الإسراء
The Night Journey • 111 ayahs • Meccan
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
1پاک و منزه است آن ذاتی که بندۀ خود را در شبی از مسجد الحرام به مسجد الاقصی برد که اطراف آن را برکت دادهایم، تا برخی از نشانههای (قدرت) خود را به او نشان دهیم، چون اوست که شنوای بیناست.
2و به موسی کتاب دادیم و آن را برای بنی اسرائیل وسیلۀ هدایت گردانیدیم که غیر از من کارساز دیگری نگیرید.
3فرزندان کسانی که آنها را با نوح سوار کشتی کردیم، همانا او بندۀ شکر گزار بود.
4و به بنی اسرائیل در تورات خبر دادیم که البته در زمین دو بار فساد خواهید کرد و البته سرکشی و طغیان بزرگ خواهید کرد.
5پس (به یاد داشته باشید) وقتی وعدۀ اول آن دو برسد، بندگان سخت جنگجوی خود را بر شما میفرستیم، پس میان خانهها به جستجو در آیند، و این وعده، آمدنی و تحقق یافتنی است.
6باز شما را بر آنان مسلط میگردانیم و شما را با اموال و فرزندان مدد میرسانیم و تعداد افرادتان را بیشتر میگردانیم.
7و اگر نیکی کنید برای خودتان نیکی کردهاید و اگر بدی کنید به خودتان بدی کردهاید. پس چون وعده دیگر (دوم) برسد (باز بندگان خود را میفرستیم) تا روی شما را ناخوش سازند و تا به مسجد وارد شوند طوری که بار اول در آن داخل شدند و تا نابود کنند بر هر چه دست یابند، نابودی کوبنده.
8(اگر توبه کنید بعد از بار دوم) امید است پروردگارتان به شما رحم کند. و اگر (به طغيان تان) باز گردید، ما نیز (برای مجازات تان) باز میگردیم. و دوزخ را برای کافران زندان ساختهایم.
9همانا این قرآن به راهی هدایت میکند که آن پایدارتر است و به مؤمنانی که کارهای شایسته و پسندیده میکنند مژده میدهد که آنان پاداش بزرگ دارند.
10(و نیز خبر میدهد) کسانی که به آخرت ایمان نمیآورند برایشان عذاب دردناک آماده کردهایم.
11و انسان دعای شر میکند، همان طوری که دعای خیر میکند، و انسان (همیشه) شتابکار است.
12و شب و روز را دو نشانه قرار دادیم، و نشانۀ شب را محو ساختیم و نشانۀ روز را روشنی بخش گردانیدیم تا فضل (رزق) پروردگارتان را بجویید و تا عدد سالها و حساب را بدانید. و ما هر چیزی را به تفصیل بیان نمودهایم.
13و ما اعمال هر کسی را در گردنش (تقدیرش) آویختهایم و روز قیامت کتابی را برای وی بیرون میآوریم که آن را باز گشاده بیابد.
14(به او گفته شود) نامه ات را بخوان، کافی است که امروز خودت حسابگر خود باشی.
15هر کس که راه (حق را) یابد جز این نیست که به نفع خود راهیاب شده است، و هرکس گمراه شد جز این نیست که به زیان خود گمراه شده است، و هیچ کس بار گناه دیگری را بر نمیدارد، و ما عذاب کننده نیستیم مگر اینکه پیغمبری را بفرستیم.
16و چون بخواهیم که قریهای (مجرم) را هلاک کنیم، سرکشان آن را فرمان میدهیم پس در آن نافرمانی میکنند، و در نتیجه عذاب بر آن قریه ثابت گردد، پس آن را کاملا زیر و زبر میکنیم.
17و چه بسا نسلها را بعد از نوح هلاک نمودیم و کافی است که پروردگارت از گناهان بندگانش آگاه باشد و (او) بس بیناست.
18کسی که (دنیای) زودگذر را بخواهد، در آن هرچه را بخواهیم زود به او میدهیم، باز جهنم را برایش مقرر مینماییم که در آن (آتش به صورت) سرزنش شده و رانده شده در آید.
19و هر کس که آخرت را بخواهد و برای آن طوری که سزاوار است کوشش کند، در حالی که مؤمن است. پس این جماعت کوشششان (نزد الله) قابل تقدیر (و مورد قبول) است.
20و هر یک از اینها و آنها (دو گروه یاد شده) را از بخشش پروردگارت میدهیم. و بخشش پروردگارت (از هیچ کس) منع نشده است.
21ببین چطور بعضی از آنها را بر بعضی دیگر (در روزی و مال و متاع) برتری دادهایم. و البته درجات آخرت و فضیلت آن به مراتب بزرگتر است.
22(ای انسان) معبود دیگری را با الله قرار مده که باز مذمت شده و بیمددگار بنشینی.
23و پروردگارت حکم کرد که جز او چیزی را عبادت نکنید و به پدر و مادر خوبی کنید. و اگر یکی از آنها یا هردو نزد تو به سن پیری برسند، پس به ایشان (حتی کلمۀ) اف مگو و بر آنها آواز بلند مکن، (بلکه) به آنها سخن نرم و محترمانه بگو.
24و از روی مهربانی بال تواضع را برای آنان هموار کن و بگو: ای پروردگارم! به آنان (پدر و مادرم) رحم کن طوری که آنان در خوردی مرا پرورش و بزرگ نمودند.
25پروردگار تان به آنچه در نفسهای شماست داناتر است، اگر نیکان (و توبه کنندگان) باشید، پس یقینا الله برای رجوع کنندگان به بارگاه او آمرزنده هست.
26و حق خویشاوند و مسکین و مسافر (در راه مانده) را بده. و هیچگاه (مالت را در گناه یا) بر وجه اسراف و تبذیر، خرج مكن.
27چون اسرافکنندگان (و انفاق کنندگان در گناه) برادران شیاطین هستند و شیطان در مقابل پروردگارش ناشکر است.
28و اگر از آنان (مستحقان) به خاطر طلب رحمت (رزق) پروردگارت که به آن امید داری، رویگردان میشوی، پس با آنان سخن ملایم بگو.
29و دست خود را به گردنت بسته مکن و بسیار هم آنرا گشاده مکن که آنگاه ملامت شده (و) درمانده بنشینی.
30البته پروردگارت روزی را برای هرکسی که بخواهد میگشاید و (روزی هرکسی را که بخواهد) تنگ میگرداند، چرا که الله به (مصالح) بندگان خود دانا (و) بیناست.
31و اولادتان را از ترس ناداری و تنگدستی نکشید، ما به آنان و (به) شما روزی میدهیم، چون کشتن آنها گناه بس بزرگ است.
32و به زنا نزدیک مشويد که يقينا آن گناه بسیار زشت و راه بد است.
33و نفسی را که الله کشتن آن را حرام کرده است نکشید مگر به حق، و هرکس به ظلم کشته شود برای ولی (صاحب خون او) سلطهای دادهایم، پس او نباید در کشتن زیاده روی کند، يقينا که او یاری داده شده است.
34و به مال يتيم نزدیک مشوید مگر به طریقۀ نیکوتر، تا اینکه (یتیم) به (سن) رشدش برسد، و به عهد و پیمان خود وفا کنید، چرا که از پیمان و عهد پرسیده خواهد شد.
35و هرگاه پیمانه میکنید آن را به تمام و کمال پیمانه کنید و با ترازوی راست و درست وزن کنید که این کار سرانجام نیکوتر و بهتری دارد.
36و از پی چیزی مرو که به آن علم نداری، بیگمان گوش و چشم و دل هر یک مورد سوال واقع خواهند شد.
37و در زمین به ناز و تکبر راه مرو، چون تو زمین را شگافته نمیتوانی و به بلندی کوهها رسیده نمیتوانی.
38همۀ این خصلتها، بدیهایش نزد پروردگارت ناپسند است.
39این (سفارشهای مذکور) از امور حکمتآمیزی است که پروردگارت به سویت وحی فرستاده است و با الله معبودی دیگر قرار مده که سرزنش شده و رانده شده در دوزخ افگنده خواهی شد.
40آیا پروردگارتان شما را به داشتن پسران برگزیده و برای خود از فرشتهها دختران گرفته است؟ واقعا شما سخن بسیار بزرگ میگویید.
41به يقين که ما در این قرآن (حقایق را به روشهای) گوناگون بیان کردیم تا پند و عبرت گیرند، (ولی) جز بر نفرت و گریزشان نمیافزاید.
42بگو: اگر با او چنان که میگویند معبودان دیگر بود، پس در آن صورت حتما بهسوی صاحب عرش راهی تلاش میکردند (تا با او تعالی کشمکش کرده و بر او غلبه نمایند).
43(لیکن) او پاک و منزه و بلندمرتبه است از آنچه (مشرکین) میگویند به بلندی بس بزرگ.
44آسمانهای هفت گانه و زمین و هر که در آنها هستند، او را به پاکی یاد میکنند. و هیچ چیزی نیست مگر اینکه او را در حال ستایش تسبیح میگویند، ولی شما تسبيح آنها را نمیفهمید، بیگمان او بردبار (و) آمرزنده است.
45و چون قرآن بخوانی، بین تو و آنانی که به آخرت ایمان ندارند، پردۀ پوشیده قرار میدهیم.
46و بر دلهایشان پردههایی مینهیم تا آن (قرآن) را نفهمند و در گوشهایشان گرانی ایجاد میکنیم و هنگامی که پروردگارت را در قرآن به یگانگی یاد میکنی، با نفرت پشت کرده و بر میگردند.
47ما بهتر میدانیم که آنان به چه منظور به سخنان تو گوش میدهند، وقتی برای گوش کردن سخنانت مینشینند و هنگامی که با هم پنهانی صحبت میکنند، وقتی که ظالمان میگویند: (مسلمانان) جز مرد جادو شده را پیروی نمیکنید.
48ببین که چطور برای تو مثالها زدند! پس گمراه شدند، لذا نمیتوانند راه حق را پیدا کنند.
49و گفتند: آیا وقتی که ما (تبدیل به) استخوانها و اعضای پوسیده شدیم، آیا بار دیگر به آفرینش جدید برانگیخته میشویم؟
50بگو: (بلی، حتی اگر)، سنگ باشید یا آهن.
51یا مخلوقی دیگر که در نظر تان بزرگ (و سخت) معلوم میشود، (باز هم الله میتواند شما را دوباره زنده کند). پس خواهند گفت: چه کسی ما را دوباره زنده میکند؟ بگو: (همان) ذاتی که بار اول شما را آفرید. پس (از روی تمسخر) سرهایشان را به سویت تکان داده و میگویند: آن کی خواهد بود؟ بگو: شاید که نزدیک باشد.
52روزی که (الله) شما را بخواند، پس حمدگویان دعوت او را اجابت میکنید، و گمان میکنید درنگ نکرده بودید مگر مدت اندک.
53و (ای پیغمبر) به بندگانم بگو: سخنی را بگویند که بهتر است. چون شیطان در میان ایشان فساد و دشمنی میاندازد، همانا شیطان برای انسان دشمن آشکار است.
54پروردگارتان به حال شما آگاهتر است، اگر (الله) بخواهد به شما رحم میکند و اگر (الله) بخواهد شما را عذاب میدهد. و تو را وکیل و نگهبان بر آنان نفرستادهایم.
55و پروردگارت به حال هر آنچه که در آسمانها و زمین است آگاهتر است. و البته بعضی از پیغمبران را بر بعضی دیگر فضیلت دادیم و به داود زبور را دادیم.
56بگو: آنانی را که به جای الله معبود میپنداشتید بخوانید. آنها نه میتوانند زیانی را از شما دفع کنند و نه )میتوانند آن را( تغییر دهند.
57معبودهای را که مشرکین (به یاری و دعا) میخوانند، (مانند فرشتگان و عیسی و عزیر)، خودشان بهسوی پروردگارشان وسیلهای (برای تقرب) میجویند که کدام یک از آنها به الله نزدیکترند و به رحمت وی امیدوارند و از عذاب او میترسند، چرا که عذاب پروردگارت قابل حذر و ترسیدن است.
58هیچ قریهای نیست )که اهل آن ظالم باشند( مگر اینکه ما پیش از روز قیامت آن را به هلاکت میرسانیم، یا آن را به عذاب سخت گرفتار میکنیم. این (وعده) در کتاب (لوح محفوظ) نوشته شده است.
59و (چیزی) ما را از فرستادن معجزات (مورد نظر مشرکین) بازنداشت، مگر اینکه گذشتگان آن را دروغ شمردند. و به ثمود ماده شتر دادیم تا نشانۀ پیش چشمان باشد، پس به آن ظلم کردند و ما معجزهها را جز برای بیم دادن نمیفرستیم.
60و به یاد آور وقتی که به تو گفتیم: بدون شک پروردگارت به مردم احاطه کامل دارد. و رؤيا و خوابی را که به تو نشان دادیم و درخت نفرین شده در قرآن را جز (وسیلۀ) آزمایش برای مردم قرار ندادیم، ما ایشان را بیم میدهیم، ولی جز بر سرکشی شدید آنان نمیافزاید.
61و یادآور شو چون به فرشتهها گفتیم که برای آدم سجده کنید، پس (همۀ آنها) سجده کردند مگر ابلیس که (با وجود سجده نکردن) گفت: آیا برای کسی سجده کنم که (او را) از گل آفریده ای؟
62(و) گفت: (ای الله!) به من خبر ده آیا این همان کسی است که او را بر من برتری دادهای؟ اگر مرا تا روز قیامت مهلت دهی، حتما همه فرزندانش را -مگر اندکی- ریشهکن (و تابع خود) میکنم.
63(الله) فرمود: برو، هر کس از آنان از تو پیروی کند، سزای همۀ شما جهنم است، که سزای وافر (و تمام) است.
64و هرکس از آنان را که میتوانی با آواز خویش تحریک کن و سواران و پیادگانت را علیه آنان جلب کن و در اموال و اولاد با آنان شریک شو و به آنان وعده بده. و شیطان جز نیرنگ و فریب به آنها وعده نمیدهد.
65در حقیقت تو را بر بندگان من هیچ تسلطی نیست و همین کافی است که پروردگارت حافظ و حامی (آنها) است.
66پروردگارتان آن ذاتی است که کشتیها را در دریا برایتان روان میکند تا از فضل او طلب کنید، چرا که او همیشه بر شما مهربان است.
67و هرگاه در بحر سختیها به شما رسد، جز الله همۀ کسانی را که میخوانید از نظرتان ناپدید میگردند، اما وقتی که (الله) شما را نجات دهد و به خشکی برساند روی گردان میشوید. و انسان بسیار ناشکر است.
68آیا مطمئن و ایمن شدهاید از اینکه شما را در کناری از خشکی در زمین فرو برد، یا طوفان سنگریزه بر شما بباراند؟ باز برای خود یاری کنندهای نیابید.
69یا مگر ایمن شدهاید از اینکه شما را به بحر بازگرداند، پس تند باد شکننده بر شما بفرستد، پس به سبب كفرتان شما را غرق کند؟! باز برای خود هیچ بازخواست کنندهای علیه ما به سبب آن غرق نیابید.
70و البته اولاد آدم را گرامی داشته و اکرام نمودیم و آنان را در خشکی و بحر (بر وسایل سفر) سوار کردیم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی دادیم و آنان را بر بسیاری از آفریدگان خویش برتری آشکار دادیم.
71یادآور شوید روزی را که هر گروهی را با پیشوایشان طلب کنیم، پس هر کس نامۀ اعمالش به دست راستش داده شود، پس این گروه نامۀ اعمال خود را میخوانند. و به اندازه رشتۀ (شگاف وسطی) خستۀ خرما بر آنها ظلم کرده نمیشود.
72و هر کس در این دنیا کور (دل و بیبصیرت) باشد، پس وی در آخرت نیز کور است و از راه راست گمراهتر است.
73و نزدیک بود که تو را از آنچه به سویت وحی کردیم در فتنه اندازند (و منصرف گردانند) تا غير آن را به دروغ به ما نسبت بدهی. و در آن صورت تو را به دوستی خود میگرفتند.
74و اگر تو را (بر وحی) ثابت قدم نمیداشتیم، نزدیک بود که بهسوی آنها اندکی میل کنی.
75در آن صورت تو را دو چند عذاب زندگی دنیا و دوچند عذاب (پس از) مرگ میچشانیدیم، باز برای خود هیچ مددگاری در برابر ما نمییافتی.
76والبته نزدیک بود که تو را از آن سرزمین (مکه) بلغزانند تا تو را از آن بیرون کنند، در این صورت بعد از تو جز مدت کوتاهی باقی نمیماندند.
77این سنت، همان سنتی است که همیشه در میان آنانی که پیش از تو فرستادهایم برقرار بوده است. و برای سنت و روش ما هیچ تبدیلی نخواهی یافت.
78و نماز را از وقت زوال آفتاب برپا کن تا نهایت تاریکی شب. و قرآن خواندن صبح را لازم گیر (در نماز صبح)، چون نماز صبح (توسط فرشتگان) مشاهده میگردد.
79و در بخشی از شب برخیز و نماز تهجد بخوان، این یک فریضۀ اضافی مخصوص توست، باشد که پروردگارت تو را به مقامی پسندیده برساند.
80و بگو: ای پروردگارم! مرا به طور پسندیده در (هر کاری) داخل کن و به طور پسندیده (از آن) بیرون آور. و از جانب خود قوتی به من عطا فرما که یار و مددگارم باشد.
81و بگو: حق آمد و باطل نابود شد، بیگمان باطل همیشه نابود شدنی است.
82و از قرآن آنچه را که سبب شفاست و برای مؤمنان رحمت است نازل میکنیم، (ولی) بر ظالمان جز خسارت و نقصان نمیافزاید.
83چون به انسان نعمت دهیم، روی میگرداند و به پهلو خود را کنار میکشد. و چون بوی شر برسد (از رحمت الله) ناامید میگردد.
84بگو هر کس به طریقۀ (پسندیدۀ) خود عمل میکند، پس پروردگارتان بهتر میداند که چه کسی راه یابتر است.
85و (کفار) از تو دربارۀ روح میپرسند، بگو: روح از امر پروردگار من است، و از علم به شما داده نشده است، مگر اندکی.
86و اگر ما بخواهیم آنچه را که به تو وحی فرستادهایم از بین میبریم، باز کسی را نخواهی یافت که در این مورد عليه ما از تو دفاع کند.
87مگر به سبب رحمت از طرف پروردگارت، چون فضل الله بر تو همواره بزرگ هست.
88بگو: اگر انس و جن جمع شوند (و متفق شوند) تا مانند این قرآن را بیاورند، هرگز نمیتوانند مانند آنرا بیاورند، هرچند بعضی از ایشان پشتیبان و مددگار بعض دیگر باشند.
89البته ما در این قرآن هر مثلی را برای مردم به شیوههای گوناگون بیان کردیم، ولی بسیاری از مردم (از ایمان و عمل به آن) ابا ورزیدند و جز کفر و انکار (حق چیزی را نپذیرفتند).
90و گفتند: ما هرگز به تو ایمان نمیآوریم تا اینکه از زمین چشمهای برای ما جاری سازی.
91یا اینکه باغی از درختان خرما و انگور داشته باشی و نهرها را در آن روان سازی.
92یا اینکه آسمان را طوری که ادعا میکنی، پاره پاره بر سر ما بیندازی. و یا الله و فرشتگان را رو به روی ما بیاوری.
93یا اینکه خانهای از زر و زیورات داشته باشی و یا اینکه بهسوی آسمان بالا روی. و به بالا رفتنت هم باور نداریم مگر اینکه کتابی برای ما بیاوری تا آن را بخوانیم. بگو: پروردگارم پاک و منزه است! آیا من جز بشری فرستاده شده هستم؟
94و هیچ چیزی مردم را از ایمان آوردن باز نداشت، وقتی که هدایت بهسوی آنان آمد، مگر اینکه گفتند: آیا الله انسان را به عنوان پیغمبر فرستاده است؟!
95بگو: اگر در زمین فرشتههای میبودند که با اطمینان راه میرفتند، البته بر آنها فرشتهای را از آسمان به عنوان پیغمبر نازل میکردیم.
96بگو: الله به عنوان گواه بین من و شما کافیست، چون او به بندگان خود دانا (و) بیناست.
97و هر کس را که الله هدایت کند پس او راه یاب است و هر کس را گمراه سازد پس هرگز برای آنها دوستانی به جز الله نیابی. و آنها را روز قیامت کور و گنگ و کر بر چهرههایشان افتاده حشر میکنیم. جایگاهشان دوزخ است، هربار که آتش آن فرو نشیند، بر شرارۀ آن میافزاییم.
98این است سزای آنان به خاطر اینکه به آیات ما کافر شدند و گفتند: آیا چون استخوانی چند و اعضای از هم پاشیده شدیم، آیا در آفرینش جدید برانگیخته میشویم؟!
99آیا ندیدند که الله همان ذاتی است که آسمانها و زمین را آفرید، قادر است که مانند ایشان را بیافریند؟ و برای آنان اجلی مقرر کرده است که شکی در آن نیست، اما ظالمان ابا ورزیده، جز کفر و انکار (چیزی را نپذیرفتند).
100بگو: اگر شما مالک خزانههای رحمت پروردگارم بودید باز هم از ترس انفاق کردن آن، بخیلی میکردید، و انسان بخیل است.
101همانا ما موسی را نُه معجزه آشکار دادیم. پس از بنی اسرائیل بپرس وقتی که موسی نزدشان آمد، پس فرعون به او گفت: ای موسی! من تو را جادو شده میپندارم.
102(موسی به فرعون) گفت: یقینا دانستهای که اینها (معجزههای روشن) را که باعث بینش و بصیرت مردم است، جز پروردگار آسمانها و زمین نفرستاده است. و البته من تو را ای فرعون! هلاک شدنی میپندارم.
103پس (فرعون) خواست که آنان را از سرزمین (مصر) بیرون کند. پس ما او و کسانی را که همراه وی بودند، همه را یکجا غرق کردیم.
104و پس از (غرق شدن) او به بنی اسرائیل گفتیم: در آن سرزمین (شام) سکونت کنید، پس چون وعدۀ آخرت برسد، همۀ شما را یکجا خواهیم آورد.
105و آن (قرآن) را به حق نازل کردیم و به حق نازل شده است. و تو را جز مژده دهنده و بیم دهنده نفرستادهایم.
106و قرآنی که آن را جدا جدا (به تدریج) نازل کردیم تا آن را با درنگ (اندک اندک) بر مردم بخوانی، و آن را به تدریج فرستادهایم.
107بگو: (به قرآن) ایمان بیاورید، یا ایمان نیاورید (باکی نیست)، همانا آنانی که پیش از نازل شدن قرآن علم به ایشان داده شده است، هنگامی که قرآن بر آنان تلاوت میشود، سجدهکنان به روی میافتند.
108و میگویند (پیروان حق) پاک است پروردگار ما، يقينا وعدۀ پروردگارما انجام شدنی است.
109و گریهکنان بر رویهای خویش میافتند و بر تواضع آنان میافزاید.
110بگو: الله را بخوانید یا رحمن را بخوانید، او را به هر یک از نامهایش بخوانید (اشکالی ندارد، زیرا) او دارای نامهای نیکوست. و نمازت را نه با صدای بلند بخوان و نه با صدای آهسته، بلکه میان آن دو، راهی (وسط را) پیش گیر.
111و بگو: تمامی ستایشها مخصوص الله است که نه فرزندی گرفته و نه در فرمانروایی عالم شریکی دارد و نه او را به سبب ناتوانی و ذلت، یار و مددگاری است. لذا او را طوریکه سزاوار (شأن او) است، بزرگ بشمار.