An-Naml

النمل

The Ant • 93 ayahs • Meccan

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

طسٓۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡقُرۡءَانِ وَكِتَابٖ مُّبِينٍ﴿١﴾

1Ta-Seen (su Allah i labi mataw kanu ma’na nin), nya ba a manga ayatan nu Qur’an, endu kitab a mapayag (minayag sa halal-haram, bantang- baatil).

هُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ﴿٢﴾

2Tutulu endu papata nu manga bamaginugut.

ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ﴿٣﴾

3A pedtindeg sa sambayang endu pedzakat silan endu di gapinda sa ginawa nilan su gay a mawli.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُمۡ يَعۡمَهُونَ﴿٤﴾

4Su manga taw a di bangimbenal sa gay a mawli na mapya gayd i kailay nilan sa galebek nilan a malat, na manteng-anteng silan sa kawagan nin sa Allah.

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡعَذَابِ وَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ﴿٥﴾

5Silan a manga taw na kanilan su kalatan nu kasiksa, endu silan na lu sa gay a mawli i manga nangalugi.

وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلۡقُرۡءَانَ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ عَلِيمٍ﴿٦﴾

6Endu saben-sabenal seka (Muhammad) na makawma sa leka su Qur’an ebpun saAllah a mawngangen a mataw.

إِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهۡلِهِۦٓ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارٗا سَـَٔاتِيكُم مِّنۡهَا بِخَبَرٍ أَوۡ ءَاتِيكُم بِشِهَابٖ قَبَسٖ لَّعَلَّكُمۡ تَصۡطَلُونَ﴿٧﴾

7Labit ka (Muhammad) su kinadtalu nu Musa kani kaluma nin sa: aden nasandeng ku a apuy, kumwa aku lu sa tudtulan ataw ka itan ku sekanu sa but na apuy a makapagegung ataw ka madsulu tanu.

فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِيَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِي ٱلنَّارِ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿٨﴾

8Guna nin mawma na tinawag sekanin (nu Allah): mimbarakat i nya sa apuy anya endu su makalibet lun, mahasuti su Allah a Kadenan nu dunya.

يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ﴿٩﴾

9Hay Musa! saben-sabenal na Saki su Allah a mapulu a mawngangen.

وَأَلۡقِ عَصَاكَۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهۡتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنّٞ وَلَّىٰ مُدۡبِرٗا وَلَمۡ يُعَقِّبۡۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفۡ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلۡمُرۡسَلُونَ﴿١٠﴾

10Pitasi ka su balala nengka, ya kinailay ni (Musa) na mana bun nipay, tinaligkudan nin sa da nin embalingani, (tig nu Allah): Hay Musa! Da ka pegkagilek, ka di kagilekan sa hadapan ku su manga sinugu ku.

إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسۡنَۢا بَعۡدَ سُوٓءٖ فَإِنِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ﴿١١﴾

11Na tabya na su dinupang nin i ginawa nin, mawli na midtawbat, ka saki na bangampun aku a malimu.

وَأَدۡخِلۡ يَدَكَ فِي جَيۡبِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءٖۖ فِي تِسۡعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَقَوۡمِهِۦٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ﴿١٢﴾

12Iludep ngka i lima nengka kanu banggala nengka ka lumyu i maputi a dala simbul nin a ped kanu siyaw a tanda, ipailay kani Fir’awn endu su manga taw nin, kagina silan a manga taw na nakalyu i galebek nin.

فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَٰتُنَا مُبۡصِرَةٗ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٞ﴿١٣﴾

13Guna makawma kanilan su manga ayatan nami a mapayag na ya nilan pidtalu na sih'r (pakayd) a mapayag.

وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمٗا وَعُلُوّٗاۚ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ﴿١٤﴾

14Endu pedsangkan nilan sa katawan nilan ebpun sa Allah, ugayd na midtakena kanu ginawa nilan i ka-kafir kamamasla, kabpapulu, ilay ka (Muhammad) su ulyan na kapaminasa (ka binasan bun silan).

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمٗاۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ﴿١٥﴾

15Endu saben-sabenal a inenggay nami kanu Daud endu su Sulayman i kataw na ya nilan pidtalu: su pugi na kanu Allah a inilabi kami nin kanu madakel a manga ulipen nin a manga bamaginugut.

وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ﴿١٦﴾

16Nawarisan nu Sulayman si Daud endu pidtalu nin: Hay sekanu a manga taw! Pinakatawan sa lekami i kadtalu na papanuk, endu inenggay sa lekami i langun na enggaga-isa sa namba na limu a mapayag.

وَحُشِرَ لِسُلَيۡمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ وَٱلطَّيۡرِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ﴿١٧﴾

17Endu nabulig kanu Sulayman su manga bagel nin a jin endu manusya, endu manga papanuk, pembulig i kapapengganat nin.

حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوۡاْ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمۡلِ قَالَتۡ نَمۡلَةٞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمۡلُ ٱدۡخُلُواْ مَسَٰكِنَكُمۡ لَا يَحۡطِمَنَّكُمۡ سُلَيۡمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ﴿١٨﴾

18Taman sa nawma nilan i bawgan a manga pila (kuliga), pidtalu nu kaunutan nilan: sekanu a manga kuliga, ludep kanu sa manga pesu nu ka endu di kanu malupet ni Sulayman endu su manga kadakel nin ka di nilan magedam.

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكٗا مِّن قَوۡلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَدۡخِلۡنِي بِرَحۡمَتِكَ فِي عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ﴿١٩﴾

19Nakadtatawa su Sulayman sa kadtalu nu pila, endu tig nin: Kadenan ku ilhami aku sa kadsukur sa limu nengka sa laki endu su lukes ku, endu manggalebek ku i mapya a kasuwatan nengka, endu paludep aku kanu manga ulipen nengka a manga salihin (mapya).

وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيۡرَ فَقَالَ مَالِيَ لَآ أَرَى ٱلۡهُدۡهُدَ أَمۡ كَانَ مِنَ ٱلۡغَآئِبِينَ﴿٢٠﴾

20Bangilayn nin su papanuk, (tig nu Sulayman): nginya ka di ku mailay su manunutuk? Tabya bun ka da unut.

لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابٗا شَدِيدًا أَوۡ لَأَاْذۡبَحَنَّهُۥٓ أَوۡ لَيَأۡتِيَنِّي بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ﴿٢١﴾

21Siksan ku sa mapasang ataw ka sumbalin ku ataw ka aden (mapananggit nin) a tindeg nin a mapayag

فَمَكَثَ غَيۡرَ بَعِيدٖ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ وَجِئۡتُكَ مِن سَبَإِۭ بِنَبَإٖ يَقِينٍ﴿٢٢﴾

22Dala ged mawget na nakawma na ya nin (manunutuk) pidtalu na: aden nailay ku a dala nengka mailay, nakabpun aku sa Saba' na aden tudtulan ku a benal.

إِنِّي وَجَدتُّ ٱمۡرَأَةٗ تَمۡلِكُهُمۡ وَأُوتِيَتۡ مِن كُلِّ شَيۡءٖ وَلَهَا عَرۡشٌ عَظِيمٞ﴿٢٣﴾

23Aden babay a pindatuwan nin su taw na dalpa a inenggan sa langun taman (kawasa a babay) aden pan arash in a masla.

وَجَدتُّهَا وَقَوۡمَهَا يَسۡجُدُونَ لِلشَّمۡسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمۡ لَا يَهۡتَدُونَ﴿٢٤﴾

24Nailay ku silan langun sa ya nilan pedsugyudan na senang a salakaw sa Allah, sa sasat a shaytan sa galebekan nilan sa di silan makatuntul sa lalan nu (Allah) na silan na di silan gatutulu.

أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ﴿٢٥﴾

25Di pan pedsugyud sa Allah a pabpagetu’ sa pinamula sya sa lupa, sabap kanu ulan ebpun sa langit, endu katawan nin pan su ipedsulen nu endu su ipebpayag nu.

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ۩﴿٢٦﴾

26Dala kadenan a padsimban ya tabya na su Allah kigkwan sa Ar'sh a masla.

۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ﴿٢٧﴾

27Tig nu Sulayman: amaden upama ka benal ka ataw ka pembudtud ka (manunutuk).

ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ﴿٢٨﴾

28It ka i sulat ku anya ka ulug ka lu sa kanilan, mawli na tangka ka, endu ilay ka u ngin i enggulan nilan.

قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ إِنِّيٓ أُلۡقِيَ إِلَيَّ كِتَٰبٞ كَرِيمٌ﴿٢٩﴾

29Tig nu bai kanu kangasaligan nin: inulugan aku sa sulat a mapulu.

إِنَّهُۥ مِن سُلَيۡمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ﴿٣٠﴾

30Saben-sabenal na ebpun kanu Sulayman a nya ba i uni nin: Bismillahir Rahmanir Raheem (Ibpun ku matya su ingalan nu Allah a malimu a sangat i kalimu nin).

أَلَّا تَعۡلُواْ عَلَيَّ وَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ﴿٣١﴾

31Da kanu ebpapulu sa laki, pag-Islam kanu sa laki.

قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَفۡتُونِي فِيٓ أَمۡرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمۡرًا حَتَّىٰ تَشۡهَدُونِ﴿٣٢﴾

32Sekanu a madakel edtalun nu u ngin i enggulan ku, ka di ku sekanu itagak sa apya ngin a galebek mana bun su natawan nu.

قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةٖ وَأُوْلُواْ بَأۡسٖ شَدِيدٖ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ﴿٣٣﴾

33Tig nu madakel: mabagel tanu endu mapasang tanu, na san sa leka i kataw u ngin i suguwan nengka.

قَالَتۡ إِنَّ ٱلۡمُلُوكَ إِذَا دَخَلُواْ قَرۡيَةً أَفۡسَدُوهَا وَجَعَلُوٓاْ أَعِزَّةَ أَهۡلِهَآ أَذِلَّةٗۚ وَكَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ﴿٣٤﴾

34Tig nu bai: su manga datu a kaludepan nilan i dalpa na binasan nilan, endu baluyn ilan su mapulu nu dalpa a makababa na mamba i pakaydan nilan kanu manga taw.

وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةٖ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ﴿٣٥﴾

35Ugayd na papaytan ku i namba sa hadiyah a mapulu i alaga nin ka endu tanu ma-amad u nginan datu ataw ka nabi.

فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٖ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرٞ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ﴿٣٦﴾

36Guna makawma kani Sulayman na tig in: bagenggan aku sa tamuk? Na nya pan mapya i inenggay nu Allah sa laki sa inenggay nin anan sa lekanu ugayd na sekanu na kalinyan nu gayd i hadiyah nu anan.

ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودٖ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةٗ وَهُمۡ صَٰغِرُونَ﴿٣٧﴾

37Embalingan ka sa kanilan ka itan ku silan sa manga mama a mategel embunuwa sa dala ka-atu nilan endu palyun nami silan kanu dalpa nilan sa lusak silan sa endaw i kyug sa kanilan.

قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَيُّكُمۡ يَأۡتِينِي بِعَرۡشِهَا قَبۡلَ أَن يَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ﴿٣٨﴾

38Tig nu Sulayman kanu kadakel nin: entayn i kumwa sa arash nin sa di pan silan pakapag-Islam?

قَالَ عِفۡرِيتٞ مِّنَ ٱلۡجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَۖ وَإِنِّي عَلَيۡهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٞ﴿٣٩﴾

39Ya pidtalu nu mapulu na jin: saki i kumwa lun sa di ka pan makatindeg sa bagayanan nengka ka mabagel aku a kasaligan.

قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمٞ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيّٞ كَرِيمٞ﴿٤٠﴾

40Ya manem pidtalu nu aden ilmu nin sa kitab: saki i kumwa lun sa yanin kangagan na sapelek mata, guna nin mailay a nakadtakena kanu hadapan nin na yanin pidtalu na nya ba na ebpun sa limu nu Allah, pembatalun aku nin u makadsukur aku ataw ka egkafir aku, ka su taw a masukur na kana ginawa nin, su taw menem a egkafir na su Kadenan ku na kawasa a malimu a mapulu.

قَالَ نَكِّرُواْ لَهَا عَرۡشَهَا نَنظُرۡ أَتَهۡتَدِيٓ أَمۡ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهۡتَدُونَ﴿٤١﴾

41Tig nu Sulayman: panalin nu i arash nin anan ka endu tanu katawan u makilala nin bun ataw ka di nin den makilala.

فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ﴿٤٢﴾

42Guna makawma su bai na inidsan nin: nya ba su arash nengka? Tigin: mana su nya ba, tig nu: Sulayman nawna pan i kataw tanu sa lekanin endu sekitanu pan i nawna mag-islam sa lekanin.

وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعۡبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ إِنَّهَا كَانَتۡ مِن قَوۡمٖ كَٰفِرِينَ﴿٤٣﴾

43Endu sinapalan nin kanu pedsimban nin a salakaw sa Allah, ka su bai antu na kuyug kanu manga taw a kafir.

قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةٗ وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحٞ مُّمَرَّدٞ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴿٤٤﴾

44Pidtalu sa lekanin (su bai): san ka ukit sa titayan, guna nin mailay na yanin talima na lawas na ig, nasawan nin i lisen nin, tig nu Sulayman: titayan a matilak sa mana den katya, pidtalu nu bai: Kadenan ku nadupang ku i ginawa ku na mag-Islam aku sa kaped ni Sulayman kanu Kadenan nu dunya.

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمۡ فَرِيقَانِ يَخۡتَصِمُونَ﴿٤٥﴾

45Endu sinugu nami lu kani Thamud si Salih, sa simba nu su Allah, na naduwa bad su taw nin a di bagayun.

قَالَ يَٰقَوۡمِ لِمَ تَسۡتَعۡجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِۖ لَوۡلَا تَسۡتَغۡفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ﴿٤٦﴾

46Tig nu Salih: nginan ka yanu kadtagadan i malat kanu mapya? U namba ka mapa-ampun kanu sa Allah na malemu-lemu sa lekanu i makakalimu kanu.

قَالُواْ ٱطَّيَّرۡنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمۡ عِندَ ٱللَّهِۖ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ تُفۡتَنُونَ﴿٤٧﴾

47Tig nu manga kafir: senditan nami seka endu su bagunut sa leka (u ngin i manggula nami) tig nu Salih: lu sa Allah idtempu nu, ka sekanu a manga taw a ga- fitnah.

وَكَانَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ تِسۡعَةُ رَهۡطٖ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ﴿٤٨﴾

48Aden kanu dalpa i siyaw kataw a baminasa kanu dalpa endu da ungaya nin a makagkapya.

قَالُواْ تَقَاسَمُواْ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدۡنَا مَهۡلِكَ أَهۡلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ﴿٤٩﴾

49Nya nilan pidtalu: edsasapay tanu sa u magabi na bunun nilan si Salih endu su kaluma nin, mawli na edtalun nilan (kanu manga taw): di nilan katawan (entayn i minunu) endu sekami na benal i kadtalu nami.

وَمَكَرُواْ مَكۡرٗا وَمَكَرۡنَا مَكۡرٗا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ﴿٥٠﴾

50Pindulatan nilan (si Salih) na su Allah i pendulat sa di nilan gagedam.

فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكۡرِهِمۡ أَنَّا دَمَّرۡنَٰهُمۡ وَقَوۡمَهُمۡ أَجۡمَعِينَ﴿٥١﴾

51Ilay ka su ulyan na itungan nilan a malat, bininasa nami silan endu su manga taw nilan langun (a manga kafir).

فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ﴿٥٢﴾

52Entuba su manga dalpa nilan a dala den taw nin sabap sa kadupang nilan, lu ba su tanda nu Allah (a kapegkagaga) ka endu nilan katawan.

وَأَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ﴿٥٣﴾

53Endu linepas nami su manga bamaginugut endu magilek silan sa Allah.

وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ﴿٥٤﴾

54Endu su Lut, pidtalu nin kanu taw nin: maledsik i galebek nu, na sekanu na kailay nu bun.

أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةٗ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ﴿٥٥﴾

55Ya nu pegkaluman (a manga mama) na mama bun sa kyug na ginawa, di kena den su manga babay, sekanu a manga taw na manga jahil.

۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوٓاْ ءَالَ لُوطٖ مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسٞ يَتَطَهَّرُونَ﴿٥٦﴾

56Da pidtalu nu manga taw nin ya tabya: pa-awa nu su manga kadakel ni Lut sya sa dalpa nu a nya ka silan a manga taw a barasuti gayd.

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَٰهَا مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ﴿٥٧﴾

57Na linepas nami su Lut endu su kadakel nin ya tabya na su kaluma nin ka inamung nami kanu manga taw a nabinasa,

وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ﴿٥٨﴾

58Pinaulanan nami silan sa ulan a manga watu a ngin den i kawag in a ulan kanu manga taw a darwaka.

قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَىٰٓۗ ءَآللَّهُ خَيۡرٌ أَمَّا يُشۡرِكُونَ﴿٥٩﴾

59Edtalu ka (Muhammad): su pugi na kanu Allah endu su sagyahatra na kanu manga ulipenin a pinamili nin, na ngintu su Allah i mapya ataw ka su barahala nilan?

أَمَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهۡجَةٖ مَّا كَانَ لَكُمۡ أَن تُنۢبِتُواْ شَجَرَهَآۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٞ يَعۡدِلُونَ﴿٦٠﴾

60Sekanin (Allah) na binaluy nin su manga langit endu lupa endu pinatulun nin sa lekanu ebpun salangit i ig, na pinatu’ nami sabap kanu ig i manga pamulan a manga mapya i palas nin, di nu magaga i patun nu su manga kayu nin, na ngintu aden tagapeda nu Allah? Kena! Ka silan a manga taw na pedsibay.

أَمَّن جَعَلَ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنۡهَٰرٗا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِيَ وَجَعَلَ بَيۡنَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ حَاجِزًاۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴿٦١﴾

61Su Allah i minaluy kanu lupa a pedtakenan endu binaluy nin kanu lupa i manga ig endu binaluy nin i manga palaw a tigel endu binaluy nin i pageletan nu lagat endu tabang (sa di makadsimbul), dala kaped nu Allah ugayd na madakel sa kanilani di mataw.

أَمَّن يُجِيبُ ٱلۡمُضۡطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكۡشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجۡعَلُكُمۡ خُلَفَآءَ ٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ﴿٦٢﴾

62Sekanin i pedtalima kanu du’a nu nakasendud endu iyawa nin su mawag endu binaluy kanu nin a pamakadsukelya sya sa lupa, na dala man kaduwanu Allah, paydu gayd (kanu manga taw) i tumalima sa indawan sa lekanu.

أَمَّن يَهۡدِيكُمۡ فِي ظُلُمَٰتِ ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَمَن يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦٓۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ تَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ﴿٦٣﴾

63Endu sekanin (Allah) i pedtutulu sa lekanu kanu malibuteng sa kapuluwan endu lagat endu sekanin (Allah) i pedsugu sa sambel sa mapya i manggiginawa nu a gawna sa ulan, dala a benal kaduwa nu Allah, mahasuti su Allah kanu ipedsakutu nilan.

أَمَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ﴿٦٤﴾

64Endu inebpunan nin su binaluy nin, mawli na pauliten nin sa ulyan na kapatay endu sekanin i pe-rizki sa lekanu ebpun sa langit endu lupa, dala kaduwa nu Allah, pambwat nu i tindeg nu amayka benal kanu.

قُل لَّا يَعۡلَمُ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلۡغَيۡبَ إِلَّا ٱللَّهُۚ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ﴿٦٥﴾

65Edtalu ka (Muhammad): da mataw sa gayb kanu manga langit endu lupa ya tabya na su Allah endu di nilan magedam u kanu i kambwat nilan.

بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلۡمُهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ مِّنۡهَاۖ بَلۡ هُم مِّنۡهَا عَمُونَ﴿٦٦﴾

66Ugayd na dala magaws nu kataw nilan su akhirat, endu silan na penduwa-duwa kanu gay a mawli endu silan na timbang a pisek silan.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبٗا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخۡرَجُونَ﴿٦٧﴾

67Endu pidtalu nu manga kafir: u nabaluy tanu a libubuk endu su manga lukes tanu na makambuwat tanu pamun?

لَقَدۡ وُعِدۡنَا هَٰذَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ﴿٦٨﴾

68Edtalu bun i namba sa lekami endu lu kanu kalukesan a nawna pan (sa lekitanu), ugayd na nan na inisulat bu a kalbutan.

قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ﴿٦٩﴾

69Edtalu ka (Muhammad) sa kanilan: lakaw kanu sya sa lupa ka endu nu madsuliman u ngin i ulyanan nu manga taw a baradusa.

وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُن فِي ضَيۡقٖ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ﴿٧٠﴾

70Endu di ka belidu i ginawa nengka sa kanilan endu di ka kabukulan (kagkaydan) kanu itungan nilan sa leka a mawag (tabangan nami seka).

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ﴿٧١﴾

71Endu pedtalun nilan: kanu i kawma nin i namba (siksa endu gay a mawli) amayka benal kanu?

قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعۡضُ ٱلَّذِي تَسۡتَعۡجِلُونَ﴿٧٢﴾

72Edtalu ka sa kanilan: masupeg den sa lekanu su kaped kanu siksa a pedtagadan nu.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَشۡكُرُونَ﴿٧٣﴾

73Endu su Kadenan nengka na egkuwan sa limu kanu manga manusya, ugayd na ya madakel sa kanilan i di masukur.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعۡلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمۡ وَمَا يُعۡلِنُونَ﴿٧٤﴾

74Endu katawan u Kadenan nengka su bagedtik kanu laleb nilan endu su ipebpayag nilan.

وَمَا مِنۡ غَآئِبَةٖ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّا فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٍ﴿٧٥﴾

75Endu da masulen kanu dalem nu langit endu su lupa a di kena nakasulat bun kanu kitab (Lawh Al- Mahfuz) sa mapayag.

إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَكۡثَرَ ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ﴿٧٦﴾

76Namba Qur’an na napanudtul nin kanu manga tupu nu Israel su madakel a di nilan bamagayunan.

وَإِنَّهُۥ لَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ﴿٧٧﴾

77Endu (Qur’an) na tutulu endu limu kanu mga bamaginugut.

إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُم بِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ﴿٧٨﴾

78Su Kadenan nengka i kumukum sa kanilan kanu hukuman nin endu sekanin (Allah) i mapulu a mataw.

فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلۡحَقِّ ٱلۡمُبِينِ﴿٧٩﴾

79Na salig ka sa Allah, nakadtimpawa ka sa bantang a mapya.

إِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ﴿٨٠﴾

80Di nengka makapapakikineg i (timbang) minatay endu su bisu kanu enggatan nengka amayka minawa (silan) na tinumaligkud.

وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِي ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ﴿٨١﴾

81Endu di nengka matutulu su pisek kanu kinatading nin, nya nengka makapapakikineg na su bangimbenal kanu manga ayatan nami a pedsangkup silan (sa Allah).

۞ وَإِذَا وَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِمۡ أَخۡرَجۡنَا لَهُمۡ دَآبَّةٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ تُكَلِّمُهُمۡ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ﴿٨٢﴾

82Endu amayka makawma i siksa sa kanilan na palyun nami sa kanilan i binatang ebpun sa lupa sa imbityala nin silan, sa namba a manga taw na dala papedtagan nilan kanu manga ayatan nu Allah.

وَيَوۡمَ نَحۡشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٖ فَوۡجٗا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُمۡ يُوزَعُونَ﴿٨٣﴾

83Endu su gay a buligen nami kanu uman i ummat i manga tagapeda nin a napandalbut kanu ayatan nami, entuba su kangaunutan a darwaka.

حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبۡتُم بِـَٔايَٰتِي وَلَمۡ تُحِيطُواْ بِهَا عِلۡمًا أَمَّاذَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٨٤﴾

84Taman sa u nakawma silan (kanu Allah) na edtalun nu Kadenan: pinandalbut nu su ayatan nami a da nu sabuti na sinangkan nu, na ngin i pinakaydan nu kanu manga suguwan ku?

وَوَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِم بِمَا ظَلَمُواْ فَهُمۡ لَا يَنطِقُونَ﴿٨٥﴾

85Nakabetad sa kanilan su naraka sabap sa kadupang nilan, na silan na di den silan makadtalu.

أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِيَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ﴿٨٦﴾

86Ngintu da nilan katawi i binaluy nami su magabi sa kanilan a ibangintelenan nilan endu su malamag a kailay nilan, nadalem samba su manga tanda a kapegkagaga nu Allah kanu manga taw a bamaginugut.

وَيَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۚ وَكُلٌّ أَتَوۡهُ دَٰخِرِينَ﴿٨٧﴾

87Endu su gay a kayup kanu sanggakala na katekawan (makalesing) su dalam na langit endu lupa ya tabya na su kahanda nu Allah endu uman isa na makambwat a lusak silan.

وَتَرَى ٱلۡجِبَالَ تَحۡسَبُهَا جَامِدَةٗ وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِۚ صُنۡعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ أَتۡقَنَ كُلَّ شَيۡءٍۚ إِنَّهُۥ خَبِيرُۢ بِمَا تَفۡعَلُونَ﴿٨٨﴾

88Endu antapen nengka su palaw na belenek, di kena (belenek) ka pakabayug a sambel, atulan nu Allah a mibpya-pya kanu enggaga-isa, su Allah na katawan nin i langun na penggulan nu.

مَن جَآءَ بِٱلۡحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيۡرٞ مِّنۡهَا وَهُم مِّن فَزَعٖ يَوۡمَئِذٍ ءَامِنُونَ﴿٨٩﴾

89Su taw a mapya i napananggit nin, na muna pan i kapya na balas a makwa nin endu di silan katekawan (makalesing) kanu kayup kanu sanggakala.

وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتۡ وُجُوهُهُمۡ فِي ٱلنَّارِ هَلۡ تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ﴿٩٠﴾

90Endu su taw a ya nin napananggit na malat na ipedsumek silan kanu naraka, dala pembalasan ya tabya endaw i pinggalebek nu (sa dunya).

إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ ٱلۡبَلۡدَةِ ٱلَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَيۡءٖۖ وَأُمِرۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ﴿٩١﴾

91(Edtalu ka Muhammad): saki na sinugu aku sa simban ku i Kadenan u nya ba a dalpa (Makkah) a pinagadatan nin endu lekanin (Allah) i langun a enggaga-isa endu sinugu aku sa saki i muna semangkup sa Allah.

وَأَنۡ أَتۡلُوَاْ ٱلۡقُرۡءَانَۖ فَمَنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ﴿٩٢﴾

92Endu batyan ku sa lekanu su Qur’an, na su taw a naginuntulan na ginawa nin (i pibpyapyanan nin), su midtadingan menem na edtalu ka (Muhammad) sa kanilan: saki na kuyug aku kanu manga sinugu.

وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعۡرِفُونَهَاۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ﴿٩٣﴾

93Endu edtalu ka (Muhammad): Alhamdulillah, ka ipailay nami sa lekanu su manga ayat in, na katawan nu (i namba), dala sa Kadenan nengka i limpang sa galebekan nu.

← Ash-Shu'araAl-Qasas→

RELATED SURAHS

34

Saba

Sheba

38

Sad

Sad

46

Al-Ahqaf

The Wind-Curved Sandhills

1

Al-Fatiha

The Opening

Browse all 114 surahs