Al-Anbiya

الأنبياء

The Prophets112 ayahsMeccan

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

ٱقۡتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمۡ وَهُمۡ فِي غَفۡلَةٖ مُّعۡرِضُونَ﴿١

1Pedsiken den kanu manga taw su gay a mawli na silan na dala gatagu sa ginawa nilan sa ingat nilan, pedtaligkudan nilan.

مَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّن رَّبِّهِم مُّحۡدَثٍ إِلَّا ٱسۡتَمَعُوهُ وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ﴿٢

2Guna makawma kanilan su Qur’an ebpun kanu Allah na pakikinegen nilan sa bagungaten nilan endu silan na endadalemet bu.

لَاهِيَةٗ قُلُوبُهُمۡۗ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّجۡوَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ هَلۡ هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡۖ أَفَتَأۡتُونَ ٱلسِّحۡرَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ﴿٣

3Untengaw i manga atay nilan endu mamagedunga silan kanu manga kafir: dala bun inan (si Muhammad) ka manusya a pagidsan tanu bun, nginan unutan nu i sih'r a katawan nu bun i sih'r?

قَالَ رَبِّي يَعۡلَمُ ٱلۡقَوۡلَ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ﴿٤

4Tig nu (Muhammad): Katawan nu Kadenan ku su kadtalu siya sa langit endu siya sa lupa endu sekanin a pakakineg a mataw.

بَلۡ قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمِۭ بَلِ ٱفۡتَرَىٰهُ بَلۡ هُوَ شَاعِرٞ فَلۡيَأۡتِنَا بِـَٔايَةٖ كَمَآ أُرۡسِلَ ٱلۡأَوَّلُونَ﴿٥

5Ugayda pidtalu nilan: (namba Qur’an anan) na nakadsisimbul a taginepen atawa inidtebu nin atawa bayuk, i-sya nin i tandanin sa mana su nangawna a sinugu.

مَآ ءَامَنَتۡ قَبۡلَهُم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَآۖ أَفَهُمۡ يُؤۡمِنُونَ﴿٦

6Dala bun kanu nangawna a manga taw kanu dalpa a nakailay sa tanda a bininasa nami ka di bun silan mangimbenal.

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ﴿٧

7Endu dala sinugu nami a nawna sa leka (Muhammad) ya tabiya na manga mama a pe- wahiyan nami silan, idsay nu su taw a mataw kanu di nu katawan.

وَمَا جَعَلۡنَٰهُمۡ جَسَدٗا لَّا يَأۡكُلُونَ ٱلطَّعَامَ وَمَا كَانُواْ خَٰلِدِينَ﴿٨

8Endu dala nami baluya silan (su sinugu) sa pagelin lawas a di keman sa pegken endu dala kanilan i di matay silan.

ثُمَّ صَدَقۡنَٰهُمُ ٱلۡوَعۡدَ فَأَنجَيۡنَٰهُمۡ وَمَن نَّشَآءُ وَأَهۡلَكۡنَا ٱلۡمُسۡرِفِينَ﴿٩

9Mawli na tinuman nami kanilan su pasad (tyuba) na linepas nami silan endu su nagkahanda nami, na bininasa nami menem su napandalebut.

لَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ كِتَٰبٗا فِيهِ ذِكۡرُكُمۡۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ﴿١٠

10Saben-sabenal a pinatulun nami sa lekanu (Qur’ an) sa nakadalem lun su makagkapiya sa lekanu na ngintu ka di kanu magungangen?

وَكَمۡ قَصَمۡنَا مِن قَرۡيَةٖ كَانَتۡ ظَالِمَةٗ وَأَنشَأۡنَا بَعۡدَهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ﴿١١

11Endu madakel i dalpa a bininasa nami su dupang endu mawli na pinambuwat nami i manga taw a salakaw kanilan.

فَلَمَّآ أَحَسُّواْ بَأۡسَنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَرۡكُضُونَ﴿١٢

12Guna nilan madsagipa su tiyuba nami (sa pakawma den) na balalaguy silan.

لَا تَرۡكُضُواْ وَٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰ مَآ أُتۡرِفۡتُمۡ فِيهِ وَمَسَٰكِنِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡـَٔلُونَ﴿١٣

13(Tig nu malaikat): da kanu balalaguy, edsalumani nu bun su kananam nu sa (mapya) endu su pegkalebenan nu ka basi kaidsan kanu.

قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ﴿١٤

14Ya nilan nadtalu: nabinasa tanu sabap sa kafir tanu.

فَمَا زَالَت تِّلۡكَ دَعۡوَىٰهُمۡ حَتَّىٰ جَعَلۡنَٰهُمۡ حَصِيدًا خَٰمِدِينَ﴿١٥

15Di den gapinda lu ba a kadtalu nilan taman sa binaluy nami silan sa mana den pinagagani a minatay.

وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ﴿١٦

16Di kena ya nami kinabinaluy sa langit endu lupa i dala katagan nin ugayda tanda a kapegkagaga nu Allah.

لَوۡ أَرَدۡنَآ أَن نَّتَّخِذَ لَهۡوٗا لَّٱتَّخَذۡنَٰهُ مِن لَّدُنَّآ إِن كُنَّا فَٰعِلِينَ﴿١٧

17U pigkahanda nami i kadsimpang sa kaluma atawa manga wata na ya nami binaluy na sya bun sa lekami u pinggalebek nami, ugayd na da nami enggalebeka.

بَلۡ نَقۡذِفُ بِٱلۡحَقِّ عَلَى ٱلۡبَٰطِلِ فَيَدۡمَغُهُۥ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٞۚ وَلَكُمُ ٱلۡوَيۡلُ مِمَّا تَصِفُونَ﴿١٨

18Ugayd na tabangan nami su bantang kanu baatil na mapunas (su baatil) na ma-iling su baatil, endu lekanu a manga kafir i naraka (sabap) kanu kadtalu nu (aden kaluma/wata nu Allah).

وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَنۡ عِندَهُۥ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَلَا يَسۡتَحۡسِرُونَ﴿١٩

19Endu kanu Allah su dalem nu manga langit endu su lupa endu su malaikat na di silan pemamasla sa simba nilan sa Allah endu di silan gasemu na di galugat.

يُسَبِّحُونَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ لَا يَفۡتُرُونَ﴿٢٠

20Di gapinda i tasbih nilan sa magabi-malamag.

أَمِ ٱتَّخَذُوٓاْ ءَالِهَةٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ هُمۡ يُنشِرُونَ﴿٢١

21Atawa minumbal bun silan sa manga kadenan sya sa lupa a manga watu manga kayu a di maka pambibyag sa minatay?

لَوۡ كَانَ فِيهِمَآ ءَالِهَةٌ إِلَّا ٱللَّهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ﴿٢٢

22U naduwa timan bu i kadenan atawa aden bu manga kadenan a salakaw sa Allah na nabinasa su dunya, mahasuti su Allah a Kadenan nu Ar'sh kanu langun nu kadtalu nu manga mushrik.

لَا يُسۡـَٔلُ عَمَّا يَفۡعَلُ وَهُمۡ يُسۡـَٔلُونَ﴿٢٣

23Di kaidsan (su Allah) sa galebekin, silan (a inaden) i kaidsan kanu manga galebek nilan.

أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةٗۖ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡۖ هَٰذَا ذِكۡرُ مَن مَّعِيَ وَذِكۡرُ مَن قَبۡلِيۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡحَقَّۖ فَهُم مُّعۡرِضُونَ﴿٢٤

24Kena ba minumbal silan sa salakaw sa Allah a manga kadenan? Edtalu ka (Muhammad) kanilan: pambuwat nu i tindeg nu ka nan su Qur’an a tindeg nami endu su nangawna sa laki, ugayda ya madakel kanilan i di mataw sa haqq, na pembalawagan nilan su haqq.

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِيٓ إِلَيۡهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدُونِ﴿٢٥

25Endu dala sinugu nami a nawna sa leka (Muhammad) a sinugu ya tabiya na ipe-wahi nami sa lekanin i dala kadenan a wagib a pedsimban ya tabiya na Saki, na simba Aku nu sa pakaisa-isa nu bu a Kadenan.

وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۚ بَلۡ عِبَادٞ مُّكۡرَمُونَ﴿٢٦

26Endu pidatlu nilan: namaluli su Allah sa wata, mahasuti su Allah, su manga malaikat na manga ulipen nin a manga mapulu.

لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ وَهُم بِأَمۡرِهِۦ يَعۡمَلُونَ﴿٢٧

27Endu di silan (malaikat) ka-unanan a kadtalu endu silan na endaw i suguwan kanilan na penggalebeken nilan.

يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡيَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ﴿٢٨

28Katawan nu Allah su galebek nilan endu su da nilan pan manggalebek endu di silan makasafaat ya tabya na su sinugutan nin endu silan na su gilek nilan sa Allah na di gadala kanilan i geda-geda.

۞ وَمَن يَقُلۡ مِنۡهُمۡ إِنِّيٓ إِلَٰهٞ مِّن دُونِهِۦ فَذَٰلِكَ نَجۡزِيهِ جَهَنَّمَۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ﴿٢٩

29Entayn i makadtalu kanilan sa saki na kadenan aku a salakaw sa Allah na balasan nami sa naraka jahannam, mamba i kabalas kanu manga taw a salimbuten.

أَوَلَمۡ يَرَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ كَانَتَا رَتۡقٗا فَفَتَقۡنَٰهُمَاۖ وَجَعَلۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ كُلَّ شَيۡءٍ حَيٍّۚ أَفَلَا يُؤۡمِنُونَ﴿٣٠

30Ngintu di gailay nu manga kafir (da nilan katawi) su manga langit endu su lupa sa paganay na dala makabpitas na pinabpitas nami? Endu binaluy nami ebpun sa ig sa nawyag i langun na enggaga-isa, na di silan mangimbenal.

وَجَعَلۡنَا فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمۡ وَجَعَلۡنَا فِيهَا فِجَاجٗا سُبُلٗا لَّعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ﴿٣١

31Endu binaluy nami sya sa lupa i manga palaw a pakatigel kanilan sa di kanggagalebek nu lupa endu binaluy nami i ka-ukitan na manga lalan ka malemu lemu kanilan i maka-tuntul silan kanu kahanda nilan.

وَجَعَلۡنَا ٱلسَّمَآءَ سَقۡفٗا مَّحۡفُوظٗاۖ وَهُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِهَا مُعۡرِضُونَ﴿٣٢

32Endu binaluy nami (Allah) su langit a naka-atep sa di makabetad sa lupa endu silan (a kafir) na su manga tanda nami na di nilan pedsulimanen.

وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ فِي فَلَكٖ يَسۡبَحُونَ﴿٣٣

33Endu sekanin (Allah) i minaluy sa magabi endu malamag, endu senang endu ulan ulan, uman isa na bagukit sa lalanin.

وَمَا جَعَلۡنَا لِبَشَرٖ مِّن قَبۡلِكَ ٱلۡخُلۡدَۖ أَفَإِيْن مِّتَّ فَهُمُ ٱلۡخَٰلِدُونَ﴿٣٤

34Dala binaluy nami a manusya a nawna sa leka (Muhammad) a di matay na matay ka bun na silan pan i di matay?!

كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۗ وَنَبۡلُوكُم بِٱلشَّرِّ وَٱلۡخَيۡرِ فِتۡنَةٗۖ وَإِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ﴿٣٥

35Langun na barangyawa na makananam sa kapatay endu pembatalun nami sekanu sa mapasang endu mapya (sya sa dunya) endu siya kanu bun makambalingan sa laki.

وَإِذَا رَءَاكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا ٱلَّذِي يَذۡكُرُ ءَالِهَتَكُمۡ وَهُم بِذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ هُمۡ كَٰفِرُونَ﴿٣٦

36Amayka nailay ka (Muhammad) nu manga kafir na dala pakaydan nilan sa leka ya tabiya na pagumpaken ka nilan sa ya nilan edtalun na: namba besen i mama anan a pedtakudi sa kadenan nu? endu silan na kanu kalabit kanu Allah na gafir (nalipatanan) silan.

خُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ مِنۡ عَجَلٖۚ سَأُوْرِيكُمۡ ءَايَٰتِي فَلَا تَسۡتَعۡجِلُونِ﴿٣٧

37Binaluy su manusiya sa masasaw na ipailay ku sa lekanu su manga tanda ku na da kanu pedsasaw.

وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ﴿٣٨

38Endu pedtalun nilan: na kanu i kawma na pasad a siksa amayka benal kanu a manga sinugu?

لَوۡ يَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ حِينَ لَا يَكُفُّونَ عَن وُجُوهِهِمُ ٱلنَّارَ وَلَا عَن ظُهُورِهِمۡ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ﴿٣٩

39U katawan nu manga kafir bu su kutika a di kalapisan su beneng nilan kanu naraka endu su manga bigkugung nilan endu di silan katabangan na di nilan madtalu.

بَلۡ تَأۡتِيهِم بَغۡتَةٗ فَتَبۡهَتُهُمۡ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ رَدَّهَا وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ﴿٤٠

40Ugayd na makawma kanilan sa matekaw a maka bengang kanilan na di nilan magaga temulak endu dala kanilan i makakisu i waktu nin.

وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُواْ مِنۡهُم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ﴿٤١

41Saben-sabenal a pinagumpak nilan bun su manga sinugu a nauna sa leka na nakadadsang kanu manga taw a bangungat su siksa nu kabpagungat nilan kanu manga sinugu nu Allah.

قُلۡ مَن يَكۡلَؤُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ بَلۡ هُمۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِم مُّعۡرِضُونَ﴿٤٢

42Edtalu ka (Muhammad) kanilan u entayn i tumuldu sa lekanu kanu magabi endu malamag amayka makatulun su siksa nu Allah? Dala kanilan i tadem kanu Allah.

أَمۡ لَهُمۡ ءَالِهَةٞ تَمۡنَعُهُم مِّن دُونِنَاۚ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَ أَنفُسِهِمۡ وَلَا هُم مِّنَّا يُصۡحَبُونَ﴿٤٣

43Atawa su manga kadenan nilan i makatabang kanilan a salakaw sa lekami, di magaga nu manga barahala i katabang nilan sa ginawa nilan endu dala makatuldu kanilan a makabpun sa lekami.

بَلۡ مَتَّعۡنَا هَٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۗ أَفَلَا يَرَوۡنَ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَآۚ أَفَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ﴿٤٤

44Ugayd na inikalimu nami silan endu su manga lukes nilan taman sa migkalendu su umur nilan na di nilan gailay i pegkulangan nami su dulunan nu manga lupa (a pegkamalan nilan) na silan pan basi i paka-atu (pakagaga)?

قُلۡ إِنَّمَآ أُنذِرُكُم بِٱلۡوَحۡيِۚ وَلَا يَسۡمَعُ ٱلصُّمُّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا مَا يُنذَرُونَ﴿٤٥

45Edtalu ka (Muhammad): ya ku ibangindaw na wahi, endu di makakineg su bisu sa enggaten amayka enggaten silan.

وَلَئِن مَّسَّتۡهُمۡ نَفۡحَةٞ مِّنۡ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ﴿٤٦

46Amayka nakawma sa kanilan i paydu gayd kanu siksa nu Kadenan nengka na ya nilan edtalun: nabinasa tanu sa kinag-kafir tanu.

وَنَضَعُ ٱلۡمَوَٰزِينَ ٱلۡقِسۡطَ لِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَلَا تُظۡلَمُ نَفۡسٞ شَيۡـٔٗاۖ وَإِن كَانَ مِثۡقَالَ حَبَّةٖ مِّنۡ خَرۡدَلٍ أَتَيۡنَا بِهَاۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَٰسِبِينَ﴿٤٧

47Endu ibetad nami su timbangan a bantang sa gay a mawli na dala madsalimbut apiya sakataw apiya paydu apiya ngin den i kanawtin apiya mana bu lagas a manawt na makambuwat nami bun ka mapya i kadtimbang nami.

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ٱلۡفُرۡقَانَ وَضِيَآءٗ وَذِكۡرٗا لِّلۡمُتَّقِينَ﴿٤٨

48Saben-sabenal a inenggay nami kani Musa endu si Harun su kitab (Taurat) endu tutulu endu indawan kanu manga magilek sa Allah.

ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ وَهُم مِّنَ ٱلسَّاعَةِ مُشۡفِقُونَ﴿٤٩

49Silan a manga taw na kagilekan sa kadenan nilan sa gayb endu silan na su gay a mawli na pangandamen nilan.

وَهَٰذَا ذِكۡرٞ مُّبَارَكٌ أَنزَلۡنَٰهُۚ أَفَأَنتُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ﴿٥٠

50Endu namba a indawan a barakat, initulun nami, na ngintu ka sekanu bun i mungkir lun?

۞ وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَآ إِبۡرَٰهِيمَ رُشۡدَهُۥ مِن قَبۡلُ وَكُنَّا بِهِۦ عَٰلِمِينَ﴿٥١

51Endu inenggay nami kani Ibrahim su tutulu sa dapan mabalig endu katawan nami i nakadayt sa lekanin.

إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا هَٰذِهِ ٱلتَّمَاثِيلُ ٱلَّتِيٓ أَنتُمۡ لَهَا عَٰكِفُونَ﴿٥٢

52Endu pidtalu nu Ibrahim kani ama nin endu su manga taw nin: ngin i nyaba manga barahala a niya a pedtakenan nu (pedsimbanu)?

قَالُواْ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا لَهَا عَٰبِدِينَ﴿٥٣

53Tig nilan: nailingan nami kanu manga kalukesan nami a pedsimban nilan.

قَالَ لَقَدۡ كُنتُمۡ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمۡ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ﴿٥٤

54Tig nu Ibrahim; saben-sabenal a sekanu endu su manga lukes nu na natading silan sa mapayag.

قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا بِٱلۡحَقِّ أَمۡ أَنتَ مِنَ ٱللَّٰعِبِينَ﴿٥٥

55Tig nilan: aden na-it nengka a bantang (a agama), atawa ka pendalemet ka bu?

قَالَ بَل رَّبُّكُمۡ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلَّذِي فَطَرَهُنَّ وَأَنَا۠ عَلَىٰ ذَٰلِكُم مِّنَ ٱلشَّٰهِدِينَ﴿٥٦

56Tig nu Ibrahim: Kadenan nu na su Kadenan nu manga langit endu su lupa, entuba i minaluy lun, endu kuyug aku kanu midsaksi.

وَتَٱللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصۡنَٰمَكُم بَعۡدَ أَن تُوَلُّواْ مُدۡبِرِينَ﴿٥٧

57Endu idsapa ku sa Allah na pamakaydanan ku i manga barahala nu anan sa ulyan a kataligkud nu sa kawli nu.

فَجَعَلَهُمۡ جُذَٰذًا إِلَّا كَبِيرٗا لَّهُمۡ لَعَلَّهُمۡ إِلَيۡهِ يَرۡجِعُونَ﴿٥٨

58Ya pinakaydan nu Ibrahim kanu manga barahala na linupetin ya tabiya na su masla nin (i da nin lupeta) ka endu nilan mailay (inipasalay nin i piku kanu masela a barahala).

قَالُواْ مَن فَعَلَ هَٰذَا بِـَٔالِهَتِنَآ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ﴿٥٩

59Ya nilan nadtalu: entayn i namakayd sa manga kadenan nami a nya? Entuba a taw (linemupet lun) na nakasagad i kadupang nin.

قَالُواْ سَمِعۡنَا فَتٗى يَذۡكُرُهُمۡ يُقَالُ لَهُۥٓ إِبۡرَٰهِيمُ﴿٦٠

60Tig nu madakel: nakineg nami i baguwata a baguway-way lun sa yanin kun ngala na bedtun sa Ibrahim.

قَالُواْ فَأۡتُواْ بِهِۦ عَلَىٰٓ أَعۡيُنِ ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَشۡهَدُونَ﴿٦١

61Tig nilan: pa-sya nu ka endu mailay nu manga taw ka endu silan makadsaksi sa sekanin ba i namakayd kanu manga kadenan.

قَالُوٓاْ ءَأَنتَ فَعَلۡتَ هَٰذَا بِـَٔالِهَتِنَا يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ﴿٦٢

62Tig nilan: seka ba i namakayd sa manga kadenan nami a nya O Ibrahim?

قَالَ بَلۡ فَعَلَهُۥ كَبِيرُهُمۡ هَٰذَا فَسۡـَٔلُوهُمۡ إِن كَانُواْ يَنطِقُونَ﴿٦٣

63Tig nu Ibrahim: namba i namungkayd na masla nilan anan idsay nu banan amayka makadtalu.

فَرَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ فَقَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ أَنتُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ﴿٦٤

64Ya nilan nambalinganan su ginawa nilan ya nilan nadtalu na sekanu bun i manga dupang.

ثُمَّ نُكِسُواْ عَلَىٰ رُءُوسِهِمۡ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَا هَٰٓؤُلَآءِ يَنطِقُونَ﴿٦٥

65Mawli na sinemangul silan sa kabpalawa, tig nilan: saben-sabenal a natawan nengka bun (Ibrahim) i di makadtalu i kadenan nami.

قَالَ أَفَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكُمۡ شَيۡـٔٗا وَلَا يَضُرُّكُمۡ﴿٦٦

66Tig nu Ibrahim: na enduken ka pedsimban nu i salakaw sa Allah a da kataganin sa lekanu, di kanu nin kagkaydan?

أُفّٖ لَّكُمۡ وَلِمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ﴿٦٧

67Ngin den a kaledsik i lekanu, endu pedsimban nu anan a salakaw sa Allah, di kanu pakapagitung?

قَالُواْ حَرِّقُوهُ وَٱنصُرُوٓاْ ءَالِهَتَكُمۡ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ﴿٦٨

68Tig nilan: tutung nu (si Ibrahim) endu tabangi nu su manga kadenan nu amayka enggalebeken nu i katabang nu lun.

قُلۡنَا يَٰنَارُ كُونِي بَرۡدٗا وَسَلَٰمًا عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ﴿٦٩

69(Tig nu Allah): pidtalu nami kanu apuy egkatenggaw ka endu lepas ka si Ibrahim.

وَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَخۡسَرِينَ﴿٧٠

70Pegkyugan nilan pembinasa na binaluy nami silan i nangalugi.

وَنَجَّيۡنَٰهُ وَلُوطًا إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَا لِلۡعَٰلَمِينَ﴿٧١

71Linepas nami (si Ibrahim) endu si Lut lu kanu dalpa a barakat kanu dunya.

وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ نَافِلَةٗۖ وَكُلّٗا جَعَلۡنَا صَٰلِحِينَ﴿٧٢

72Endu inenggay nami sa lekanin si Ishaq endu si Ya'kub a buwang nu pinangeni nin endu silan na binaluy nami a manga salih.

وَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَئِمَّةٗ يَهۡدُونَ بِأَمۡرِنَا وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِمۡ فِعۡلَ ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَإِقَامَ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءَ ٱلزَّكَوٰةِۖ وَكَانُواْ لَنَا عَٰبِدِينَ﴿٧٣

73Endu binaluy nami silan a kanga-unutan a tumutulu kanu kasuguwan nami endu su wahi nami kanilan sa kanggalebek sa mapya endu katunay sa sambayang endu kanggay sa zakat endu sekami i pedsimban nilan.

وَلُوطًا ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗا وَنَجَّيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَت تَّعۡمَلُ ٱلۡخَبَٰٓئِثَۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمَ سَوۡءٖ فَٰسِقِينَ﴿٧٤

74Su Lut na inenggan nami sa hukuman endu kataw, endu linepas nami kanu dalpa sa entuba a dalpa na penggalebek i taw nin sa maledsik, silan a manga taw na sagad i kaledsikin, benal a manga taw a nakalyu silan sa inugut sa Allah.

وَأَدۡخَلۡنَٰهُ فِي رَحۡمَتِنَآۖ إِنَّهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ﴿٧٥

75Pinaludep nami (si Lut) kanu limu nami ka sekanin na kuyug kanu manga taw a salih.

وَنُوحًا إِذۡ نَادَىٰ مِن قَبۡلُ فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ﴿٧٦

76Endu su Nuh, tinawag in su Kadenan nin kanu nawna a timpu na tinalima nami sekanin endu su pamilya nin kanu lidu na ginawa nilan a masla.

وَنَصَرۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمَ سَوۡءٖ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ أَجۡمَعِينَ﴿٧٧

77Tinabangan nami sekanin kanu manga taw a napandalebut kanu manga ayatan nami ka mawag intu a manga taw, na pinageled nami silan langun. (kanu degan a masla).

وَدَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ إِذۡ يَحۡكُمَانِ فِي ٱلۡحَرۡثِ إِذۡ نَفَشَتۡ فِيهِ غَنَمُ ٱلۡقَوۡمِ وَكُنَّا لِحُكۡمِهِمۡ شَٰهِدِينَ﴿٧٨

78Labit ka si Daud endu si Sulayman, kinakukum nilan kanu pamulan endu su kambing sa tinadtab nu kambing su pamulan endu kadsaksiyan nami su kukuman nilan duwa.

فَفَهَّمۡنَٰهَا سُلَيۡمَٰنَۚ وَكُلًّا ءَاتَيۡنَا حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَسَخَّرۡنَا مَعَ دَاوُۥدَ ٱلۡجِبَالَ يُسَبِّحۡنَ وَٱلطَّيۡرَۚ وَكُنَّا فَٰعِلِينَ﴿٧٩

79Pinasabutan nami si Sulayman (sa kukuman) endu uman isa kanilan na inenggan nami sa kukuman endu kataw, endu pinandayan nami kanu Daud su palaw a bagamung pedtasbih, maytu bun su papanuk, sekami (Allah) i minggalebek sa entuba.

وَعَلَّمۡنَٰهُ صَنۡعَةَ لَبُوسٖ لَّكُمۡ لِتُحۡصِنَكُم مِّنۢ بَأۡسِكُمۡۖ فَهَلۡ أَنتُمۡ شَٰكِرُونَ﴿٨٠

80Pinakatawan nami kanu Daud i kaumbal sa balegkas sa kambunuwa (kelong) sa maka-alaw sa pedang, na wagib i kadsukur sa Allah.

وَلِسُلَيۡمَٰنَ ٱلرِّيحَ عَاصِفَةٗ تَجۡرِي بِأَمۡرِهِۦٓ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۚ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيۡءٍ عَٰلِمِينَ﴿٨١

81Kanu Sulayman i sambel a mabagel sa balalaguy sa susuwanin lu kanu lupa a pinambarakat nin (lu sa Sham) endu sekami (Allah) kanu langun nu enggaga-isa na katawan nami.

وَمِنَ ٱلشَّيَٰطِينِ مَن يَغُوصُونَ لَهُۥ وَيَعۡمَلُونَ عَمَلٗا دُونَ ذَٰلِكَۖ وَكُنَّا لَهُمۡ حَٰفِظِينَ﴿٨٢

82Endu ped kanu shaytan i papedseneben nin sa lagat, endu aden pan salakaw a galebekan endu pedtuldun nami silan.

۞ وَأَيُّوبَ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّي مَسَّنِيَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ﴿٨٣

83Endu su Ayyub kanu kinandu’a nin, Kadenan ku nasugat aku na pakagkayd endu seka i muna a malimu kanu langun nu malimu.

فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ فَكَشَفۡنَا مَا بِهِۦ مِن ضُرّٖۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ أَهۡلَهُۥ وَمِثۡلَهُم مَّعَهُمۡ رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِنَا وَذِكۡرَىٰ لِلۡعَٰبِدِينَ﴿٨٤

84Tinalima nami sa lekanin sa inawa nami sa lekanin su pakagkayd endu inuyag nami sa lekanin su manga wata nin endu aden pan mapya a limu ebpun sa lekami endu indawan kanu barasimba.

وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِدۡرِيسَ وَذَا ٱلۡكِفۡلِۖ كُلّٞ مِّنَ ٱلصَّٰبِرِينَ﴿٨٥

85Endu su Ismail endu si Idris endu si Dhulkifl, uman isa kanilan na kuyug kanu manga salih.

وَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ فِي رَحۡمَتِنَآۖ إِنَّهُم مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ﴿٨٦

86Pinaludep nami silan kanu limu nami ka silan na manga taw a salih.

وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَٰضِبٗا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقۡدِرَ عَلَيۡهِ فَنَادَىٰ فِي ٱلظُّلُمَٰتِ أَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبۡحَٰنَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ﴿٨٧

87Labit ka su Yunus sa kinaganat nin sa galipungetan nin su manga taw nin sa inantap nin i di nami makena sekanin, na nakandu’a kanu dalem a malibuteng (kalibutengan nu lagat, kalibutengan nu magabi, endu siya kanu tiyan na seda) sa: benal a dala Kadenan a pedsimban ya tabiya na seka (Allah), mahasuti a Kadenan, nakuyug aku kanu manga taw a dhaalim.

فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَنَجَّيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡغَمِّۚ وَكَذَٰلِكَ نُـۨجِي ٱلۡمُؤۡمِنِينَ﴿٨٨

88Na tinalima nami sa lekanin endu linepas nami sekanin kanu lidu na ginawa nin endu mamba i kalepas nami kanu manga mu'min.

وَزَكَرِيَّآ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ رَبِّ لَا تَذَرۡنِي فَرۡدٗا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡوَٰرِثِينَ﴿٨٩

89Endu si Zakariya a mindu’a sa Kadenan nin: Kadenan ku di aku pedtagak sa isa ku bu sa dala wata ku endu seka i mapya gayd a makawaris.

فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَوَهَبۡنَا لَهُۥ يَحۡيَىٰ وَأَصۡلَحۡنَا لَهُۥ زَوۡجَهُۥٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَيَدۡعُونَنَا رَغَبٗا وَرَهَبٗاۖ وَكَانُواْ لَنَا خَٰشِعِينَ﴿٩٠

90Tinalima nami sa lekanin endu inenggay nami sa lekanin si Yahya endu pinagkapiya nami sa lekanin su kaluma nin ka silan na bamagayasan nilan i manga mapya endu pedsimban kami nilan sa lilini endu andam (sa siksa) endu silan na manga magilek (sa Allah).

وَٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلۡنَٰهَا وَٱبۡنَهَآ ءَايَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ﴿٩١

91Endu su silan a babay a suti lawas nin (Maryam) na iniyupan nami ebpun sa bagel nami endu binaluy nami sekanin endu su wata nin a tanda siya sa dunya.

إِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَأَنَا۠ رَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُونِ﴿٩٢

92Su niya ba a agama nu a Islam na satiman bu, endu saki bu i Kadenan nu na paka-isa aku nu bu a simban nu.

وَتَقَطَّعُوٓاْ أَمۡرَهُم بَيۡنَهُمۡۖ كُلٌّ إِلَيۡنَا رَٰجِعُونَ﴿٩٣

93Mimbida-bida (Yahudi endu Nasrani) a di mamagayun na uman isa kanilan na siya bun makawli sa laki.

فَمَن يَعۡمَلۡ مِنَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَا كُفۡرَانَ لِسَعۡيِهِۦ وَإِنَّا لَهُۥ كَٰتِبُونَ﴿٩٤

94Na entayn i enggalebek kanu manga mapya a mu'min, sekanin na dala makasapal kanu balasin endu sekami (Allah) kanu manga galebekin na ipedsulat nami sa lekanin.

وَحَرَٰمٌ عَلَىٰ قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَآ أَنَّهُمۡ لَا يَرۡجِعُونَ﴿٩٥

95Endu iniharam kanu manga taw a bininasa nami sabap sa kadupang nilan i makambalingan pan silan siya sa dunya.

حَتَّىٰٓ إِذَا فُتِحَتۡ يَأۡجُوجُ وَمَأۡجُوجُ وَهُم مِّن كُلِّ حَدَبٖ يَنسِلُونَ﴿٩٦

96Taman sa amayka inuka (kabukatan) su kalyu nu Ya'juj endu si Ma'juj na mamagayas silan kanu manga bukulud.

وَٱقۡتَرَبَ ٱلۡوَعۡدُ ٱلۡحَقُّ فَإِذَا هِيَ شَٰخِصَةٌ أَبۡصَٰرُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَٰوَيۡلَنَا قَدۡ كُنَّا فِي غَفۡلَةٖ مِّنۡ هَٰذَا بَلۡ كُنَّا ظَٰلِمِينَ﴿٩٧

97Nakasupeg su pasad a haqq, na langun u tudtul na mapayag den kanu manga mata nu kafir su sinupak nilan, (ya nilan bu madtalu) na nabinasa tanu, ka benal a dala sabut tanu sa niya ba kena ka sekitanu na manga kafir tanu.

إِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمۡ لَهَا وَٰرِدُونَ﴿٩٨

98Sekanu (manga panakutu) endu su manga kadenan nu a salakaw sa Allah na ibpelaleg sa naraka, sekanu i pakadalem kanu naraka.

لَوۡ كَانَ هَٰٓؤُلَآءِ ءَالِهَةٗ مَّا وَرَدُوهَاۖ وَكُلّٞ فِيهَا خَٰلِدُونَ﴿٩٩

99Umana bu ka tidtu a manga kadenan na di silan makaludep (sa naraka) endu langun nilan na da kalyu nin sa naraka.

لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَهُمۡ فِيهَا لَا يَسۡمَعُونَ﴿١٠٠

100Silan sa naraka na belenggak, da makineg nilan (sa katanug na sebu nu apuy).

إِنَّ ٱلَّذِينَ سَبَقَتۡ لَهُم مِّنَّا ٱلۡحُسۡنَىٰٓ أُوْلَٰٓئِكَ عَنۡهَا مُبۡعَدُونَ﴿١٠١

101Benal a silan a manga taw a nawna den sa lekami kapiya nilan na mawatan silan sa naraka.

لَا يَسۡمَعُونَ حَسِيسَهَاۖ وَهُمۡ فِي مَا ٱشۡتَهَتۡ أَنفُسُهُمۡ خَٰلِدُونَ﴿١٠٢

102Di nilan makineg i suwara nu naraka endu silan na endaw i kalinyan nu ginawa nilan na gakuwa nilan, tatap silan sa surga.

لَا يَحۡزُنُهُمُ ٱلۡفَزَعُ ٱلۡأَكۡبَرُ وَتَتَلَقَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ هَٰذَا يَوۡمُكُمُ ٱلَّذِي كُنتُمۡ تُوعَدُونَ﴿١٠٣

103Di malidu i ginawa nilan kanu makatekaw a masla (kagubal sa dunya) endu bagalawn silan nu manga malaikat sa ya nilan edtalun na: nya den ba su gay a pinagadilan nu (sa makwa nu siya sa surga).

يَوۡمَ نَطۡوِي ٱلسَّمَآءَ كَطَيِّ ٱلسِّجِلِّ لِلۡكُتُبِۚ كَمَا بَدَأۡنَآ أَوَّلَ خَلۡقٖ نُّعِيدُهُۥۚ وَعۡدًا عَلَيۡنَآۚ إِنَّا كُنَّا فَٰعِلِينَ﴿١٠٤

104Su gay a lulunen nami su langit sa mana su kalulun sa kaltas sa mana su paganay a kinabaluy nami lun i kambalingan nami lun, pasad sa lekami sa enggalebeken nami.

وَلَقَدۡ كَتَبۡنَا فِي ٱلزَّبُورِ مِنۢ بَعۡدِ ٱلذِّكۡرِ أَنَّ ٱلۡأَرۡضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ ٱلصَّٰلِحُونَ﴿١٠٥

105Saben-sabenal a inisulat nami lu kanu manga kitab a nawna (Zabur, Taurat, Injil, endu Qur’an) sa uliyan na lu sa (Lawh Al-Mahfudh), su lupa na ya bun makawaris lun na su manga ulipen ku a salih.

إِنَّ فِي هَٰذَا لَبَلَٰغٗا لِّقَوۡمٍ عَٰبِدِينَ﴿١٠٦

106Benal su Qur’an na natabuan gayd a makapa- surga kanu bamedsimba sa Allah.

وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ﴿١٠٧

107Da kinasugu nami sa leka (Muhammad) a di kena limu kanu dunya.

قُلۡ إِنَّمَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ﴿١٠٨

108Edtalu ka (Muhammad): iniwahi sa laki i Kadenan nu na Kadenan a satimanin bu (Allah) na ngintu sinangkupan nu i namba?

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُلۡ ءَاذَنتُكُمۡ عَلَىٰ سَوَآءٖۖ وَإِنۡ أَدۡرِيٓ أَقَرِيبٌ أَم بَعِيدٞ مَّا تُوعَدُونَ﴿١٠٩

109Na amayka menda silan (di nilan taliman) na edtalu ka kanilan (Muhammad): mamagidsan i kambunuwa, ka lekanu na sakalebu sa laki endu di ku katawan u masupeg atawa mawatan pan su siksa sa lekanu.

إِنَّهُۥ يَعۡلَمُ ٱلۡجَهۡرَ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ وَيَعۡلَمُ مَا تَكۡتُمُونَ﴿١١٠

110Su Allah i mataw sa mapayag a kadtalu, endu katawanin pan su ibagena nu.

وَإِنۡ أَدۡرِي لَعَلَّهُۥ فِتۡنَةٞ لَّكُمۡ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ﴿١١١

111Di ku katawan, basi tyuba sa lekanu endu gagalu a kapenanam-nanam (sa dunya).

قَٰلَ رَبِّ ٱحۡكُم بِٱلۡحَقِّۗ وَرَبُّنَا ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ﴿١١٢

112Edtalu ka (Muhammad): Kadenan ku kukum ka (su pagelatan nami) sa haqq, endu Kadenan nami a malimu na papedtabang kami kanu kadtalu nilan (sa aden kaluma endu wata nu Allah) sa papendalebuten aku nilan.

RELATED SURAHS