ص
Sad • 88 ayahs • Meccan
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
11. (ص) هۆسا دئێتە خواندن (صاد) [ل دۆر ڕاڤەكرنا ڤان ڕەنگە تیپان بزڤڕە دەستپێكا سۆرەتا بەقەرە]، و سویند ب قورئانا خودان قەدر و شیرەت، و ئەوا هەمی تشتێت بەندە بۆ هەوجە ژ كاروبارێت دینی، تێدا.
22. [و گۆمان ب ئێكجاری تێدا نینە، و باوەری نەئینانا موشركان ب قورئانێ، نە ژ بەر هندێیە كو ئەو تێدا یێت ب شكن] بەلێ ئەوێت گاور بوویین، یێت د خۆمەزنكرن و ژێكڤەبوونێدا.
33. مە گەلەك ملەت بەری وان یێت د هیلاك برین و ب بەرئیزا ئێخستین [ڤێجا وەختێ ئیزا ب سەر واندا هاتی] كرنە هەوار، بەلێ وەختێ ڕزگاربوونێ نەمابوو.
44. و حێبەتی بوون دەمێ كو پێغەمبەرەك، ژ وان ب خۆ بۆ وان هاتی، و گاوران گۆت: ئەڤە سێربەندەكێ زێدە درەوكەرە.
55. ئەرێ هەمی پەرستی كرنە ئێك پەرستی؟ ب ڕاستی ئەڤە تشتەكێ زێدە عەجێبە.
66. و گرەگر و كەنكەنەیێت وان دەركەڤتن، و گۆتن: ل سەر یا خۆ بن [و نەچنە د دینێ ویدا]، و خۆ ل سەر پەرستنا پەرستییێت خۆ ڕاگرن، ئەڤە [تشتەكێ مەزنە]، موحەممەدی ژ مە دڤێت.
77. مە ئەڤە [ئانكو تەوحید] د دینێ دویماهیكێدا [كو مەسیحییەتە] نەبهیستییە، ب ڕاستی ئەڤە تشتەكە وی ژ دەڤ خۆ یێ دەرئێخستی.
88. ئەرێ ژ ناڤ مە هەمییان، قورئان بۆ وی ب تنێ هات؟ [ما ژ بلی وی كەس نەبوو، ژ مە ڤان گرەگر و ماقویلان، قورئان بۆ بێت] نەخێر، نە ژ زانین، باوەرییێ ب قورئانێ نائینن بەلێ لێ ب شكن (د دودلن)، ب ڕاستی هێژ وان تام نەكرییە ئیزایا من [لەوا وەدبێژن، و باوەرییێ پێ نائینن].
99. یان ژی گەنجخانەیێت دلۆڤانییا خودایێ تە، یێ سەردەست و كەرەم بەخش، ل دەڤ وانن [دا ئەو ب كەیفا خۆ بدەنە وی یێ وان بڤێت، و ژ وی ڤەگرن یێ وان نەڤێت، و گرەگرێت خۆ هەلبژێرن كو قورئان بۆ وان بێت، و موحەممەدی ب سەرڤە نەبینن].
1010. یان ژی خودانییا ئەرد و ئەسمانان و هندی د ناڤبەرا واندا، یا وانە؟ [ڤێجا ئەگەر وەسا بیت] بلا ل وان ڕێكان سەربكەڤن ئەوێت وان بگەهیننە ئەسمانان [و وەحییێ بۆ وی بیننە خوارێ یێ وان بڤێت].
1111. ئاخر [خۆدانێت ڤان گۆتنان] ئەو لەشكەرەكە بۆ دژمنایییا پێغەمبەری یێ ڤێككەڤتی، و هەر دێ شكێت [و ئەڤ ڕۆژا بەدرێ جههات قورەیشی ڕەڤین و شەكستن].
1212. بەری وان ملەتێ نووحی و عاد و فیرعەونێ خودان لەشكەر [لەشكەرێ ب زەند و باسك و ب هێز]، پێغەمبەرێت خۆ درەوین دانان.
1313. و ملەتێ (ثمود) و ملەتێ (لوط) پێغەمبەر ژی، و خەلكێ جهێت تێر داروبار و داروبار تێكڕا [ملەتێ شوعەیبی]، پێغەمبەرێت خۆ درەوین دانان، و ئەڤە بوون یێت ب هێز [خودێ هەمی د هیلاك برن].
1414. كەس ژ وان نەبوو پێغەمبەرێ خۆ درەوین نەدانایی، ڤێجا ئیزایا من ل سەر وان فەر بوو [ئانكو ل سەر وان واجب بوو].
1515. ئەڤە [مەخسەد گاورێت مەكەهێ و یێت وەكی وان] ئەڤا خۆ ل چو نەگرتییە ژ پفكرنەكێ پێڤەتر نەبیت، كو تەمەتی وەختێ د ناڤبەرا دو چڕێت دۆتنا حێشترێ ژی، خۆ ناگریت.
1616. [ژ لەكەڤە] دگۆتن: خودێوۆ لەزێ بۆ مە ل بارا مە بكە [ژ وێ ئیزایا كو دێ دەیە مە]، بەری ڕۆژا قیامەتێ.
1717. [هەی موحەممەد] سەبرێ خۆ ل سەر گۆتنا ئەو دكەن بكێشە، و بەندەیێ مە داوودێ ب هێز بینە بیرا خۆ، ب ڕاستی ئەو [د هەمی كاروبارێت خۆدا] زێدە ل خودێ دزڤڕی.
1818. مە چیا بۆ وی سەرنەرم كربوون، د گەل داوودی ئێڤار و سپێدەیان، خودێ ژ كێماسییان پاقژ بكەن.
1919. و بالەفر ژی مە بۆ سەرنەرم كربوون، كو ژ هەمی ڕەخانڤە كۆم دبوون، هەمییان تەسبیح لێ ڤەدگێڕا.
2020. و مە دەستهەلاتدارییا وی ب هێز و موكوم كربوو، و مە پێغەمبەراتی و تێگەهشتنا ژێكڤەكرن و پێكئینانا هەڤڕكان، دابوویێ.
2121. ئەرێ بەحسێ هەردو هەڤڕك و شكیاتكەران، بۆ تە [هەی موحەممەد] نەهاتییە كرن، وەختێ ب سەر دیوارێ میحرابێ كەڤتین و هاتینە دەڤ داوودی.
2222. وەختێ هەردو چۆینە دەڤ داوود، ئینا ژ وان ڤەجنقی و ترسیا، گۆتن: ژ مە نەترسە، ئەم دو هەڤڕكین ئێك ژ مە غەدر و نەهەقییا ل یێ دی كری، ڤێجا ب هەقییێ حوكمی د ناڤبەرا مەدا بكە، و ژ هەقییێ دەرنەكەڤە، و بەرێ مە بدە ڕێكا ڕاست و هەقییێ.
2323. [ئێك ژ وان گۆت]: ئەڤی برایێ من نۆت و نەهـ میه یێت هەین، و من میهەك ب تنێ یا هەی، و دبێژیتە من وێ ژی بدە من، و ب ئاخڤتنێ ژی دشێتە من.
2424. [داوودی] گۆت: ب سویند وی ب داخوازا خۆ ڤێ، كو میها تە بكەتە د ناڤ میهێت خۆدا، غەدرا ل تە كری، و ب ڕاستی گەلەك هەڤپشك [شریك] غەدرێ ل ئێكدو دكەن، ژ بلی وان یێت باوەری ئینایین و كار و كریارێت قەنج كرین، و ئەڤە ژی دكێمن، و داوودی زانی مە ئەو [ب ڤێ دۆزێ] جەڕباند، ئینا داخوازا لێبۆرینێ ژ خودایێ خۆ كر، و كەڤت و چۆ سوجدەیێ و ل خۆ زڤڕی و تۆبەكر.
2525. ڤێجا مە ژی ئەو [گونەها وی] بۆ ژێبر و ئەم لێ بۆرین، و ب ڕاستی وی جهێ خۆ، و ڤەگەڕیانەكا باش، ل دەڤ مە هەیە [كو بەحەشتە].
2626. هەی داوود مە تو كرییە جهگر د ئەردیدا، ڤێجا حوكمی ب هەقییێ د ناڤبەرا خەلكیدا بكە، و ب دویڤ دلخوازییێ نەكەڤە، ئەو دێ تە ژ ڕێكا خودێ دەرئێخیت، ب ڕاستی ئەوێت ژ ڕێكا خودێ دەردكەڤن، ئیزایەكا ب ژان و دژوار بۆ وان یا هەی، ژ بەر ژ بیركرنا وان بۆ ڕۆژا قیامەتێ و حسابێ.
2727. و مە ئەرد و ئەسمان و هندی د ناڤبەرا واندا ژ قەستا نەدایینە، یێت باوەری نەئینایین ڤێ هزرێ دكەن [ل وێ هزرێنە ژ قەستا یێت هاتینە چێكرن، و قیامەت و حساب نینن]، ڤێجا ئیزا و نەخۆشییا ئاگری بۆ وان بیت ئەوێت باوەری نەئینایین.
2828. ئەرێ ما ئەم دێ ئەوێت باوەری ئینایین و كار و كریارێت ڕاست و دورست كرین، و ئەوێت خرابییێ د ئەردیدا دكەن، دێ ئینینە ڕێزەكێ، یان ژی ئەم دێ خودێترس و تەقواداران و گونەهكاران ئینینە ڕێزەكێ [ئانكو ئەگەر ڕۆژا قیامەتێ و حساب نەبیت، ئەڤە وەكی ئێك لێهاتن، و ئەڤە نەیا بەرئاقلە]؟.
2929. ئەڤە كتێبەكا پیرۆزە [مەخسەد پێ قورئانە]، مە بۆ تە ئینایییە خوارێ، دا هزرێت خۆ د ئایەتێت وێدا بكەن [و تێ بگەهن و كار پێ بكەن]، و دا خودان عەقل بۆ خۆ پێڤە بچن، و شیرەتان ژێ وەرگرن.
3030. و مە سولەیمان دا داوودی و ئەو چ خۆش بەندە بوو، و ئەو زێدە یێ تۆبەدار بوو.
3131. وەختێ ئێڤاری هەسپێت كەحێل نیشادایین.
3232. و سولەیمانی گۆت: ب ڕاستی من ڤیانا هەسپان یا ب سەر زكرێ خودێ ئێخستی، [ژ بەر زێدە ڤیاینا وی بۆ جیهادێ] و ئەو ما ب هەسپانڤە هەتا ڕۆژ ئاڤابوویی، و نڤێژا ئێڤاری ژێ چۆیی.
3333. [پشتی دیتی نڤێژا ئێڤاری ژێ چۆ ژ بەر هەسپان] گۆت: كا وان هەسپان بۆ من بزڤڕیننەڤە، و دەست ئاڤێتێ ل پێ و ستۆیێت وان دا و ڤەكوشتن.
3434. و ب سویند مە سولەیمان جەڕباند، و مە لەشەك دانابوو سەر تەختێ وی، پاشی تۆبەكر و ل خودایێ خۆ زڤڕی.
3535. گۆت: خودێوۆ گونەهێت من ژێ ببە و ل من نەگرە، و ملك و مالدارییەكا وەسا بدە من بۆ كەسێ پشتی من چێ نەبیت، ب ڕاستی تو زێدە كەرەمبەخشی.
3636. و مە با (هەوا) بن ئەمری سولەیمانی كربوو، هێدی و ل دویڤ فەرمانا وی، دچۆ وی جهی یێ وی دڤیا.
3737. و مە هەمی ئەجنەیێت هۆستا [وان ئاڤاهیان بۆ ئاڤا بكەن یێت وی بڤێن]، و خۆنقۆركەرێت ئاڤان ژی [كو دوڕ و مەرجانان بۆ ژ بنێ دەریایان بیننە دەرێ]، بن ئەمری وی كربوون.
3838. و هندەكێت دی ژی مە بن ئەمری وی كربوون، د قەید و زنجیراندا د گرێدایی بوون [ئەو ژی عفریتێت شەیتانان بوون].
3939. ئەڤە خەلات و دانا مەیە، ڤێجا تە دڤێت ژێ بدە یان ڤەگرە و نەدە، چو ل سەر تە نینە.
4040. و ب ڕاستی وی جهەكێ ب قەدر د دنیایێدا یێ ل دەڤ مە هەی، و زڤڕینەكا باش د ئاخرەتێدا یا ب بال مەڤە هەی.
4141. و بەحسێ بەندەیێ مە، ئەییووب پێغەمبەر، بكە، وەختێ گازی خودایێ خۆ كری: خودایێ من، ب ڕاستی شەیتانی ئەز یێ بەرهنگاری زەحمەتێ و ئیزایێ كریم.
4242. [مە گۆتێ] پێ خۆ ل ئەردی بدە [دا كانی بۆ تە ل ئەردی بزێن]، ئەڤە ئاڤەكا سارە بۆ شویشتنێ و ڤەخوارنێیە [خودێ دو كانی بۆ هەلاڤێتن، ئێكێ خۆ پێ شویشت لەشێ وی هەمی ساخلەم بوو، و یا دی ژێ ڤەخوار هناڤێت وی هەمی پێ ساخ بوون].
4343. و مە ژ دلۆڤانییا خۆ مالا وی زڤڕاند، و هندی دی ژی دگەل.. دا خودان عەقل بۆ خۆ پێڤە بچن [و بزانن ئەوێ سەبرێ ل سەر نەخۆشییێ بكێشیت، خودێ دێ خەلات كەت، چ ل دنیایێ و چ ل ئاخرەتێ].
4444. و [مە گۆتە ئەییووب پێغەمبەر] قەفتەكا داركان د دەستێ خۆ بگرە، و ل ژنا خۆ بدە، و سویندا خۆ ب جهـ بینە و نەشكێنە [ژ بەر ئەگەرەكێ سویند خواربوو، ئەگەر ب سەر خۆڤە هات ئەو سەد قامچیان ل ژنا خۆ بدەت، ئینا خودێ ب ڤی ڕەنگی سویندا وی بۆ ب جهـ ئینا]، ب ڕاستی مە دیت ئەو [ل سەر وێ بەلایا مە دایییێ] یێ سەبركێش و بێنفرەهە، چ خۆش بەندەیە، ب ڕاستی ئەو ب ڕێكا تۆبەیێ زێدە ل خودێ دزڤڕی.
4545. و بەحسێ بەندەیێت مە ئیبراهیم و ئیسحاق و یەعقووبی بكە، ئەوێت ب هێز د پەرستنێدا، و شارەزا د دینیدا.
4646. ب ڕاستی مە ئەو بۆ خۆ یێت ژێگرتین، ژ بەر سالۆخەتەكی كو بەردەوام د هزرا ئاخرەتێدا بوون.
4747. و ب ڕاستی ئەو ل دەڤ مە ژ هەلبژارتیێت باشانن.
4848. و بەحسێ ئیسماعیل و ئەلیەسەع و (ذا الكفل) بكە، ئەو هەمی ژ باشان بوون.
4949. ئەڤە [ڤەگێڕانا سوحبەتا پێغەمبەرێت بۆری] سەربلندییە بۆ وان، و پارێزكاران دویماهیكەكا باش، یا هەی.
5050. كو بەحەشتێت ئاكنجیبوونێنە، و دەرگەهـ بۆ وان ل تاقن [ئانكو باش دڤەكرینە].
5151. ئەو یێت پالدایینە تێدا، گەلەك فێقی و گەلەك ڤەخوارنێ تێدا دخوازن.
5252. و پەری یێت چاڤێت وان بەس ل زەلامێت وان ب تنێ، و یێت ئێك دەست و ئێك ژی (عەمر) یێت هەین.
5353. ئەڤە ئەو خەلاتە یێ بۆ ڕۆژا حسابێ، پەیمان بۆ هەوە پێ هاتییەدان.
5454. ب ڕاستی ئەڤە ئەو ڕزقە، ئەو كەرەمە یا مە د گەل هەوە كری، چو ڤەبڕین و دویماهیك بۆ نینە.
5555. خەلاتێ پارێزكاران ئەڤەیە، و ب ڕاستی سەرداچۆییان پیسترین دویماهیك یا هەی.
5656. دۆژەهە دێ چنە تێدا و دێ تامكەنە گەرما وێ، و ئەو چ پیسەجهە.
5757. ئەڤە جزایێ وانە، ڤێجا بلا تامكەنێ، ئاڤەكا زێدە كەل و ب كێم و ئاداڤە.
5858. و هندەك ئیزایا دی ژی یا گەلەك ڕەنگ و وەكی ڤێ بۆ وان یا هەی.
5959. ئەڤە كۆمەكە [ژ خزمەتكارێت هەوە ئەوێت هەوە د دنیایێدا د سەردابرین] د گەل هەوە دێ ئێنە د دۆژەهێدا، [سەرۆك و گرەگر دێ بێژن:] ب خێر نەئێن، ب ڕاستی ئەو دێ چنە د دۆژەهێدا، و دێ تامكەنە گەرما وێ.
6060. [دویكەڤتی] دێ بێژن [دێ بێژنە سەرۆك و گرەگرێت خۆ]: هوین ب خێر نەئێن [هوین نەهێت خۆ ب سەر دەهێت مە دئێخن]، هەوە ئەڤە ب سەرێ مە ئینا ئەم ئێخستنە د دۆژەهێدا [هوین د دنیایێدا ل بەر مە دزڤڕین و دهاتن و دچۆن، و هەوە نەدهێلا ئەم ڕێكا ڕاست بگرین، و هەوە ل بەر مە بەرزە دكر]، ڤێجا ئەڤە پیسە بنەجهە [بۆ مە و بۆ هەوە].
6161. و گۆتن: خودێوۆ هەر كەسێ ئەڤە ئینایییە سەرێ مە، ڤێجا تو ئیزایا وی یا ئاگری دوقات بكە [ئیزایەك ژ بەر گاورییا وی، و ئیزایا دی ژ بەر سەردابرنا وی بۆ مە].
6262. و [ئەو سەرۆك و كەنكەنە] دێ بێژنە ئێكدو مە خێرە، ئەم وان زەلامان نابینین ئەوێت مە [د دنیایێدا] ژ خرابان دهەژمارتن.
6363. ئەرێ ئەم د تڕانەپێكرنا خۆدا د خەلەت بوویین [و ئەو د بەحەشتێدانە] یان ژی [د دۆژەهێدانە و] ب بەرچاڤێت مە ناكەڤن؟.
6464. بێ گۆمان ئەڤە ڕاستییە [ب ڤی ڕەنگی مەزن و دویكەڤتی دێ میننە پێكڤە]، و ئەڤەیە جڕەبڕا دۆژەهیان.
6565. [هەی موحەممەد] بێژە: ئەز بەس ئاگەهداركەرم [هەوە ژ جزایێ خودێ، و ئیزایا وی دترسینم]، و چو پەرستییێت ڕاست و دورست، ژ بلی خودایێ تاك و تەنیا و خودان دەستهەلات ل سەر هەمی تشتان، نینن.
6666. خودانێ ئەرد و ئەسمانان و هندی د ناڤبەرا واندا، خودایێ سەردەست و گونەهـ ژێبەرە.
6767. بێژە ئەڤە [ئەوا من بۆ هەوە گۆتی كو ئەز پێغەمبەرم، و ئەز هەوە ژ ئیزایەكا مەزن دترسینم، و چو خودێ ژ بلی خودایی نینن] سالۆخەكا مەزنە [ڤێجا ب فەر وەرگرن، و ب سڤكی نەگرن].
6868. هوین بەرێ خۆ ژێ وەردگێڕن؟!.
6969. من چو ژ ملیاكەتان نەدزانی [بەری وەحی بۆ من بێت] وەختێ وان جڕەبڕ [د ڕاستا حیكمەتا چێكرنا ئادەمیدا] دكر.
7070. و وەحی بۆ من نائێت ئەگەر ژ بەر هندێ نەبیت كو ئەز بەس ئاگەهداركەرەكێ ئاشكەرامە [ژ بەر ئاگەهداركرنا هەوە وەحی بۆ من دئێت].
7171. وەختێ خودایێ تە گۆتییە ملیاكەتان: ئەز دێ مرۆڤەكی ژ هەڕییێ چێ كەم.
7272. ڤێجا ئەگەر من دورست كر و من ڕوح و جان دا سەر، هوین هەمی بۆ هەڕنە سوجدەیێ.
7373. ئینا ملیاكەت هەمی بۆ چۆنە سوجدەیێ.
7474. شەیتان تێ نەبیت خۆ مەزن دیت، و بوو ژ گاوران.
7575. [خودایی] گۆت: هەی ئبلیس، ئەو چ بوو نەهێلای تو سوجدەیێ بۆ وی ببەی، یێ من ب دەستێت خۆ چێ كری، ئەرێ تە ڤێ گاڤێ خۆ مەزن دیت یان ژی تو ژ وانی یێت هەروهەر خۆ مەزن ددانن؟.
7676. گۆت: ئەز ژ وی چێترم، تە ئەز یێ ژ ئاگری چێكریم، و تە ئەو یێ ژ هەڕییێ چێكری.
7777. [خودێ] گۆت: دێ ژ ناڤ كۆما ملیاكەتان یان ژ بەحەشتێ یان ژ ئەسمانی یان ژ ناڤ كەرەمێت من دەركەڤە، و ب ڕاستی تو یێ زڕباری ژ دلۆڤانییا خودێ.
7878. و تو یێ زڕباری ژ دلۆڤانییا من، و لەعنەتێت من ل سەر تە بن هەتا ڕۆژا قیامەتێ.
7979. [شەیتانی] گۆت: خودێوۆ هەتا ڕۆژا قیامەتێ دەرفەتێ بدە من [و من نەمرینە].
8080. [خودێ] گۆت: ب ڕاستی تو ژ دەستویرداییانی.
8181. هەتا ڕۆژا وەختێ دیاركری [وەختێ پفكرنا بۆقا ئێكێ، و مرنا هەمییان].
8282. [شەیتانی] گۆت: خودێوۆ ئەز ب مەزناتییا تە كەم، وان هەمییان [مەخسەد دویندەها ئادەمی] دێ د سەردا بەم.
8383. ژ بلی بەندەیێت تە، یێت هەلبژارتی و خۆسەر.
8484. [خودێ] گۆت: ڕاستی سویندا منە، و ژ ڕاستییێ پێڤەتر ئەز نابێژم.
8585. ب ڕاستی ئەز دێ دۆژەهێ ژ هەوە هەمییان تژی كەم، ژ تە و هندی ب دویڤ تە دكەڤن.
8686. [هەی پێغەمبەر] بێژە: [بەرانبەری پێغەمبەراتییا خۆ] ئەز چو كرێیان ژ هەوە ناخوازم، و ئەز نە ژ وانم یێت خۆ تشتەك ددانن، و ئەو ب خۆ ئەو نە [و هوین باش دزانن ئەگەر ئەز پێغەمبەر نەبامە، من نەدگۆتە هەوە ئەز پێغەمبەرم].
8787. و ئەڤ قورئانە چامە و دەرسن بۆ خەلكێ هەمی جیهانان.
8888. و ب ڕاستی پشتی دەمەكێ دی [ئانكو ڕۆژا قیامەتێ]، هوین دێ ڕاستییا سالۆخێ وێ زانن.