sa kabpangilay nu kanu limu nu Allah, na malemu-lemu i makadsukur kanu.

وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَأَنۡهَٰرٗا وَسُبُلٗا لَّعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ﴿١٥

15Endu inibetadin sya kanu lupa i manga palaw a makatigel sa lekanu, endu manga pulangi (endu kanu makainum) endu manga lalan, na malemu i makatuntul kanu.

وَعَلَٰمَٰتٖۚ وَبِٱلنَّجۡمِ هُمۡ يَهۡتَدُونَ﴿١٦

16Endu binaluy nin sya sa lupa e manga tanda nu lalan (kanu malamag) endu manga bitun (kanu magabi) a makatuntul silan (a manga taw).

أَفَمَن يَخۡلُقُ كَمَن لَّا يَخۡلُقُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ﴿١٧

17Na di makapagidsan su (aden) nabaluy nin (su Allah) kanu dala gabaluy nin a (barahala) ngintu ka di kanu makatadem di kanu ma-indaw?

وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ﴿١٨

18Endu u bilangen nu su limu nu Allah na di nu magaga milang, saben-sabenal su Allah na bangampun a malimu.

وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ﴿١٩

19Su Allah na katawanin su ibagena nu endu su ipebpayag nu.

وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَخۡلُقُونَ شَيۡـٔٗا وَهُمۡ يُخۡلَقُونَ﴿٢٠

20Endu su pedsimba sa salakaw sa Allah na dala gabaluy nin apiya paydu, endu silan (barahala) i bamaluyn (nu Allah).

أَمۡوَٰتٌ غَيۡرُ أَحۡيَآءٖۖ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ﴿٢١

21Na manga namamatay na di kena bibyag (su barahala) endu di nilan gagedam (katawan) i kambwat nilan (sa kubur).

إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ فَٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ قُلُوبُهُم مُّنكِرَةٞ وَهُم مُّسۡتَكۡبِرُونَ﴿٢٢

22Su Kadenan nu na satiman bu na su di bangimbenal sa gay a mawli na pedsupak i atay nilan, endu silan na pemamasla silan.

لَا جَرَمَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡتَكۡبِرِينَ﴿٢٣

23Benal gayd a katawan nu Allah su ipedsulen nilan (ibagena nilan) endu ipebpayag nilan, na saben-sabenal kanu Allah na dili nin kasuwatan (Allah) su pemamasla.

وَإِذَا قِيلَ لَهُم مَّاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡ قَالُوٓاْ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ﴿٢٤

24Endu amayka idsa kanilan: ngin i initulun nu Kadenan nu (makapantag kani Muhammad), ya nilan edtalun: manga sulat bun a manga paganay.

لِيَحۡمِلُوٓاْ أَوۡزَارَهُمۡ كَامِلَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَمِنۡ أَوۡزَارِ ٱلَّذِينَ يُضِلُّونَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٍۗ أَلَا سَآءَ مَا يَزِرُونَ﴿٢٥

25(Sabap kanu namba) na ipapamawa kanilan su manga kadusan nilan dala kulangin lu sa gay a mawli, endu kaped kanu kadusan na kanu tinumading kanilan a manga jahil a sangat i kawagin a manga kadusan.

قَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنۡيَٰنَهُم مِّنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَأَتَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ﴿٢٦

26Saben-sabenal a nagitung su manga kafir sa makagkayd (kanu manga sinugu), su nangawna kanilan na bininasa nu Allah su pegkalebenan nilan iganat sa baba nalundusan silan nu atep ebpun sa pulu nilan endu nakawma kanilan i siksa sa di nilan gagedam.

ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يُخۡزِيهِمۡ وَيَقُولُ أَيۡنَ شُرَكَآءِيَ ٱلَّذِينَ كُنتُمۡ تُشَٰٓقُّونَ فِيهِمۡۚ قَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ إِنَّ ٱلۡخِزۡيَ ٱلۡيَوۡمَ وَٱلسُّوٓءَ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ﴿٢٧

27Mawli na su gay a mawli na palusaken silan, endu edtalun u Allah kanilan: endaw den su manga kaped ku (manga barahala a sinimba nilan)? Ipembunuwa nu su manga nabi sabap kanilan, ya madtalu nu manga ulama: saben-sabenal su kalusak na saguna, endu su siksa na nanget kanu manga kafir.

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡۖ فَأَلۡقَوُاْ ٱلسَّلَمَ مَا كُنَّا نَعۡمَلُ مِن سُوٓءِۭۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٢٨

28Su bagimatayan nu manga malaikat a manga kafir a dinupang nilan i ginawa nilan na sumangkup silan sa ya nilan kadtalu: da kami makanggalebek sa sakutu, (tig nu manga malaikat): kena ka su Allah na katawanin i langun u pinggalebek nilan (sya sa dunya).

فَٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَلَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ﴿٢٩

29Na ludep kanu den kanu manga bengawan nu naraka sa dala den kanilan i kalyu sa dayun sa dayun silan luba, na ngin den i kawagin i gabetadan nu manga mimamasla.

۞ وَقِيلَ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ مَاذَآ أَنزَلَ رَبُّكُمۡۚ قَالُواْ خَيۡرٗاۗ لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٞۚ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞۚ وَلَنِعۡمَ دَارُ ٱلۡمُتَّقِينَ﴿٣٠

30Endu idsan kanu magilek sa Allah u ngin i initulun u kadenan nu? Tig ilan: mapya (makagkapiya)! Kanu manga taw sya sa dunya mapya, endu su dalpa a akhirat na muna pan i kapiya nin a dalpa nu magilek sa Allah.

جَنَّٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ لَهُمۡ فِيهَا مَا يَشَآءُونَۚ كَذَٰلِكَ يَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلۡمُتَّقِينَ﴿٣١

31Manga surga i beludepan nilan, a pelagilay sa kababan i manga pulangi, a kanilan sa surga i apiya ngin i magkahanda nilan, mamba i kapembalas nu Allah kanu magilek sa Allah.

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمُ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٣٢

32Su manga taw menem a manga mapya a bagimatayan nu malaikat na ya nilan (malaikat) edtalun: salam sa lekanu, ludep kanu sa surga sabap kanu pinggalebek nu (lu sa dunya a manga mapya).

هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن تَأۡتِيَهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَوۡ يَأۡتِيَ أَمۡرُ رَبِّكَۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ﴿٣٣

33Ngintu da kapagangapan nilan (a manga kafir) ya tabiya na malaikat a pegkwa kanu ngyawa nilan ataw na makawma su siksa nu Kadenan nengka, mamba i pinggalebek nu nangawna kanilan, endu di kena silan dinupang nu Allah ugayd na silan bun i mindupang.

فَأَصَابَهُمۡ سَيِّـَٔاتُ مَا عَمِلُواْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ﴿٣٤

34Na nasugat silan nu kawagan nu nganin a pinggalebek nilan, endu nakadadsang kanilan su lalaw nu kabpagungat nilan.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ لَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا عَبَدۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖ نَّحۡنُ وَلَآ ءَابَآؤُنَا وَلَا حَرَّمۡنَا مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ كَذَٰلِكَ فَعَلَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ فَهَلۡ عَلَى ٱلرُّسُلِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ﴿٣٥

35Endu pidtalu nu manga mushrik: di kena bu kahanda nu Allah na di tanu makasimba sa salakaw sa lekanin sa apiya paydu taman kanu manga lukes tanu, endu ditanu ma-haram i salakaw sa hinaramin apiya paydu, mamba i pinggalebek nu nangawna kanilan, na dala kanu manga sinugu ya tabiya na kapedsampay bu a mapayag

وَلَقَدۡ بَعَثۡنَا فِي كُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱجۡتَنِبُواْ ٱلطَّٰغُوتَۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ هَدَى ٱللَّهُ وَمِنۡهُم مَّنۡ حَقَّتۡ عَلَيۡهِ ٱلضَّلَٰلَةُۚ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ﴿٣٦

36Endu saben-sabenal a pinambwat nami sa uman i lumpukan (kanu manga taw) i sinugu sa paka-isan nilan i Kadenan a simban nilan, endu itagak nu i salakaw sa Allah (a pedsimban), na aden bun kanilan i tinutulu nu Allah endu aden bun i nawagib sa lekanin i katading, na lalakaw kanu sya kanu manga dalpa ka endu nu mailay su ulyan a nanggula nu manga taw a napandalbut (kanu sinugu nu Allah).

إِن تَحۡرِصۡ عَلَىٰ هُدَىٰهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي مَن يُضِلُّۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ﴿٣٧

37Apiya ngin i kapanamal nengka (Muhammad) sa katutulu kanilan na su Allah na di nin tutulun su tinadingin, endu dala den kanilan (a nangatading) i makadtabang kanilan.

وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَا يَبۡعَثُ ٱللَّهُ مَن يَمُوتُۚ بَلَىٰ وَعۡدًا عَلَيۡهِ حَقّٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ﴿٣٨

38Endu midsapa silan sa mabagel a kinadsapa sa di den pambwaten nu Allah su minatay (sa gay a mawli), kena ka pasad den (u Allah) i benal (a makambwat sa ulyan a kapatay) ugayd na ya madakel kanu manga taw na di nilan katawan.

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي يَخۡتَلِفُونَ فِيهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰذِبِينَ﴿٣٩

39Sabap sa entu na (pambwaten nu Allah su minatay) ka endu makapaya nu Allah su langun a (bantang) a di nilan bamagayunan, endu katawan nu manga kafir i silan bun i manga malbut.

إِنَّمَا قَوۡلُنَا لِشَيۡءٍ إِذَآ أَرَدۡنَٰهُ أَن نَّقُولَ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ﴿٤٠

40Nya tidtu na ya nami bu edtalun kanu enggaga-isa i amayka pegkahandan nami na pangaden ka na ma-aden.

وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْ لَنُبَوِّئَنَّهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ﴿٤١

41Endu su manga taw a ginanatan nilan i dalpa nilan sa lalan sa Allah sa ulyan na kinadupang kanilan, na padtadayan nami kanilan sya sa dunya su mapya a rizki, endu su balas nilan sa akhirat na muna pan i kasla nin u mana bu ka katawan nilan.

ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ﴿٤٢

42Ka silan na midsabar endu nanget kanu kadenan nilan i pedsaligan nilan.

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ﴿٤٣

43Endu da sinugu nami a nawna sa leka (Muhammad) a ya tabya na manga mama a pe-wahiyan nami silan (ka endu nilan makapatuntay su manga taw) na idsa nu lu kanu migkataw amayka di nu katawan.

بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَٱلزُّبُرِۗ وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلذِّكۡرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ﴿٤٤

44Nadtapik u manga sinugu su manga mapayag endu kitab, endu initulun nami sa leka (Muhammad) su Qur’an ka endu nengka makapayag kanu manga taw su initulun kanilan endu malemu-lemu kanilan i makapamikir silan.

أَفَأَمِنَ ٱلَّذِينَ مَكَرُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَخۡسِفَ ٱللَّهُ بِهِمُ ٱلۡأَرۡضَ أَوۡ يَأۡتِيَهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَشۡعُرُونَ﴿٤٥

45Ngintu ka su bagitung sa mawag kanu rasul na nalepas silan sa kapageled nu (kapadidalem nu) Allah kanilan sya sa lupa (mana su Qarun), ataw ka makawma kanilan i siksa na di nilan katukawan?

أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ فِي تَقَلُّبِهِمۡ فَمَا هُم بِمُعۡجِزِينَ﴿٤٦

46Atawa ka masugat silan u kasiksan kanu kapedsugud nilan, na di silan makalipus.

أَوۡ يَأۡخُذَهُمۡ عَلَىٰ تَخَوُّفٖ فَإِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٌ﴿٤٧

47Atawa ka binasanin silan sa pakagilekan muna silan? Na saben-sabenal su Kadenan nu na malasam a malimu.

أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَىٰ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٖ يَتَفَيَّؤُاْ ظِلَٰلُهُۥ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَٱلشَّمَآئِلِ سُجَّدٗا لِّلَّهِ وَهُمۡ دَٰخِرُونَ﴿٤٨

48Ngintu dala nilan mailay su binaluy nu Allah a enggaga-isa a pakandulay-dulay su alung-alungin sa biwang-kawanan sa ipedsugyud nilan sa Allah endu silan na bangalimbaban sa Allah.

وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن دَآبَّةٖ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ﴿٤٩

49Endu sekanin a Allah i pedsugyudan nu langun nu dalem sa manga langit endu lupa, magidsan i manga uled endu malaikat, endu silan na dili pemamasla.

يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوۡقِهِمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ۩﴿٥٠

50Ipegkagilek ilan su Kadenan nilan kanu pulu nilan, endu ya nilan penggalebeken na ipedsugu kanilan.

۞ وَقَالَ ٱللَّهُ لَا تَتَّخِذُوٓاْ إِلَٰهَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ إِنَّمَا هُوَ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَإِيَّٰيَ فَٱرۡهَبُونِ﴿٥١

51Endu pidtalu nu Allah kanilan: da kanu papegkaduwa sa Kadenan nu, ka su Allah na satiman, na saki nu i ikagilek.

وَلَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَهُ ٱلدِّينُ وَاصِبًاۚ أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَتَّقُونَ﴿٥٢

52Endu lekanin (Allah) su dalem nu manga langit endu lupa, endu lekanin su agama a tatap a di gapunas, na ngintu ka salakaw pan sa Allah i ikagilek nu.

وَمَا بِكُم مِّن نِّعۡمَةٖ فَمِنَ ٱللَّهِۖ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فَإِلَيۡهِ تَجۡـَٔرُونَ﴿٥٣

53Endu langun na san sa lekanu a limu na ebpun sa Allah, mawli na amayka nawma kanu na dalu (kinadsakit) na lu kanu bun mangeni sa Allah sa kauliyan.

ثُمَّ إِذَا كَشَفَ ٱلضُّرَّ عَنكُمۡ إِذَا فَرِيقٞ مِّنكُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ﴿٥٤

54Mawli na amayka iyawa nin su ipembuku nu na su kaped sa lekanu na semakutu sa Kadenan ilan.

لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ﴿٥٥

55Sabap sa peg-kafiran nilan su inenggay nami kanilan, na egkakalilini kanu den mun gagalu ka dili mawget na katawanu bu.

وَيَجۡعَلُونَ لِمَا لَا يَعۡلَمُونَ نَصِيبٗا مِّمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡۗ تَٱللَّهِ لَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَفۡتَرُونَ﴿٥٦

56Endu bamalulin nilan kanu barahala antu, atag nin a dala kataw nin, endu dala pakagkapya-pakagkalat nin, kanu nganin a inirizki nami kanilan na ibet sa Allah na tidtu a ka-idsan kanu a salta su siksa kanu langun u ipedtebu nu.

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ ٱلۡبَنَٰتِ سُبۡحَٰنَهُۥ وَلَهُم مَّا يَشۡتَهُونَ﴿٥٧

57Endu pembaluyn nilan su manga babay a kanu Allah (ya nilan kadtalu na su manga malaikat na babay a wata nu Allah) endu kanilan menem endaw a pegkyugan nilan.

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِٱلۡأُنثَىٰ ظَلَّ وَجۡهُهُۥ مُسۡوَدّٗا وَهُوَ كَظِيمٞ﴿٥٨

58Endu amayka napanudtul kanilan i mimbata i kaluma nilan sa babay na migkalibedteng i biyas in, a galidu i ginawa nin.

يَتَوَٰرَىٰ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ مِن سُوٓءِ مَا بُشِّرَ بِهِۦٓۚ أَيُمۡسِكُهُۥ عَلَىٰ هُونٍ أَمۡ يَدُسُّهُۥ فِي ٱلتُّرَابِۗ أَلَا سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ﴿٥٩

59Dumalung kanu manga taw sa kawagan nu napanudtul sa lekanin (bagitung sekanin) sa ngintu tuldunin sa pakalusak sekanin atawa ilebengin sa lupa, ngin den a kawag i hukuman nilan.

لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ مَثَلُ ٱلسَّوۡءِۖ وَلِلَّهِ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ﴿٦٠

60Kanilan a di bangimbenal sa gay a mawli su upaman a mawag, kanu Allah menem su upaman a mapulu, ka sekanin a Allah i mapulu a mataw sa mapayag-masulen.

وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِظُلۡمِهِم مَّا تَرَكَ عَلَيۡهَا مِن دَآبَّةٖ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ﴿٦١

61Endu u mana bu ka binasan nu Allah su manga taw sa kadupangan nilan, na dala matagak (masama) sya sa lupa a aden ngyawa nin, ugayd na ipasampay nu Allah kanilan su ajal nilan a napasad, na u sin-sa sa nakawma kanilan su ajal nilan na dili makasundul sa (apiya paydu a waktu) endu dili makasunud.

وَيَجۡعَلُونَ لِلَّهِ مَا يَكۡرَهُونَۚ وَتَصِفُ أَلۡسِنَتُهُمُ ٱلۡكَذِبَ أَنَّ لَهُمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ لَا جَرَمَ أَنَّ لَهُمُ ٱلنَّارَ وَأَنَّهُم مُّفۡرَطُونَ﴿٦٢

62Endu pembaluyn nilan sa kanu Allah su di nilan kyugan, endu pedtalun u dila nilan i kalbut sa kanilan i mapya, na wagib su naraka kanilan, endu silan i mawna makaludep.

تَٱللَّهِ لَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٖ مِّن قَبۡلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ ٱلۡيَوۡمَ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ﴿٦٣

63Ibet sa kanu Kadenan nengka na sinugu nami kanu manga taw a nawna sa leka (Muhammad) sa pinakapiya nu Shaytan kanilan su galebekan nilan (a mawag) su Shaytan i kaunutan nilan saguna, endu kanilan su siksa a masakit.

وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ ٱلَّذِي ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ﴿٦٤

64Endu dala kinapatulun nami sa leka sa kitab (Qur’an) ya tabiya endu nengka makapayag kanilan su di nilan bamagayunan, endu tutulu endu limu kanu manga taw a manga mu'min.

وَٱللَّهُ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَسۡمَعُونَ﴿٦٥

65Su Allah i napatulun sa ig ebpun sa langit, na iniuyagin kanu lupa sa ulyan a kinapatay nin, akadalem lu ba su tanda nu kapegkagaga nu Allah kanu manga taw a bamakikineg a banuliman.

وَإِنَّ لَكُمۡ فِي ٱلۡأَنۡعَٰمِ لَعِبۡرَةٗۖ نُّسۡقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِنۢ بَيۡنِ فَرۡثٖ وَدَمٖ لَّبَنًا خَالِصٗا سَآئِغٗا لِّلشَّٰرِبِينَ﴿٦٦

66Endu benal a aden sa lekanu san kanu manga binatang i indawan, ipabpaginum nami sa lekanu su dalem u tyanin ebpun kanu pageletan u inukap endu su lugu i gatas palnan a mapya gayd a baginumen.

وَمِن ثَمَرَٰتِ ٱلنَّخِيلِ وَٱلۡأَعۡنَٰبِ تَتَّخِذُونَ مِنۡهُ سَكَرٗا وَرِزۡقًا حَسَنًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ﴿٦٧

67Endu pakabpun kanu manga unga nu kulma endu anggur su bagumbalen nu a makalangut, endu rizki a mapya, lu ba su tanda na kapegkagaga nu Allah kanu manga taw, ka endu silan makapagitung.

وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ﴿٦٨

68Endu inilham nami kanu batyukan sa umbal ka san sa manga palaw anan sa manga walay nengka, endu san sa manga kayu, endu san kanu kaped kanu manga pagalad nu tupu nu adam.

ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلٗاۚ يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِ شِفَآءٞ لِّلنَّاسِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ﴿٦٩

69Mawli na kan ka ebpun kanu manga unga, na ya ka tuntul su lalan u Kadenan engka sa embaba ka, penggemaw kanu tyanin i baginumen a mimbida- bida i palasin a pakagamut kanu manga taw, lu ba nakadalem su tanda a kapegkagaga nu Allah kanu manga taw, ka endu silan makapamikir.

وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمۡۚ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمٖ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٞ قَدِيرٞ﴿٧٠

70Endu su Allah i minaluy sa lekanu, mawli na imatayan kanu nin, aden bun sa lekanu i makambagi sa mababa den a umul endu malendu i umul nin sa embungaw, sa mana su kawawatay nin na dala katawanin kanu nangatawanin, ka su Allah na mataw a pakagaga.

وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلرِّزۡقِۚ فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمۡ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَهُمۡ فِيهِ سَوَآءٌۚ أَفَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ﴿٧١

71Endu su Allah na inilabi nin su sabad kanu sabad sa lekanu (miskinan atawa kawasa) sa rizki, na da kanu mapya i gatamanan nin i makapasapali (makaumun nin) su rizki nilan kanu manga ulipen nilan, ka endu silan makapamagidsan, na ngintu ka su limu nu Allah kanilan na pegkafiran nilan?

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةٗ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمۡ يَكۡفُرُونَ﴿٧٢

72Endu su Allah na binaluy nin sa lekanu sa nakebpun bun sa lekanu i manga kaluma nu endu binaluy nin sa lekanu ebpun kanu manga kaluma nu i manga wata endu manga apu, endu rinizkiyan kanu nin kanu manga mapya, na ngintu ka yanilan pangimbenalen su baatil, endu su limu nu Allah na supaken nilan?

وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ رِزۡقٗا مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ شَيۡـٔٗا وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ﴿٧٣

73Endu ya nilan simban na salakaw sa Allah a dala gamilikan nin a rizki ebpun sa langit endu lupa sa apiya paydu, endu dala egkagaga nilan.

فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ﴿٧٤

74Na di nu ibangibarat su Allah sa manga ibaratan (a barahala) ka saben-sabenal su Allah na katawanin i langun a di nu katawan.

۞ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدٗا مَّمۡلُوكٗا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنٗا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُ سِرّٗا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴿٧٥

75Pinambuwat u Allah i upaman sa sakataw a ulipen na endaw den i kyug lun (kagina) dala kagaganin, endu su taw a rinizkiyan nami sa mapya a rizki na pembaranggyanin su kaped (a tamuk in) sa masulen endu mapayag, na ngintu makapagidsan silan? (di makapagidsan) pugi nu su Allah, ka ya madakel kanilan i di mangataw.

وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا رَّجُلَيۡنِ أَحَدُهُمَآ أَبۡكَمُ لَا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَيۡنَمَا يُوَجِّههُّ لَا يَأۡتِ بِخَيۡرٍ هَلۡ يَسۡتَوِي هُوَ وَمَن يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ﴿٧٦

76Endu minupama su Allah sa upaman a duwa kataw a mama, isa kanilan na di mataw edtalu, dala magaganin, lu bu i salig a ginawa nin sa kanu kaunutan nin, apiya endaw pasangulen na dala makagkapiyanin, ngintu makapagidsan kanu pedsugu sa kabantang endu pakatuntul sa lalan a matidtu?

وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَآ أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ﴿٧٧

77Endu kanu Allah i pegkataw sa nakasulen kanu manga langit endu lupa, endu dala kanu gay a mawli ya tabiya na mana bu sapelek mata i kangagan a kawma nin atawa masupeg pan, ka saben-sabenal su Allah na kanu langun u enggaga-isa na kagaga nin.

وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُم مِّنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ﴿٧٨

78Endu su Allah i napalyu sa lekanu kanu tiyan u manga ina nu sa dala katawan nu apiya paydu endu binaluy nin sa lekanu i kakineg endu kailay, endu atay ka endu kanu makadsukur.

أَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ مُسَخَّرَٰتٖ فِي جَوِّ ٱلسَّمَآءِ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱللَّهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ﴿٧٩

79Ngintu di nilan gailay su papanuk a endaw i kyug u minaden sa lekanin sa nan sa kawang-kawangan u langit, a dala makasigkem lun ya tabiya su Allah? Nakadalem lu ba su manga tanda a kapegkagaga nu Allah kanu manga taw a bangimbenal.

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۢ بُيُوتِكُمۡ سَكَنٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بُيُوتٗا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعۡنِكُمۡ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمۡ وَمِنۡ أَصۡوَافِهَا وَأَوۡبَارِهَا وَأَشۡعَارِهَآ أَثَٰثٗا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينٖ﴿٨٠

80Endu su Allah i minaluy sa lekanu kanu walay nu a bangintelenan nu endu binaluy nin sa lekanu su manga upis a binatang a walay a pedsengkanu kanu gay a kabpelalakaw nu, endu gay a katana nu, endu su kaped kanu bumbul nu binatang na aden antu na gabaluy nu a kasangkapan nu endu kaliliniyan nu (gagalu bu) sa taman bu kanu timpu a nataratantu.

وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلَٰلٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُم بَأۡسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡلِمُونَ﴿٨١

81Endu su Allah na binaluy nin sa lekanu su manga kayu a pedsilungan nu, endu binaluy nin sa lekanu kanu manga palaw i takub, endu binaluy nin sa lekanu su balegkas nu a paka-alaw nu sa mayaw, endu manga balegkas a paka-alaw nu sa kambunuwa (kelung), mamba i kapedsampulna kanu limu nin sa lekanu, ka malemu-lemu sa lekanu i kasangkup nu sa lekanin.

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ﴿٨٢

82Na amayka di silan tumalima na ya bu wagib sa leka (Muhammad) na kapapedsampay bu a mapayag.

يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ﴿٨٣

83Katawan nilan i limu nu Allah, mawli na supaken nilan, endu ya madakel kanilan na manga kafir.

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدٗا ثُمَّ لَا يُؤۡذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ﴿٨٤

84Endu su gay a pambuwaten nami sa uman i lumpukan i saksi (langun a taw na saksi su nabi nin) mawli na di den kasugutan su manga kafir sa kadawa, endu dala den kanilan i makapangeni sa kasuwatan silan.

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ﴿٨٥

85Endu amayka nailay nu manga kafir su siksa na di den silan kapegkagan, endu dala den kandedelengi sa kanilan.

وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمۡ قَالُواْ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ فَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلَ إِنَّكُمۡ لَكَٰذِبُونَ﴿٨٦

86Endu amayka nailay nu manga mushrik su manga barahala nilan, na ya nilan kadtalu: Kadenan nami nan su manga barahala nami a sinimba nami a salakaw sa leka, na padtalun nu Allah su barahala sa imbalingan nilan su kadtalu: sekanu i manga malbut (di kena ku pidtalu i simba aku nu).

وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ﴿٨٧

87Endu entuba a gay na semangkup silan sa Allah, endu natading kanilan su ipedtebu nilan (a barahala).

ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ زِدۡنَٰهُمۡ عَذَابٗا فَوۡقَ ٱلۡعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفۡسِدُونَ﴿٨٨

88Su manga kafir a pebpelenen nilan su agama Islam na edsisinggumanan nami silan sa siksa sa takep sabap kanu kaaden nilan a baminasakan silan.

وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدًا عَلَيۡهِم مِّنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَٰٓؤُلَآءِۚ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ﴿٨٩

89Endu su gay a papembwaten nami kanu uman i lumpukan i saksi kanilan ebpun bun sa ginawa nilan, na itingguma nami seka (Muhammad) a saksi kanilan, endu initulun nami sa leka su kitab (Qur’an) a pinayagan kanu langun u enggaga-isa endu tutulu endu limu, endu makapiya sa ginawa nu manga Muslim.

۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ يَعِظُكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ﴿٩٠

90Saben-sabenal su Allah na ipedsugu nin i kabantang endu kabpiya-piya endu kaenggay sa kanu manga pagali, endu ipedsapalin su maledsik endu su munkar endu su kandupang, ibangindaw nin ka malemu-lemu sa lekanu i makatadem kanu na ma-indaw kanu.

وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمۡ وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمۡ كَفِيلًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ﴿٩١

91Endu tumanaw su pasad nu sa Allah amayka mibpasad kanu, endu di nu penggubala su sapa nu sa ulyan na kinapalut in, endu saben-sabenal na binaluy nu su Allah a pedsaksi sa lekanu ka su Allah na katawanin i langun na penggalebekenu.

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثٗا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ﴿٩٢

92Endu di nu bagilingi su manga babay a pembekalen nin su inawl in sa ulyan a kinasedsad lun sa nakatagagay, pembaluyn nin su sapa nu a ipagakal sa pamagelatanu? Ka endu gabaluy su sa tumpuk a manga taw na ya madakel kanu kapedin, endu ipembatalu nu Allah sa lekanu intuba, endu ipayagin sa lekanu lu sa gay a mawli su langun u di nu bamagayunan.

وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَلَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٩٣

93Endu u pigkahanda bu nu Allah sa binaluy kanu nin den a sawalu bu a bangsa (na magaganin) ugayd na gatading su pegkahandan nin endu tutulun nin su pegkyuganin, endu kaidsan kanu sa langun u pinggalebek nu.

وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ فَتَزِلَّ قَدَمُۢ بَعۡدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُواْ ٱلسُّوٓءَ بِمَا صَدَدتُّمۡ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَكُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ﴿٩٤

94Endu di nu pembaluya su sapa nu sa ibagakal bu sa pamageletan nu, ka makadtindulas i manga palu nu sa ulyan a kinadtamel in, endu mananam nu su siksa sabap sa kanu kapedsapal nu sa agama nu Allah, endu lekanu den su siksa a masla.

وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنٗا قَلِيلًاۚ إِنَّمَا عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ﴿٩٥

95Endu di nu ipedsambi su pasad nu sa Allah sa paydu bu a alaga, ka ya mapya gayd a makwa nu na lu sa Allah makabpun amayka katawan nu bu.

مَا عِندَكُمۡ يَنفَدُ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٖۗ وَلَنَجۡزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُوٓاْ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ﴿٩٦

96Ka langun a san sa lekanu na gadala, langun a lu sa Allah i gasama, endu balasan nami su manga taw a midsabar kanu balasin, sa ya pan mapya kanu penggalebeken nilan (sya sa dunya).

مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَنُحۡيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةٗ طَيِّبَةٗۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ﴿٩٧

97Su enggalebek sa mapya a mama atawa babay a mu'min, na uyagen nami sekanin sa kauyag a mapya, endu balasan nami silan sa balas a ya pan mapya kanu penggalebeken nilan (sa dunya).

فَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ﴿٩٨

98Na amayka batyan nengka su Qur’an na lindung ka sa Allah ebpun kanu manga Shaytan a be-rajamen (A’udhu billaahi min-ashaytaani-rrajeem).

إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ﴿٩٩

99Ka su Shaytan na dala bagelin kanu manga mu'min, endu (su manga mu'min) na lu silan pedsalig kanu Kadenan nilan.

إِنَّمَا سُلۡطَٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوۡنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشۡرِكُونَ﴿١٠٠

100Saben-sabenal a ya nin bu kapangungundayan na su manga taw a bagunut lun, endu silan a manga taw na pedsakutu sa kadenan in.

وَإِذَا بَدَّلۡنَآ ءَايَةٗ مَّكَانَ ءَايَةٖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴿١٠١

101Amayka sambiyan nami i hukuman na ayat sa salakaw, endu su Allah i mataw sa ipedtulun nin, na ya nilan edtalun: seka (Muhammad) na pedtetebu ka, kena! Ka ya madakel kanilan na di manga mataw.

قُلۡ نَزَّلَهُۥ رُوحُ ٱلۡقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّ لِيُثَبِّتَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ﴿١٠٢

102Edtalu ka i nakatulun ni Jibril su Qur’an ebpun kanu Kadenan nengka sa haqq, ka endu egkabagel bun su manga mu'min, endu tutulu (Qur’an) endu makapiya sa ginawa nu manga Muslim.

وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمۡ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٞۗ لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِ أَعۡجَمِيّٞ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيّٞ مُّبِينٌ﴿١٠٣

103Saben-sabenal a katawan nami (Allah) i pedtalun nilan (manga kafir) sa manusya i bamandu kani (Muhammad) sa basa a belamigen nilan (di kena Arab) inunta na su (Qur’an) na basa na Arab a mapayag.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴿١٠٤

104Saben-sabenal su manga taw a di bangimbenal kanu manga ayatan nu Allah na di mambu tutulun u Allah silan, endu kanilan i siksa a masakit.

إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ﴿١٠٥

105(Tig nu Allah): ya bu tidtu a edtetebu sa kalbutan na su di bangimbenal sa manga ayatan nu Allah, endu silan i manga taw a manga malbut.

مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦٓ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرٗا فَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ﴿١٠٦

106Su taw a mig-kafir sa Allah sa ulyan na kinapangimbenal (silan i manga taw a manga malbut) ya tabiya na pineges sekanin (sa mawag) (ugayd na) su atay nin na midtakena sa iman (kapangimbenal sa Allah), ugayd na su taw a mapayag-masulen i kinag-kafirin na nanget sa lekanin su lipunget u Allah, endu kanilan i siksa a masla.

ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ﴿١٠٧

107Kagina silan na ya nilan nalilinyan su kauyag sa dunya (kumin) kanu akhirat, endu saben-sabenal su Allah na di nin tutulun su manga kafir.

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ﴿١٠٨

108Silan i manga taw a tinutupan u Allah su manga atay nilan endu kakineg ilan endu kailay nilan, endu silan i manga taw a dala kalendemanin a mapya.

لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ﴿١٠٩

109Di ebplis na silan lu sa gay a mawli na silan den i manga taw a nangalapis.

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَٰهَدُواْ وَصَبَرُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ﴿١١٠

110Mawli na benal su Kadenan nengka kanu manga taw a ginanatan nilan i dalpa nilan sa ulyan a kina-fitnah kanilan, mawli na min-jihad silan endu midsabar silan, na su Kadenan nengka sa ulyan antu na bangampum a malimu.

۞ يَوۡمَ تَأۡتِي كُلُّ نَفۡسٖ تُجَٰدِلُ عَن نَّفۡسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا عَمِلَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ﴿١١١

111Su gay a makawma i uman isa, sa ibpalawana nin i ginawa nin bun (sabap sa edsenditaya) endu makwa nu uman isa su balas u galebekin, endu silan na di silan madtalimbul.

وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا قَرۡيَةٗ كَانَتۡ ءَامِنَةٗ مُّطۡمَئِنَّةٗ يَأۡتِيهَا رِزۡقُهَا رَغَدٗا مِّن كُلِّ مَكَانٖ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ﴿١١٢

112Endu pinambuwat nu Allah i upaman sa kanu dalpa a na-aden sa tumatana (malilintad), a kawman a rizki a makalag, a makabpun sa embala-bala (ulyan a kinalimu) na migkafir su taw nin kanu limu nu Allah, na pinananam nu Allah silan sa mapasang a gutem, endu gilek sabap sa kanu pebpalangayn nilan.

وَلَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مِّنۡهُمۡ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ﴿١١٣

113Endu saben-sabenal a nakawma kanilan i sinugu a bangsa nilan bun na pinandalbut nilan, na bininasa silan u siksa, endu silan na manga kafir sa timpu na kinabinasa kanilan.

فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا وَٱشۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ﴿١١٤

114Na kan kanu kanu rizki nu Allah sa lekanu a halal a mapya (di makabinasa), endu edsukuri nu su limu nu Allah amayka sekanin bun i pedsimban nu.

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ﴿١١٥

115Ya ini-haram sa lekanu na su minatay (dala masumbali a binatang) endu lugu endu sapu na gembut endu su langun a dala masumbali sa ingalan nu Allah, endu su pinanumbali sa supak sa Allah, na su nakasendud a di kena pendupang endu di kena baminasa, na saben-sabenal kanu Allah na bangampun a malimu.

وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلٞ وَهَٰذَا حَرَامٞ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ﴿١١٦

116Endu di nu pedtalu su penggedteben nu manga dila nu a kalbutan sa nan na halal endu nan na haram, ka kadtebuwan nu su Allah sa kalbutan, ka su manga taw a pedtebuwan nilan su Allah sa kalbutan na di den silan makauntung.

مَتَٰعٞ قَلِيلٞ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ﴿١١٧

117Paydu bu i gay nilan sa dunya, endu kanilan i siksa a masakit.

وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ﴿١١٨

118Endu hinaram nami kanu manga Yahudi su nawna a pinanudtul nami sa leka sabap sa kadupang ilan, endu di kena nami silan dinupang, ugayd na silan bun i mindupang sa ginawa nilan.

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَٰلَةٖ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٌ﴿١١٩

119Mawli na saben-sabenal a kanu Kadenan nengka kanu manga taw a minggalebek sa mawag a di nilan katawan (i mawag) mawli na midtawbat silan sa ulyanin endu nagumbaya silan, na su Kadenan nengka sa ulyan antu na bangampun a malimu.

إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةٗ قَانِتٗا لِّلَّهِ حَنِيفٗا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ﴿١٢٠

120Saben-sabenal si Ibrahim na ummat sekanin a maginugut sa Allah a matidtu, dala makuyug kanu manga mushrik.

شَاكِرٗا لِّأَنۡعُمِهِۚ ٱجۡتَبَىٰهُ وَهَدَىٰهُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ﴿١٢١

121Barasukur ku manga limu nu Kadenan nin endu pinamili nin, endu tinutulu nin sa lalan a matidtu.

وَءَاتَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ﴿١٢٢

122Endu inenggay nami sa lekanin su mapya sya sa dunya, endu sekanin lu sa akhirat na kuyug kanu manga mapya.

ثُمَّ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ﴿١٢٣

123Mawli na ini-wahi nami sa leka i unuti ka su agama nu ebrahim a matidtu, endu di kena sekanin mushrik.

إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ﴿١٢٤

124Ya tidtu kanu manga taw a binaluy su saptu a gay (peg-kurmaten) u manga Yahudi na mimbida-bida silan, su Allah i kumukum kanilan sa gay a mawli kanu di nilan bamagayunan (Yahudi na saptu, su Nasrani na ahad, su Muslim na gyamat).

ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ﴿١٢٥

125Enggat ka (Muhammad) sa agama nu Kadenan nengka sa kaungangenan atawa indawan a mapya, endu ebpalawa ka kanilan sa ukit a mapya ka su Kadenan nengka i labi a mataw sa entayn i natading kanu agama nin, endu sekanin i labi a mataw kanu natutulu.

وَإِنۡ عَاقَبۡتُمۡ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُم بِهِۦۖ وَلَئِن صَبَرۡتُمۡ لَهُوَ خَيۡرٞ لِّلصَّٰبِرِينَ﴿١٢٦

126Endu amayka sumuli kanu na suli kanu sa mana bun su kinapakayd sa lekanu, na amayka edsabar kanu na entuba i labi i kapiya nin na kadsabar.

وَٱصۡبِرۡ وَمَا صَبۡرُكَ إِلَّا بِٱللَّهِۚ وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُ فِي ضَيۡقٖ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ﴿١٢٧

127Endu edsabar ka (Muhammad) ka da kanu sabar nengka ya tabiya na lu sa Allah, endu di ka belidu i ginawa nengka kanilan, endu da ka pembuku (belido sa ginawa) kanu itungan nilan a makabinasa.

إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُم مُّحۡسِنُونَ﴿١٢٨

128Saben-sabenal su Allah na salta kanu manga taw a magilek sa lekanin, endu silan a pebpiyapiya.

RELATED SURAHS