محمد
Muhammad • 38 ayahs • Medinan
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
11. ئەوێت گاوربوویین و ڕێكا خودێ ل خەلكی گرتین، [خودێ] كارێ وان پویچ و بەرزەكر [و ئەو كارێ وان ڤیایی د دەرهەقێ پێغەمبەریدا بكەن، د سەرێ وانڕا شكاند و پویچ كر].
22. و ئەوێت باوەری ئینایین و كار و كریارێت ڕاست و دورست كرین، و باوەری ب وێ كتێبێ ئینایین ئەوا بۆ موحەممەدی هاتی [كو قورئانە] و ئەو ڕاستییە ژ خودایێ وان، باوەرییەكا ڕاست و دورست و بێ گۆمان، خودێ گونەهێت وان دێ ژێبەت و كاروبارێت وان دێ دورست كەت.
33. ئەڤە چونكی ئەوێت گاوربوویین ب دویڤ پویچییێ كەڤتن، و ئەوێت باوەری ئینایین ب دویڤ وێ هەقییێ كەڤتن ئەوا بۆ وان ژ دەڤ خودایێ وان هاتی، و خودێ هۆسا نموونەیان ب هەمی ڕەنگان بۆ خەلكی دئینیت و دیار دكەت [دا ل خۆ بزڤڕن].
44. [گەلی موسلمانان] ڤێجا ئەگەر هوین [د شەڕیدا] بەرانبەری گاوران بوون، ڤێجا ل ستۆیێ وان بدەن [و بكوژن] هەتا هوین زێدە ژێ دكوژن، پاشی ئێخسیر بكەن و باش گرێدەن، و پاشی یان ل سەر وان بكەنە منەت و بەردەن [بێ بەرانبەر]، یان ژی ب بەدەل و بەرانبەر بەردەن دا شەڕ نەمینیت، ئەڤە حوكمێ خودێیە، و ئەگەر خودێ ڤیابایە دا ئەو ب خۆ وان د هیلاك بەت و تۆلێ ل وان ڤەكەت، بەلێ [ئەمرێ هەوە كر هوین جیهادێ د گەل وان بكەن] دا هەوە ب ئێك و دو بجەڕبینیت و ئەوێت د ڕێكا خودێدا هاتینە كوشتن، خودێ كار و كریارێت وان بەرزە ناكەت.
55. زوی دێ وان ڕاستەڕێ كەت، و دێ كاروبارێت وان دورست كەت.
66. و دێ وان بەتە د وێ بەحەشتێدا ئەوا بۆ وان [د دنیایێدا] سالۆخەتێت وێ گۆتین دا بنیاسن.
77. گەلی خودان باوەران، هەكە هوین هاریكارییا دینێ خودێ بكەن و ب سەربێخن، خودێ ژی دێ هاریكارییا هەوە كەت، و هەوە ب سەر گاوران ئێخیت، و دێ هەوە [د شەڕاندا] موكوم كەت.
88. و ئەوێت گاوربوویین، بەرئاتافبوون و شكەستن بۆ وان بیت، و خودێ دێ كارێ وان پویچ كەت و ڕاست نائینیت.
99. ئەڤە چونكی ئەوان تشتێ خودێ ئینایییە خوارێ [كو قورئانە]، نەڤیا، ڤێجا خودێ كار و كریارێت وان پویچكرن.
1010. ئەرێ ما ئەو د ئەردیدا نەگەڕیایینە، دا ببینن كا دویماهییا ئەوێت بەری وان چۆیین یا چاوا بوو؟ خودێ د هیلاك برن، و گاوران ژی ئێكا وەكی ڤێ یا هەی.
1111. ئەڤە [هاریكرن و ب سەرئێخستنا خودان باوەران، و پیسە دویماهیكا گاوران] ژ بەر هندێیە چونكی خودێ پشتەڤان و هاریكار و سەركارێ وانە ئەوێت باوەری ئینایین، و ب ڕاستی گاوران چو هاریكار و پشتەڤان نینن.
1212. ب ڕاستی ئەوێت باوەری ئینایین و كار و كریارێت ڕاست و دورست كرین، خودێ دێ وان كەتە د وان بەحەشتاندا ئەوێت ڕویبار د بنڕا دئێن و دچن، و ئەوێت گاوربوویین [د دنیایێدا] خۆشیێ [ب پەرتالێ دنیایێ] دبەن [و د بێ ئاگەهن، و هزرا خۆ د دویماهیكێدا ناكەن ]، و كا چاوا تەرش دخۆن ئەو ژی وەسا دخۆن، و جهێ وان [دویماهییا وان] هەر ئاگرە.
1313. و گەلەك گوند هەبوون، ژ گوندێ تە، ئەوێ تو دەرئێخستی، ب هێزتر بوون، مە د هیلاك برن و چو هاریكار و پشتەڤان ژی وان نەبوون، بۆ وان بەڕەڤانییێ بكەن.
1414. ئەرێ ئەوێ نیشان و بەلگەیەكا ئاشكەرا ژ نك خودایێ خۆ هەبیت، وەكی وییە ئەوێ كار و كریارێت وی یێت خراب بۆ هاتبنە خەملاندن، و ب دویڤ دلخوازییێت خۆ كەڤتبن.
1515. پەسن و ڕەوشا وێ بەحەشتێ ئەوا پەیمان بۆ پارێزكاران پێ هاتییە دان ب ڤی ڕەنگییە، ڕویبارێت ڕەنگ و تاما ئاڤا وان نەگوهۆڕی یێت تێدا، و ڕویبارێت شیرێ تاما خۆ نەگوهۆڕی ژی.. و ڕویبارێت مەیا خۆش و ب تام، بۆ وان یێت ڤەدخۆن ژێ، و ڕویبارێت هنگڤینێ دۆبە ژی، و ژ هەمی ڕەنگێت فێقی ژی بۆ وان یێت تێدا هەین، و خودێ دێ ل گونەهێت وان ژی بۆریت [ئەرێ ئەوێ د ناڤ ڤان خۆشیاندا بژیت] وەكی وییە ئەوێ هەروهەر د ئاگریدا، و ژ ئاڤەكا زێدە شاریایی ڤەدخۆت، ڤێجا ڕویڤیكێت وان پرت پرت ببن.
1616. و هندەك ژ وان [ئەوێت وەكی تەرشی دخۆن و ڤەدخۆن، كو دوڕوینە] گوهدارییا تە دكەن، گاڤا ژ دەڤ تە دەركەڤتن [ژ لەكەڤە] دبێژنە ئەوێت خودێ زانین دایییە وان [ژ هەڤالێت تە]، ئەڤە ڤی ڤێ گاڤێ چ دگۆت؟ ئەڤە ئەون یێت خودێ دلێ وان مۆركری و ب دویڤ دلخوازییێت خۆ كەڤتین.
1717. و ئەوێت ڕاستەڕێ بوویین خودێ پتر ڕاستەڕێ كرن، و بەرێ وان دا پارێزكاری و ترسا خۆ.
1818. ئەرێ ئەو ل هیڤییا هندێنە قیامەت ژ نشكەكێڤە ب سەر واندا بێت ب سویند نیشانێت وێ قیامەتێ یێت هاتین، ڤێجا چاوا دێ تۆبەكەن ئەگەر قیامەت هات.
1919. ڤێجا بزانە ژ خودێ پێڤەتر چو پەرستییێت ڕاست و دورست نینن، و داخوازا لێبۆرینێ بۆ گونەهێت خۆ و بۆ گونەهێت هەمی خودان باوەران، چ زەلام چ ژن بكە، و خودێ ئاگەهـ ژ ڕابوون و ڕوینشتن و بنەجها هەوە هەیە [ئانكو چو یێ هەوە لێ بەرزە نابیت].
2020. و ئەوێت باوەری ئینایین، [ژ ڤیانا جیهادێ] دگۆتن: بلا سۆرەتەك هاتبایە خوارێ [ئەمرێ جیهادێ تێدا بایە]، و ئەگەر سۆرەتەكا ئاشكەراكەر [ئەمرێ جیهادێ تێدا ئاشكەرا] هاتەخوار و جیهاد تێدا هاتە فەرزكرن، ئەوێت نەساخی د دلێت واندا هەی، دێ بینی [ژ ترساندا] وەسا بەرێ خۆ ددەنە تە، وەكی بەرێخۆدانا وی یێ ل بەر مرنێ، و یا باشتر ئەو بوو...
2121. گوهدارییا پێغەمبەری كربانە و ئاخڤتنا خێرێ گۆتبانە، ڤێجا ئەگەر فەرمانا جیهادێ هاتە دان، بۆ وان چێتر بوو وان ئنیەتا خۆ د گەل خودێ ڕاست كربانە.
2222. و دبیت ئەگەر هوین پشتا خۆ بدەنە ئیسلامێ، خرابییێ د ئەردیدا بكەن و بەنكێ مرۆڤاتیێ ببڕن.
2323. ئەڤە [ئەوێت پشتا خۆ ددەنە ئیسلامێ و خرابییێ د ئەردیدا دكەن] ئەون یێت خودێ لەعنەت لێ كرین [و ژ دلۆڤانییا خۆ دویر ئێخستین] و كەڕ و كۆرە كرین [نە هەقییێ گولێ دبن، و نە دبینن].
2424. ڤێجا ما ئەو هزرا خۆ د قورئانێدا ناكەن؟ نەخێر.. دلێت وان د گرتینە [تێ ناگەهن].
2525. ب ڕاستی ئەوێت پشتی ڕێكا ڕاست بۆ وان دیاربووی، و ڤەگەڕیاینە سەر گاوری و گومڕایییا خۆ یا بەرێ، شەیتانی ڤەگەڕیانا وان بۆ گاورییێ ل بەر وان شرین كر، و ب هیڤی و ئومێدان د سەردا برن.
2626. ئەڤە چونكی وان دگۆتە ئەوێت قورئان نەڤیایین [كو جوهی و موشركن]: ئەم دێ گوهێ خۆ د هندەكێدا دەینە هەوە [ئەم ژ دل باوەرییێ پێ نائینین، و دێ هەر دژمنییا وی كەین]، و خودێ یا ئەو د دلێ خۆدا ڤەدشێرن دزانیت.
2727. ڤێجا دێ چ كەن و حالێ وان دێ چ بیت، وەختێ ملیاكەت ل بەر و پشتێت وان ددەن و ڕوحا وان دستینن.
2828. ئەڤە [لێدانا بەر و پشتێت وان د گەل ڕوح ستاندنێ] ژ بەر هندێیە، چونكی ئەو یێت ب دویڤ وی تشتی كەڤتین یێ خودێ پێ نەخۆش [كو هاریكرنا گاورانە]، و تشتێ خودێ پێ خۆش و ژێ ڕازی وان نەڤیا، ڤێجا خودێ كار و كریارێت وان پویچكرن.
2929. یان ژی ئەوێت دوڕوییاتی د دلێت واندا هەی، هزر دكەن خودێ كەرب و كینا وان دەرنائێخیت و ئاشكەرا ناكەت؟!
3030. و ئەگەر مە حەزكربایە دا وان نیشا تە دەین، و دا وان ژ سەروسیما و نیشانێت وان نیاسی، و دێ وان ب ئەزمانێ وان نیاسی، و خودێ ئاگەهـ ژ كار و كریارێت هەوە هەیە.
3131. و ب سویند ئەم دێ هەوە جەڕبینین، دا ئەم جیهادكەر و سەبركێشان بۆ خەلكی ئاشكەرا بكەین، و دا ئەم سالۆخێت هەوە ئاشكەرا بكەین [دا بۆ خەلكی دیار ببیت، كێ گوهدارییا خودێ كرییە و كێ نەكرییە].
3232. ب ڕاستی ئەوێت گاوربوویین و ڕێكا خودێ ل خەلكی گرتین، و نەیارەتی و نەگوهدارییا پێغەمبەری كرین، پشتی ڕێكا ڕاست بۆ وان ئاشكەرا بووی، ئەڤە چو زیانێ ناگەهیننە خودێ، و دێ تەكبیرا وان پویچ و پەلاچ كەت [و دێ د سەرێ وانڕا شكێنیت].
3333. گەلی خودان باوەران گوهدارییا خودێ بكەن و گوهدارییا پێغەمبەری بكەن، و كار و كریارێت خۆ [ب گونەهان، یان ب ڕویمەتیێ، یان ب دوڕوییاتیێ، یان ب منەتێ] پویچ نەكەن.
3434. ب ڕاستی ئەوێت گاوربوویین و خەلك ژ ڕێكا خودێ داینە پاش، پاشی مرین و ئەو گاور [و بۆ خۆ تۆبە نەكرین]، ئەڤان خودێ گونەهێت وان ئێكجار ژێ نابەت.
3535. ڤێجا [گەلی خودان باوەران] [بەرانبەر دژمنی] سست و خاڤ نەبن، و داخوازا پێكهاتن و ئاشتیێ نەكەن و هوین د سەركەڤتی، و خودێ [ب هاریكارییا خۆ] یێ د گەل هەوە، و خێرا كریارێت هەوە كێم ناكەت [هەلبەت ئەڤە ئەگەر یا ئاشكرابت ئاشتی و پێكهاتن فایدەی ناكەت].
3636. ب ڕاستی ژیانا دنیایێ هەمی تڕانە و مژویلاهینە [و زوی دێ چیت]، و ئەگەر هوین باوەرییێ بینن و خۆ بپارێزن، دێ خەلاتێ هەوە ب دورستی [ل سەر باوەری و پارێزكارییا هەوە] دەتە هەوە، و چو ژ مالێ هەوە ژی ژ هەوە ناخوازیت [پشكەكا كێم نەبیت، ئەو ژی هەر بۆ ژار و دەست تەنگێت هەوەیە].
3737. و ئەگەر خودێ مالێ هەوە هەمییێ ژ هەوە بخوازیت و ل سەر یێ ڕژد بیت [و بمینیتە ب هەوەڤە كو هوین هەمییێ د ڕێكا خودێدا بمەزێخن]، هوین دێ چڕویكیێ كەن و دێ كەرب و كینا هەوە دەرئێخیت و ئاشكەرا كەت.
3838. ئەها هوین ئەڤەنە، دئێنە داخوازكرن دا هوین [مالێ خۆ] د ڕێكا خودێدا [د جیهادێ و ڕێكا خێرێدا] بمەزێخن، ڤێجا هندەك ژ هەوە چڕویكیێ دكەن و هەر كەسێ بەخیلیێ [و چڕویكیێ] بكەت، ب ڕاستی ئەو چڕویكیێ د گەل خۆ دكەت (زیانێ ل خۆ دكەت) و خودێ دەولەمەند و بێ منەتە [هەوجەیی ب هەوە نینە]، و هوین هەژارن [و هەوجەی خودێنە]، و ئەگەر هوین [گەلی مرۆڤان] پشتا خۆ بدەنە گوهدارییا خودێ و گوهدارییا پێغەمبەرێ وی، و ئەگەر مالی د ڕێكا خودێدا نەمەزێخن، خودێ دێ هەوە ب ملەتەكێ دی گوهۆڕیت، پاشی ئەو وەكی هەوە نابن.