الأنفال
The Spoils of War • 75 ayahs • Medinan
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1از تو دربارۀ مالهای غنیمت میپرسند. بگو: مالهای غنیمت متعلق به الله و پیغمبر است، پس از الله بترسید و در میان خویش صلح و صفا بیاورید و الله و رسول او را اطاعت کنید اگر شما مؤمن هستید.
2جز این نیست که مؤمنان کامل آنانیاند که هرگاه نام الله (نزد آنها) یاد شود، دلهایشان هراسان گردد، و چون آیات الله بر آنها تلاوت شود، ایمانشان افزون گردد و بر پروردگارشان توکل میکنند.
3آنانی که نماز را برپا میکنند و از آنچه به آنها روزی دادهایم انفاق میکنند.
4این جماعت در واقع مؤمنان کاملاند. برای آنها درجاتی است نزد پروردگارشان، و آمرزش و رزق نیکو است.
5همچنان که پروردگارت تو را از خانه ات به حق بیرون کرد، در حالیکه گروهی از مسلمانان (از بیرون شدن) سخت کراهت داشتند (باز راضی شدند).
6(آن مؤمنان) با تو در بارۀ حق؛ بعد از اینکه (حق بودن آن) واضح شد، مجادله میکردند، گویا بهسوی مرگ سوق داده میشدند و ایشان )به آن( مینگرند.
7و یادآور شوید وقتی را که الله به شما یکی از دو طائفه را وعده کرد که (گروه مسلح) برای شما باشد، و شما میخواستید که طائفه بیسلاح برای شما باشد. در حالیکه الله میخواست که حق (دین و غلبۀ مسلمانان) را با سخنان (فرمانهای) خود ثابت کند و کافران را ریشه کن کند.
8تا (دین) حق را ثابت کند و باطل (کفر) را نابود سازد، اگرچه مجرمان خوش نداشته باشند.
9یادآور شوید وقتی که از پروردگارتان یاری خواستید، پس دعای شما را قبول کرد که من شما را با هزار فرشته که پشت سر یکدیگر قرار دارند، مدد میکنم.
10و آن (مدد آسمانی) را الله جز برای بشارت و اینکه دلهایتان به آن مطمئن شود قرار نداد. و نصرت نیست مگر از جانب الله، چون او غالب حکیم است.
11(و به یاد آورید) وقتی را که خواب خفیف را بر شما مسلط ساخت، تا باعث امنیت و آرامش شما از جانب الله بگردد، و از آسمان آبی بر شما فرستاد تا با آن شما را پاک بگرداند و پلیدی شیطان را از شما دور سازد، و دلهای شما را ثابت بگرداند، و به وسیلۀ آن قدمهای شما را ثابت سازد.
12(و به یاد آورید) وقتی را که پروردگار تو به فرشتهها وحی کرد که من با شما ام، پس مؤمنان را ثابت قدم دارید (مدد کنید). به زودی در دلهای کافران خوف را میاندازم، پس بر بالای گردنها بزنید و انگشتانشان را قطع کنید.
13این (حمایت الهی) به این سبب است که آنها از الله و رسول او مخالفت کردند، و هر کس که با الله و رسول او مخالفت کند، پس یقینا بداند که عقوبت الله سخت است.
14این است (عذاب دنیوی) پس بچشید آن را، (و بدانید که) برای کافران (در آخرت) دوزخ (آماده) است.
15ای کسانی که ایمان آوردهاید، هرگاه با (لشکر) کفار روبرو شدید، پس به آنها پشت نگردانید (و فرار نکنید).
16و هر کس که در آن روز (به کفار) پشت گرداند، مگر کسی که (قصدش) گوشه گیری برای جنگ (مجدد) یا یاری به گروه (دیگر از مجاهدین) باشد، (در غیر آن) به غضب الله گرفتار میشود، و جایگاهش دوزخ است، و چه بدجای بازگشت است (دوزخ)!.
17(بعد از مدد الله به وسیلۀ فرشتهها بدانید که در حقیقت) شما (با نیروی خود) آنان را نکشتید، بلکه الله آنها را (با مددهای غیبی خود) به قتل رسانید. (و درحقیقت) تو (مشت ریگ را) بر آنها نه افگندی، بلکه الله افگند، (الله چنین کرد) تا مؤمنان را از طرف خود به آزمایش نیک بیازماید (که نصرت و غنیمت است) زیرا الله شنوا (و) دانا است.
18این است (آزمایش نیك)، و (بدانید که) الله، سست کننده حيله كافران است.
19(ای مشرکان!) اگر پیروزی (حق) را میطلبید، پس اینک فتح و پیروزی بهسوی شما آمد، و اگر (از جنگ با مسلمانان) باز آیید برای شما بهتر است، و اگر (به کفر و عنادتان) باز گردید ما هم (به نصرت مسلمانان) باز میگردیم و (بدانید) که جماعت تان هرچند عدد آنها زیاد باشد، هرگز نمیتوانند چیزی را از شما دفع کنند، و الله با مؤمنان است.
20(شرط نصرت الله این است) ای کسانی که ایمان آوردهاید، الله و رسول او را اطاعت کنید، و از اطاعت رسول الله اعراض نکنید، در حالیکه امر الله را (در بارۀ اطاعت رسول) میشنوید.
21و مانند آنانی مشوید که گفتند: شنیدیم (سخن رسول را) ولی (در حقیقت) آنها نمیشنیدند.
22زیرا بدترین روندگان (جانوران در روی زمین) نزد الله کران و گنگانیاند که (حق را) درک نمیکنند.
23و اگر الله در آنان خیری میدانست، آنها را (به شنیدن سخن حق توفیق میداد و) شنوایشان میساخت، و اگر آنان را (در صورت عدم توفيق) شنوا میساخت، البته باز هم روی میگردانیدند، در حالیکه اعراض کنان میبودند.
24ای کسانی که ایمان آوردهاید، چون الله و پیامبرش شما را به چیزی دعوت دهند که زندگی ابدی تان باشد (پس) دعوتشان را اجابت کنید و بدانید که الله میان شخص و (ارادۀ) قلبش حایل میشود. و همه به دربار او جمع کرده میشوید.
25و از فتنهای بترسید که تنها به ظالمان تان نمیرسد، و بدانید که الله سخت عقوبت دهنده است.
26و یادآور شوید وقتی را که شما در زمین کم و مستضعف بودید (و) میترسیدید که مردم شما را اختطاف کنند، پس الله به شما جای داد (در مدینه) و شما را به کمک خود تایید کرد (نصرت بخشید)، و از چیزهای پاکیزه به شما روزی داد، تا شکر گزاری کنید.
27و ای کسانی که ایمان آوردهاید، به الله و رسول خیانت نکنید، و نه در امانتهای خویش خیانت کنید، در حالیکه شما (سزای خیانت را) میدانید.
28و بدانید که مالها و فرزندانتان (سبب) آزمایشی (برای شما) است، و البته نزد الله ثواب بزرگ است.
29ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر از الله بترسید، به شما قوت فرق کننده میان حق و باطل میدهد، و بدیهای شما را محو میکند و گناهان شما را میآمرزد (و شما را از فضل خود اجر و ثواب میدهد، چون) الله صاحب فضل بزرگ است.
30و یادآور شو زمانی که کافران (مکه) در مورد تو حیله سنجی (و نقشه کشی) میکردند، تا تو را زندانی کنند، یا تو را بکشند، یا تو را (از مکه) بیرون کنند، و آنها در مورد تو حیله میسنجیدند و الله هم (برای نجات تو) تدبیر میکرد و الله بهترین تدبیر کنندگان است.
31و چون آیات ما بر آنها تلاوت شود، گویند: شنیدیم، و اگر بخواهیم ما هم مانند آن (قرآن) میگوییم، این چیزی نیست مگر افسانههای مردمان پیشین.
32و یاد آور شو زمانی که گفتند: پروردگارا! اگر این (دین) حق از نزد تو است، پس از آسمان سنگهایی بر ما بباران، و یا برای ما عذابی دردناک بیار.
33و (لیكن این وقت رسیدن عذاب نیست چون) تا وقتی که تو در میان آنها هستی، الله عذاب دهندۀ آنها نیست، و الله عذاب دهندۀ آنها نیست در حالیکه از الله مغفرت میخواهند.
34و چه (مانعی) است که الله آنها را عذاب نکند، حال آن که (مؤمنان را) از مسجد الحرام منع میکنند، و آنها متولیان مسجد الحرام نیستند، و متولیان آن نیست مگر پرهیزگاران، و لیکن بیشتر آنها (این حقیقت) را نمیدانند.
35و نماز آنها (مشرکین) در نزد کعبه نبود مگر صفیر کشیدن و کف زدن (یعنی به جای نمازخواندن چنین تمسخری میکردند)، پس (به آنها گفته شد که) عذاب را به سزای کفرتان بچشید.
36البته آنانی که کفر ورزیدند مالهای خود را برای منع نمودن مردم از راه و دين الله انفاق میکنند، پس زود است که آن را انفاق کنند، باز (عاقبت) آن انفاقشان سبب حسرت برایشان خواهد شد، و باز مغلوب میگردند. و آنانی که کفر ورزیدند بهسوی دوزخ حشر میشوند.
37(این حشر نمودن کار برای این است) تا الله پلیدان (کافران) را از پاکان (مؤمنان) جدا سازد و بعضی پلیدان را بر بعض دیگر قرار دهد، پس آن همه (پلیدان) را توده سازد، باز آن (همه) را در دوزخ بیندازد، این جماعت همان زیانکارانند.
38به کافران بگو: اگر باز آیند (از کفر شان) آنچه گذشته است برای آنها آمرزیده میشود، و اگر باز گردند (به کفر و عداوت مسلمانان)، پس طريقۀ الله با کفار پیشین گذشته است.
39و (اگر به عداوت شما بازگشتند پس) با آنها بجنگید تا فتنۀ (شرک) باقی نماند، و دین، همه برای الله باشد. پس اگر باز آمدند (از كفر)، يقينا الله به آنچه میکنند، بیناست.
40و اگر روی گشتاندند (از ایمان، پس اندوهگین مشوید. بلکه) بدانید که الله کارساز شماست، و الله بهترین کارساز و بهترین مددگار است (پس با مشرکان بجنگید).
41و بدانید که هر آنچه را (از کافران) به غنیمت گرفتید، پس پنجم حصه آن از الله و پیغمبر و خویشاوندان (پیغمبر) و یتیمان و مسکینان و مسافران (در راه ماندگان) است، اگر به الله و به آنچه بر بنده خود در روز جدایی حق و باطل نازل کردیم ایمان دارید؛ روزی که آن دو گروه (مؤمن و کافر در روز بدر) روبرو شدند. و الله بر هر چیزی قادر است.
42یادآور شوید وقتی که شما در جانب نزدیکتر (به مدینه) بودید، و آنان (دشمنانتان) در جانب دورتر بودند و قافلۀ (تجاری آمده از شام) در پائینتر از شما (در کنار ساحل) قرار داشت. و اگر با یکدیگر وعدۀ (جنگ) میکردید (و ناگهان حکم جنگ صادر نمیشد) البته در وعده مخالفت میکردید، و لیکن (ناگهانی به شما دستور جنگ داده شد) تا الله کاری را که انجام دادنی بود، به انجام برساند، تا کسی که به دليل واضح هلاک شدنی بود، هلاک شود. و کسی که به دليل واضح زنده ماندنی بود، زنده بماند. و یقینا الله شنوای داناست.
43قابل یادآوری است وقتی که الله (عدد) آنها را در خوابت به تو کم نشان داد، و اگر آنها را به تو بسیار نشان میداد، البته سست میشدید و در کار (جنگ با مشرکین) نزاع میکردید، و ليكن الله (شما را از اختلاف و بزدلی) در امان داشت. چون الله از راز سینهها آگاه است.
44و چون وقتی که با هم روبرو شديد (قبل از شروع جنگ)، الله آنها را در چشم شما کم نشان میداد، و شما را (نیز) در چشم آنها کم نشان میداد تا الله کاری را که شدنی بود (غلبۀ اسلام)، به انجام برساند و تمام کارها به سوى الله باز گردانیده میشود.
45ای کسانی که ایمان آوردهاید، چون با جماعت (کفار در وقت جنگ) روبرو شديد، پس ثابت قدم باشید و الله را بسیار یاد کنید تا (به نصرت و پاداش الهی دست یابید و) رستگار شوید.
46و (دیگر اینکه در اثنای جنگ) الله و رسول او را اطاعت کنید و با یکدیگر اختلاف نکنید که سست و بزدل میشوید و قوت هیبت شما از بین میرود. (بلکه) صبر کنید چونکه (نصرت) الله با صبر کنندگان است.
47و مانند کسانی نباشید که به تکبر و غرور و برای خودنمایی (به مردم) از دیار خویش بیرون آمدند و (در حالیکه) دیگران را از راه الله باز میداشتند. و الله به هر کاری که میکنند احاطه دارد.
48و چون شیطان اعمالشان را به آنها زینت داد و گفت: امروز هیچ کس از مردم (مسلمان) بر شما غلبه کننده نیست و يقينا من پناهدهنده (و مددگار) شماام. (لیکن) پس چون هر دو گروه (کافر و مسلمان) با هم روبرو شدند، شیطان بر پاشنههای خود بازگشت و گفت: البته من از شما بیزارم، چون من چیزی را میبینم که شما نمیبینید، يقينا من از الله میترسم. و الله سخت عذاب دهنده است.
49(شیطان اعمالشان را زینت داد آن) وقتی که منافقین و آنانی که در دلهایشان بیماری (شک) بود، میگفتند: این جماعت (مسلمانان) را دینشان فریفته است. و (ليکن به گفتههای آنها پروا نکنید زیرا) هر کس بر الله توکل کند (الله او را کافیست)، چون الله غالب (و) باحکمت است.
50و اگر میدیدی (تو ای مخاطب، تعجب میکردی) وقتی که فرشتهها روح کافران را (در بدر) قبض میکردند، در حالیکه بر رویها و پشتهایشان میزدند و (میگفتند:) عذاب سوزان را بچشید.
51این (عذاب سوزان) به سبب آن کرداری است که دستهای شما پیش کرده است، و اینکه الله بر بندگان خود ستمگر نیست.
52مانند عادت فرعونیان و (عادت) آنانی که پیش از آنها بودند که به آيات الله كفر میورزیدند، پس الله آنها را به سبب گناهانشان گرفتار کرد، و یقیناً الله توانا (و) سخت عذاب دهنده است.
53آن (عذاب سخت) به این سبب بود که الله تبدیل کننده نعمتی نیست که بر قومی بخشیده باشد مگر آن که آنان آنچه را که در دل اراده دارند تبدیل کنند (ارادۀ شکر را به ناشکری، و ارادۀ ایمان را به کفر، و ارادۀ اطاعت را به نافرمانی،) و الله شنوای دانا است.
54(باز به تاکید گفته میشود که) مانند عادت فرعونیان و (عادت) آنانی که پیش از آنها بودند که آیات (دلائل) پروردگار خود را دروغ شمردند، پس آنها را به سبب گناهانشان هلاک کردیم و فرعونیان را غرق نمودیم (چون که) همۀ آنها ظالم بودند.
55يقينا بدترین روندگان (جانوران روی زمین) نزد الله کسانیاند که کفر ورزیدند، پس ایمان نمیآرند.
56همان کسانی که از آنها عهد گرفتی باز عهد خود را در هر بار میشکنند و از (الله و عهدشکنی خویش) نمیترسند.
57پس اگر آنها را در میدان جنگ بیابی، پس با (قتل و مجازات) آنان، کسانی را که پشتیبان آنان هستند، متفرق ساز (و بترسان)؛ تا عبرت گیرند.
58و اگر از قومی بیم خیانت (عهدشکنی) داری پس به طرف آنها عهدشان را (علنا و) به طور برابر بینداز (شما و آنها برابر بدانید که عهد شکسته است)، زیرا الله خیانت کاران را دوست ندارد.
59و کفار گمان نبرند که (از عذاب الهی) سبقت کردهاند (و جان به سلامت بردهاند)، چون آنها (الله را) عاجز کرده نمیتوانند.
60و (ای مسلمانان!) برای مقابله با كفار هر چه در توان دارید از انواع قوت، آماده سازید و (خصوصا) از اسپهای مهیا شده، تا با آن دشمن الله و دشمن خودتان را بترسانید. و (نیز) دشمنان دیگر غیر از آنها (مشرکین) را که شما آنها را نمیشناسید (و) الله آنها را میشناسد، و هر چیزی که در راه الله (برای آمادگی جهاد) انفاق میکنید، اجر آن به شما کاملا داده خواهد شد، و به شما ظلم نمیشود.
61و اگر کفار به صلح مائل و (آماده) شدند، پس تو نیز به آن میل کن (آماده شو)، و (لیکن) بر الله توکل کن، چون الله شنوای داناست.
62و اگر کفار بخواهند که (به بهانۀ صلح) تو را فریب دهند (پروا مكن)، زیرا الله تو را بس است. همان (الله) بود که تو را به کمک خود و مؤمنان قوت داد.
63و هم اوست که در بین دلهایشان (مسلمانان) الفت و محبت ایجاد کرد، اگر همه اموال روی زمین را انفاق میکردی نمیتوانستی در بین دلهای آنها الفت برقرار کنی، و ليكن الله در میان آنها الفت انداخت، يقينا او غالب باحکمت است.
64ای پیغمبر! الله و مؤمنان پیرو تو؛ تو را کافی است.
65ای پیغمبر! مؤمنان را بر قتال (کفار و جهاد در راه الله) ترغیب کن، اگر از شما بیست نفر صابر باشد، بر دو صد تن (کفار) غالب میآیند، و اگر از شما صد نفر باشد، بر هزار تن از کافران، غالب میشوند. زیرا کفار قومیاند، نادان.
66اکنون الله بر شما تخفیف نمود، چون دانست که در شما (به علّت کثرت دشمن) ضعفی است، پس اگر از شما صد نفر صابر باشد بر دو صد کافر غالب میآیند، و اگر از شما هزار نفر باشد (پس) بر دو هزار غالب میآیند، به اذن الله. و (نصرت) الله با صابران است.
67برای هیچ پیغمبری سزاوار (نبوده و) نیست که اسیران (جنگی) داشته باشد (و با گرفتن فدیه، آنان را آزاد کند مگر) تا اینکه در زمین قتل بسیار کند. (ای مؤمنان،) شما متاع (عارضی) دنیا را میخواهید و الله (برای شما ثواب) آخرت را میخواهد، و الله غالب با حکمت است.
68اگر حکم پیشین (نوشته شدۀ) الله نبود، البته به شما در مقابل فدیهای که گرفتید، عذاب بزرگ میرسید.
69پس (بگذارید فدیه را و) از آنچه به غنیمت گرفتهاید، حلال و پاکیزه بخورید، و از الله بترسید، همانا الله بسیار آمرزگار (و) مهربان است.
70ای پیغمبر! به اسیرانی که در دست شمااند بگو: اگر الله در دلهای شما نیکی را معلوم کند البته به شما بهتر از آن فدیهای که از شما گرفته شده میدهد، و شما را میآمرزد و الله بسیار آمرزگار (و) مهربان است.
71و اگر بخواهند به تو خیانت کنند، پس (تعجب مکن که) البته پیش از این نیز به الله خیانت کرده بودند، پس الله تو را (به خاطر انتقام گرفتن) بر آنها مسلط گردانید، و الله دانای حکیم است.
72يقينا آنانی که ایمان آوردند و هجرت کردند و با مالها و جانهای خود در راه الله جهاد کردند، و آنانی که (مهاجرین را) جای دادند و مدد کردند، این جماعت دوستان و خیرخواه یکدیگراند. و آنانی که ایمان آوردند و (لیکن) هجرت نکردهاند، شما (هیچگونه) دوستی (و مسؤولیّتی در برابر) آنها ندارید، تا آن که هجرت کنند (از مکه به مدینه). و اگر (همین مسلمانان غیر مهاجر) در کارهای دین از شما مدد طلب کنند، پس بر شماست مدد کردن آنها، مگر اینکه علیه قومی که میان شما و آنها عهد و پیمان باشد، و الله به آن چه میکنید بیناست.
73و آنانی که کفر ورزیدند، دوستان یکدیگراند، (و) اگر (شما مؤمنان به این دستور در بارۀ دوستی با مؤمنان و دشمنی با کافران) عمل نکنید (یقیناً) در زمین فتنه و فساد بزرگی برپا خواهد شد.
74و آنانی که ایمان آوردهاند و هجرت کردهاند و در راه الله جهاد کردهاند، و آنان که جای دادند (مهاجرین را) و مدد کردند. همین جماعت در حقیقت مؤمنان کاملاند (که) برایشان آمرزش و روزی عزت مندانه است.
75و آنانی که بعد (از نزول این آیت) ایمان آوردند و هجرت کردند و همرای شما جهاد کردند، پس این جماعت نیز از جملۀ شمااند. و در (حکمِ) كتاب الله، صاحبان قرابت نسبت به یکدیگر (در استحقاق میراث از سایر مؤمنان) نزدیکتراند. يقينا الله به هر چیزی داناست.