Al-Isra

الإسراء

The Night Journey • 111 ayahs • Meccan

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ

سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ﴿١﴾

11. ژ هەمی كێماسییان پاك و پاقژە، ئەوێ بەندەیێ خۆ د شەڤەكێدا ژ مزگەفتا مەسجدولحەرام بۆ مزگەفتا ئەقسا [كو قودسە] ب شەڤ بری، ئەوا مە دۆرماندۆری وێ ب خێر و بەرەكەت ئێخستی [ب ڕویبار و فێقی ئێخستی و كرییە جهێ چەند پێغەمبەران]، دا ئەم نیشان و ئایەتێت خۆ [ل سەر دەستهەلاتدارییا خۆ] نیشا [پێغەمبەری] بدەین، ب ڕاستی ئەو ب خۆ یێ گوهدێر و بینەرە.

وَءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلۡنَٰهُ هُدٗى لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُواْ مِن دُونِي وَكِيلٗا﴿٢﴾

22. و مە تەورات دا مووسایی، و مە بۆ ئسرائیلییان كرە ڕێكا هیدایەتێ، [و مە گۆتە وان] ژ بلی خودێ چو پەرستییان نەگرن كو كاروبارێت خۆ ب هیڤیێڤە بهێلن.

ذُرِّيَّةَ مَنۡ حَمَلۡنَا مَعَ نُوحٍۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَبۡدٗا شَكُورٗا﴿٣﴾

33. دویندەها ئەوێت مە د گەل نووحی هەلگرتین [و ڕزگاركرین، مە بابێت هەوە ژ تۆفانێ رزگار كرن، ڤێجا سوپاسییا نیعمەتا خودێ بكەن] ب ڕاستی نووح بەندەیەكێ زێدە شوكوردار بوو.

وَقَضَيۡنَآ إِلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ لَتُفۡسِدُنَّ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَّتَيۡنِ وَلَتَعۡلُنَّ عُلُوّٗا كَبِيرٗا﴿٤﴾

44. و مە ئسرائیلی د تەوراتێدا، ئاگەهداركرن كو ب ڕاستی هوین دێ دوجا خرابییێ د ئەردیدا كەن، و ب ڕاستی [ب خرابی و ستەما خۆ] هوین دێ ب سەر خەلكی كەڤن سەركەڤتنەكا گەلەك مەزن.

فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ أُولَىٰهُمَا بَعَثۡنَا عَلَيۡكُمۡ عِبَادٗا لَّنَآ أُوْلِي بَأۡسٖ شَدِيدٖ فَجَاسُواْ خِلَٰلَ ٱلدِّيَارِۚ وَكَانَ وَعۡدٗا مَّفۡعُولٗا﴿٥﴾

55. ڤێجا گاڤا وەختێ جزادانا جارا ئێكێ هات، ئەم دێ هندەك بەندەیێت خۆ یێت خودان هێز و شیان د شەڕاندا ب سەر هەوەدا هنێرین، كو د ناڤ وەلاتێ هەوەدا بێن و بچن و كوشتنێ بێخنە ناڤ هەوە، و ئەڤە ژڤانەكێ ڕاست و دورستە و هەر دێ ئێت.

ثُمَّ رَدَدۡنَا لَكُمُ ٱلۡكَرَّةَ عَلَيۡهِمۡ وَأَمۡدَدۡنَٰكُم بِأَمۡوَٰلٖ وَبَنِينَ وَجَعَلۡنَٰكُمۡ أَكۡثَرَ نَفِيرًا﴿٦﴾

66. پاشی [پشتی هەوە تۆبەكری و هوین پەشێمان بوویین] مە هێزا هەوە جارەكا دی زڤڕاندەڤە، دا هوین ل سەر وان زال ببن و سەربكەڤن، و مە هوین ب مال و كوڕان ب هێز ئێخستن، و مە لەشكەرێ هەوە ژ یێ نەیارێت هەوە پتر لێ كر.

إِنۡ أَحۡسَنتُمۡ أَحۡسَنتُمۡ لِأَنفُسِكُمۡۖ وَإِنۡ أَسَأۡتُمۡ فَلَهَاۚ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ ٱلۡأٓخِرَةِ لِيَسُـُٔواْ وُجُوهَكُمۡ وَلِيَدۡخُلُواْ ٱلۡمَسۡجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٖ وَلِيُتَبِّرُواْ مَا عَلَوۡاْ تَتۡبِيرًا﴿٧﴾

77. و ئەگەر هوین قەنجییێ [چ گۆتن چ كریار] بكەن، هوین دێ ل خۆ كەن، و ئەگەر هوین خرابییێ [چ گۆتن چ كریار] بكەن، هوین دێ [زیانێ] ل خۆ كەن. ڤێجا گاڤا ژڤانێ جزادانا دووێ هات [و هەوە دەست ب خرابییان كر، دیسا ئەم دێ وان بەندەیێت خورت و ب هێز ب سەر هەوەدا هنێرین وەكی جارا ئێكێ]، دا [وێ ئیزا و ئەزیەتێ پێ بدەنە بەر هەوە] سەروچاڤێت هەوە ب كول و كۆڤان بێخن و دا بچنە د مزگەفتێڤە [مزگەفتا قودسێ]، هەروەكی جارا ئێكێ چۆیینە تێڤە [و كەڤتینە د ناڤ وەلاتێ هەوەدا و كوشتن ئێخستییە ناڤ هەوە و ب خورتی هوین دەرئێخستین]، و دا هەر تشتێ ئەو ل سەر زال ببن كاڤل و وێران بكەن و ژ بن ببەن.

عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يَرۡحَمَكُمۡۚ وَإِنۡ عُدتُّمۡ عُدۡنَاۚ وَجَعَلۡنَا جَهَنَّمَ لِلۡكَٰفِرِينَ حَصِيرًا﴿٨﴾

88. [پشتی جارا دووێ ژی ئەگەر هوین پەشێمان ببن و جارەكا دی تۆبە بكەن و گونەهان بهێلن] دبیت خودایێ هەوە ڕەحمێ ب هەوە ببەت و هەوە ئازا بكەت، و ئەگەر هوین زڤڕینەڤە [سەر كار و كریارێت خۆ یێت خراب] ئەم ژی دێ زڤڕینەڤە [سەر ئیزادانا هەوە] و دۆژەهـ مە بۆ گاوران یا كرییە زیندان.

إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَهۡدِي لِلَّتِي هِيَ أَقۡوَمُ وَيُبَشِّرُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ أَجۡرٗا كَبِيرٗا﴿٩﴾

99. ب ڕاستی ئەڤ قورئانە بەرێ مرۆڤی ددەتە وێ ڕێكێ یا ژ هەمییان ڕاستتر، و مزگینییێ ددەتە خودان باوەران، ئەوێت كار و كریارێت ڕاست و دورست دكەن كو وان خەلاتەكێ مەزن یێ هەی.

وَأَنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ أَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا﴿١٠﴾

1010. و ب ڕاستی ئەوێت باوەرییێ ب ئاخرەتێ نەئینن، مە ئیزا و عەزابەكا دژوار و ب ژان بۆ وان یا بەرهەڤكری.

وَيَدۡعُ ٱلۡإِنسَٰنُ بِٱلشَّرِّ دُعَآءَهُۥ بِٱلۡخَيۡرِۖ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ عَجُولٗا﴿١١﴾

1111. و مرۆڤ كا چاوا دوعایا خێرێ بۆ خۆ دكەت، وەسا نفرینان ژی ل خۆ دكەت [ڤێجا ئەگەر ئەو نفرینا مرۆڤی ل خۆ كری خودێ قەبویل كربایە د جهدا مرۆڤ دا تێ چیت، بەلێ خودێ ژ كەرەم و ڕەحما خۆ وان نفرینان قەبویل ناكەت]، و مرۆڤ هەر یێ ب لەزە [و ژ بەر وێ لەزێ كا چاوا داخوازا خێرێ دكەت، وەسا داخوازا خرابییێ ژی بۆ خۆ دكەت].

وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ءَايَتَيۡنِۖ فَمَحَوۡنَآ ءَايَةَ ٱلَّيۡلِ وَجَعَلۡنَآ ءَايَةَ ٱلنَّهَارِ مُبۡصِرَةٗ لِّتَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡ وَلِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ وَكُلَّ شَيۡءٖ فَصَّلۡنَٰهُ تَفۡصِيلٗا﴿١٢﴾

1212. و شەڤ و ڕۆژ [دویڤ ئێك هاتنا وان و د ناڤێكداچۆنا وان، كورتی و درێژییا وان] مە كرنە دو دەلیل و نیشان [ل سەر دەستهەلاتدارییا خودێ]، ڤێجا مە نیشانا شەڤێ كرە تاری و مە نیشانا ڕۆژێ كرە ڕۆناهی، دا هوین [ب ڕۆناهییا ڕۆژێ و ب كارێ تێدا دكەن] ژ كەرەما خودایێ خۆ بخوازن، و دا هوین هەژمارا سالان [و هەیڤان] و حسێبێ بزانن، و هەمی تشت [ژ دینی و دنیایێ] مە یێ ب بەرفرەهی ئاشكەراكری [مە دویر و درێژ یێ دیاركری].

وَكُلَّ إِنسَٰنٍ أَلۡزَمۡنَٰهُ طَٰٓئِرَهُۥ فِي عُنُقِهِۦۖ وَنُخۡرِجُ لَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ كِتَٰبٗا يَلۡقَىٰهُ مَنشُورًا﴿١٣﴾

1313. و هەر مرۆڤەكی مە كارێ وی یێ ئێخستییە ستۆیێ وی، و ڕۆژا قیامەتێ دەفتەرا كار و كریارێت وی دێ بۆ دەرئێخین، دێ ڤەكری بینیت.

ٱقۡرَأۡ كِتَٰبَكَ كَفَىٰ بِنَفۡسِكَ ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكَ حَسِيبٗا﴿١٤﴾

1414. [ئەڤە دەفتەرا كار و كریارێت تەیە] دەفتەرا خۆ بخوینە، ڤێجا تو ب خۆ ئەڤرۆ بەسی خۆیی حسێبێ د گەل خۆ بكەی.

مَّنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيۡهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبۡعَثَ رَسُولٗا﴿١٥﴾

1515. هەر كەسێ ڕاستەڕێ بوویی، ب ڕاستی بۆ خۆ یێ ڕاستەڕێ بوویی، و هەر كەسێ گومڕا و بەرزەبوویی زیانێ بەس ل خۆ دكەت، و كەس گونەها كەسێ ڕاناكەت، و هەتا ئەم پێغەمبەران نەهنێرین ئیزادان و عەزابێ نادەین.

وَإِذَآ أَرَدۡنَآ أَن نُّهۡلِكَ قَرۡيَةً أَمَرۡنَا مُتۡرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيۡهَا ٱلۡقَوۡلُ فَدَمَّرۡنَٰهَا تَدۡمِيرٗا﴿١٦﴾

1616. و ئەگەر مە ڤیا ئەم [خەلكێ] گوندەكی د هیلاك ببەین، ئەم دێ فەرمانێ ب گوهداری و تاعەتی دەینە دەولەمەند و سەركار و سەروەرێت وان، ڤێجا ژ ڕێكا ڕاست دەركەڤتن و فەرمانا مە ب جهـ نەئینان، ڤێجا هێژایی ژڤان و گەفێ‌ بوون و مە گوند كاڤل و وێران كر و مە ژ بن كر.

وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِنۢ بَعۡدِ نُوحٖۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرٗا﴿١٧﴾

1717. و مە چەند [ئانكو گەلەك] ملەت ژ چەرخێت بۆری یێت پشتی نووحی د هیلاك برینە [وەكی (ثمود) و عاد]، و بەسە كو خودایێ تە ئاگەهدار و بینەرێ گونەهێت بەندەیێت خۆ بیت.

مَّن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعَاجِلَةَ عَجَّلۡنَا لَهُۥ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومٗا مَّدۡحُورٗا﴿١٨﴾

1818. و هەر كەسێ [ب كریارێت خۆ] دنیا بڤێت، ئەم د دنیایێدا بۆ وی تشتێ مە بڤێت [نە یێ وی بڤێت و دخوازیت] ب لەز دێ دەینێ، پاشی [ڕۆژا قیامەتێ] دۆژەهـ مە یا بۆ ئێخستی و ئامادەكری، دێ ڕەزیل و دویرئێخستی ژ دلۆڤانییا خودێ چیتە تێدا.

وَمَنۡ أَرَادَ ٱلۡأٓخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعۡيَهَا وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ كَانَ سَعۡيُهُم مَّشۡكُورٗا﴿١٩﴾

1919. و هەر كەسێ [ب كار و كریارێت خۆ] ئاخرەت بڤێت و كارێ ئاخرەتێ بكەت و یێ خودان ئیمان ژی بیت، ئەڤان كارێ وان دێ ژێ ئێتە وەرگرتن و قەبویل ‏ كرن.

كُلّٗا نُّمِدُّ هَٰٓؤُلَآءِ وَهَٰٓؤُلَآءِ مِنۡ عَطَآءِ رَبِّكَۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحۡظُورًا﴿٢٠﴾

2020. ئەم ژ دانا خودایێ تە ددەینە هەمییان و كەسێ ژێ بێ بار ناكەین، چ یێت ژیانا دنیایێ ڤیایین و چ ئەوێت ژیانا ئاخرەتێ ڤیایین، و چ ئەوێت هەردو ڤیایین و چ كافر و چ خودان باوەر، و دانا خودایێ تە ژ كەسێ یا ڤەگرتی نینە.

ٱنظُرۡ كَيۡفَ فَضَّلۡنَا بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ وَلَلۡأٓخِرَةُ أَكۡبَرُ دَرَجَٰتٖ وَأَكۡبَرُ تَفۡضِيلٗا﴿٢١﴾

2121. [هەی موحەممەد] بەرێ خۆ بدەیێ كا مە چاوا هندەك ژ وان ب سەر هندەكێت دی ئێخستینە [ب مالی و قەدری و ساخلەمییێ‌ و... هتد]، و دەرەجەیێت ئاخرەتێ مەزنترن و فەرقترن.

لَّا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَقۡعُدَ مَذۡمُومٗا مَّخۡذُولٗا﴿٢٢﴾

2222. و چو هەڤپشكان بۆ خودێ چێ نەكە، و ژ بلی وی كەسێ دی نەپەرێسە ئەگەر دێ یێ ڕسوا و لۆمەدار و بێ هاریكار بی.

۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا﴿٢٣﴾

2323. و خودایێ تە فەرمانا دایی هوین پەرستنا وی ب تنێ بكەن، و د گەل دەیبابان د قەنج بن، و ئەگەر ئێك ژ وان یان هەردو ل دەڤ تە پیربوون، تو [د خزمەتكرنا واندا] نەبێژە وان (ئۆف) ژی [كو تو وەستیان و بێزارییا خۆ ژ وان دیار بكەی]، و ل وان نەخوڕە و وان پاشڤە نەبە و [شوینا (ئۆف ئۆفێ‌)] ئاخڤتنەكا نەرم و جوان د گەل وان بكە.

وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا﴿٢٤﴾

2424. و خۆ زێدە بۆ وان بشكێنە و زێدە دلۆڤانییێ د ڕاستا واندا بكە [زێدە خۆ بۆ وان نەرم بكە و خۆ بشكێنە، و وان بینە دەڤ خۆ و خودان بكە، هەورەكی وان ب بچویكاتی تو ب بەر خۆڤە ئینایی و خودانكری] و بێژە: خودێوۆ دلۆڤانییێ ب وان ببە هەروەكی وان ب بچویكاتی دلۆڤانی ب من بری، و ئەز مەزن كریم.

رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمۡۚ إِن تَكُونُواْ صَٰلِحِينَ فَإِنَّهُۥ كَانَ لِلۡأَوَّٰبِينَ غَفُورٗا﴿٢٥﴾

2525. خودایێ هەوە ئەوا د دلێت هەوەدا هەی چێتر دزانیت، و ئەگەر هوین د باش بن و تۆبە بكەن [دێ ل هەوە بۆریت چونكی]، خودێ بۆ وان ئەوێت زێدە ل خۆ دزڤڕن گونەهـ ژێبەرە.

وَءَاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا﴿٢٦﴾

2626. و ماف و هەقێ كەس و كاران [ژ سەرەدان و حەژێكرن و هاریكارییێ‌... هتد]، و بەلنگاز و ڕێڤنگان بدەیێ، و دەستدڕیایی دەستدڕیانێ‌ [د مالێ خۆدا] نەكە [دەستدڕیان ئەوە مرۆڤ مالێ خۆ د نەگوهدارییا خودێدا بمەزێخیت یان بێخیتە نە د جهێ‌ هەژیدا].

إِنَّ ٱلۡمُبَذِّرِينَ كَانُوٓاْ إِخۡوَٰنَ ٱلشَّيَٰطِينِۖ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورٗا﴿٢٧﴾

2727. ب ڕاستی یێت دەستدڕیایی برایێت شەیتانینە، و شەیتان د نیعمەتێت خودایێ خۆدا یێ چاڤنق بوو [و برایینییا وان د ڤێرێدایە شەیتانی شوكور و سوپاسییا نیعمەتا خودێ نەكر، ئەڤە ژی وەختێ مالێ خۆ د گوهدارییا خودێدا نەمەزێخن، ئەڤە وان سوپاسییا خودێ نەكر، و ئەو و شەیتان بوونە برایێت ئێك].

وَإِمَّا تُعۡرِضَنَّ عَنۡهُمُ ٱبۡتِغَآءَ رَحۡمَةٖ مِّن رَّبِّكَ تَرۡجُوهَا فَقُل لَّهُمۡ قَوۡلٗا مَّيۡسُورٗا﴿٢٨﴾

2828. و ئەگەر تو ڕوییێ خۆ ژ شەرماندا و ژ بەر نەبوونا ڕزقێ خودایێ خۆ ژ وان وەرگێڕی [چونكی چو د دەستێ تەدا نینە بدەیە وان]، ڤێجا تو ئاخڤتنەكا خۆش و نەرم د گەل وان بكە.

وَلَا تَجۡعَلۡ يَدَكَ مَغۡلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبۡسُطۡهَا كُلَّ ٱلۡبَسۡطِ فَتَقۡعُدَ مَلُومٗا مَّحۡسُورًا﴿٢٩﴾

2929. و دەستێ خۆ ژ قەلسی نەئاڤێژە حەفكا خۆ [كو چو ژ دەستێ تە دەرنەكەڤیت]، و دەستێت خۆ ئێكجار ژی ڤەنەكە [كو تو دەرێژییێ‌ بكەی. ڕێكەكا ناڤنجی د ناڤبەرا چرویكی و دەرێژییێدا بگرە]، و [ئەگەر وەنەكەی] دێ بییە ژ لۆمەدار و دەستڤالا و ڕویتان.

إِنَّ رَبَّكَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرٗا﴿٣٠﴾

3030. ب ڕاستی خودایێ تە یێ بڤێت ڕزقێ وی بۆ زێدە و كێم دكەت، ب ڕاستی ئەو ئاگەهدار و بینەرێ بەندەیێت خۆیە.

وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُمۡ خَشۡيَةَ إِمۡلَٰقٖۖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُهُمۡ وَإِيَّاكُمۡۚ إِنَّ قَتۡلَهُمۡ كَانَ خِطۡـٔٗا كَبِيرٗا﴿٣١﴾

3131. و بچویكێت خۆ ژ ترسا هەژارییێ‌ نەكوژن، هەر ئەم ڕزقێ وان و یێ هەوە ژی ددەین، ب ڕاستی كوشتنا وان گونەهەكا مەزنە.

وَلَا تَقۡرَبُواْ ٱلزِّنَىٰٓۖ إِنَّهُۥ كَانَ فَٰحِشَةٗ وَسَآءَ سَبِيلٗا﴿٣٢﴾

3232. و نێزیكی زنایێ و دەهمەن پیسییێ‌ نەبن، ب ڕاستی ئەو كارەكێ زێدەكرێتە و ڕێكا وێ پیسە ڕێكە.

وَلَا تَقۡتُلُواْ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَمَن قُتِلَ مَظۡلُومٗا فَقَدۡ جَعَلۡنَا لِوَلِيِّهِۦ سُلۡطَٰنٗا فَلَا يُسۡرِف فِّي ٱلۡقَتۡلِۖ إِنَّهُۥ كَانَ مَنصُورٗا﴿٣٣﴾

3333. و ئەو نەفسا خودێ كوشتنا وێ حەرامكری ژ بلی هندێ ب بەر تۆلێ بێتە ئێخستن، نەكوژن، و هەر كەسێ بێ غال و غەرەز بێتە كوشتن، ڤێجا ب ڕاستی مە دەستهەلاتا دایییە خوینوەرگرێ وی، ڤێجا بلا ژ تخویبان نەبۆریت [كو ئێكێ دی بكوژیت یان پشتی كوشتنێ كارەكێ دی لێ بكەت]، و خودێ ئەو دەستهەلات دایییێ‌ و هاریكاری بۆ كری.

وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ وَأَوۡفُواْ بِٱلۡعَهۡدِۖ إِنَّ ٱلۡعَهۡدَ كَانَ مَسۡـُٔولٗا﴿٣٤﴾

3434. و نێزیكی مالێ سێوی نەبن، ئەگەر ب باشترین ڕێك نەبیت [كو پێ مالێ وی بپارێزی و شۆل پێ بكەی] هەتا بالغ و ئاقل نەبن، و پەیمانا خۆ ب جهـ بینن، ب ڕاستی پسیارا پەیمانێ دێ ژ هەوە ئێتەكرن.

وَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ إِذَا كِلۡتُمۡ وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلٗا﴿٣٥﴾

3535. و پیڤانێ ب دورستی [بێ كێماسی] بپیڤن ئەگەر هەوە پیڤان كر، و ب ترازییا ڕاست و دورست بكێشن، ئەڤە بۆ هەوە چێترە و دویماهیكەكا باشترە.

وَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولٗا﴿٣٦﴾

3636. و تشتێ تو چو ژێ نەزانی ل دویڤ نەچە، ب ڕاستی مرۆڤ ژ گوه و چاڤ و دلێ خۆ بەرپرسە.

وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّكَ لَن تَخۡرِقَ ٱلۡأَرۡضَ وَلَن تَبۡلُغَ ٱلۡجِبَالَ طُولٗا﴿٣٧﴾

3737. ب شاهی و مەزناتی ل سەر ئەردی ب ڕێڤە نەچە، ب ڕاستی تو ب چۆنا خۆ نەشێی ئەردی كون بكەی و بكەلێشی، و تو ب درێژییێ‌ ژی ناگەهییە چیایان.

كُلُّ ذَٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُۥ عِندَ رَبِّكَ مَكۡرُوهٗا﴿٣٨﴾

3838. ئەڤە هەمی [كریارێت بۆری یێت خودێ فەرمانا مە ب نەكرنا وان كری]، كرنا وان هەمییان ل دەڤ خودایێ تە گونەهە.

ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوۡحَىٰٓ إِلَيۡكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلۡحِكۡمَةِۗ وَلَا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتُلۡقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومٗا مَّدۡحُورًا﴿٣٩﴾

3939. ئەڤە [مەخسەد ئەو بڕیارێت بۆرین ژ گۆتنا خودێ ((لا تجعل مع الله الها اخر)) هەتا ڤێ ئایەتێ] هندەك ژ وان حیكمەتانە ئەوێت خودایێ تە ب وەحی بۆ تە هنارتین، و چو پەرستییان د گەل خودێ نەگرە [ئەگەر وەبكەی]، دێ شەرمزار و دویرئێخستی ژ دلۆڤانییا خودێ بۆ جەهنەمێ ئێیە هاڤێتن.

أَفَأَصۡفَىٰكُمۡ رَبُّكُم بِٱلۡبَنِينَ وَٱتَّخَذَ مِنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنَٰثًاۚ إِنَّكُمۡ لَتَقُولُونَ قَوۡلًا عَظِيمٗا﴿٤٠﴾

4040. ڤێجا ئەرێ خودایێ هەوە كوڕ خۆسەر بۆ هەوە ئێخستن، و بۆ خۆ ژ ملیاكەتان كچ دانان؟! ب ڕاستی هوین ئاخڤتنەكا گەلەك مەزن [د كرێتی و نەجوانییا خۆدا] دكەن، [وەختێ هوین خۆ ب قەدرتر دبینن و كوڕان بۆ خۆ ددانن، و ئەوێت هەوە نەڤێن كو كچن بۆ خودێ دئێخن].

وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لِيَذَّكَّرُواْ وَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا نُفُورٗا﴿٤١﴾

4141. ب ڕاستی مە دوبارە و ب درێژی و ب گەلەڕەنگان [بەلگە و نموونە] د ڤێ قورئانێدا ئینایینە، دا بیرا خۆ بینن، بەلێ [دوبارەكرن و درێژی ئینانا ڤان نیشانان] ژ بلی دویركەڤتن ژ هەقییێ چو یێ دی ل وان زێدە ناكەت.

قُل لَّوۡ كَانَ مَعَهُۥٓ ءَالِهَةٞ كَمَا يَقُولُونَ إِذٗا لَّٱبۡتَغَوۡاْ إِلَىٰ ذِي ٱلۡعَرۡشِ سَبِيلٗا﴿٤٢﴾

4242. بێژە ئەگەر د گەل خودێ هندەك پەرستییێت دی هەبانە هەروەكی ئەو دبێژن، دا بزاڤێ كەن ب ڕێكەكێ خۆ نێزیكی خودانێ عەرشی بكەن [یان ژی دا بزاڤێ كەن ل سەر خودانێ عەرشی زال ببن هەروەكی هەمی خویندكار د دنیایێدا ڤی كاری دكەن].

سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوّٗا كَبِيرٗا﴿٤٣﴾

4343. خودێ یێ پاك و پاقژ و زێدە بلندە ژ وێ یا ئەو دبێژن.

تُسَبِّحُ لَهُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ ٱلسَّبۡعُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمۡدِهِۦ وَلَٰكِن لَّا تَفۡقَهُونَ تَسۡبِيحَهُمۡۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورٗا﴿٤٤﴾

4444. و هەر حەفت ئەسمان و ئەرد و هندی تێدا هەمی خودێ ژ كێماسییان پاقژ دكەن، و چو تشت نینن سوپاسییا خودێ ب پاقژی نەكەن، بەلێ هوین تەسبیحا وان تێناگەهن، ب ڕاستی خودێ لەزێ ل جزایی ناكەت و یێ گونەهـ ژێبەرە.

وَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ جَعَلۡنَا بَيۡنَكَ وَبَيۡنَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ حِجَابٗا مَّسۡتُورٗا﴿٤٥﴾

4545. و هەر وەختێ تو قورئانێ دخوینی، ئەم پەردەیەكێ د ناڤبەرا تە و ئەوێت باوەرییێ ب ئاخرەتێ نەئینن ددانین [كو قورئانێ تێنەگەهن].

وَجَعَلۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ أَكِنَّةً أَن يَفۡقَهُوهُ وَفِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٗاۚ وَإِذَا ذَكَرۡتَ رَبَّكَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِ وَحۡدَهُۥ وَلَّوۡاْ عَلَىٰٓ أَدۡبَٰرِهِمۡ نُفُورٗا﴿٤٦﴾

4646. و مە پەردە ل سەر دلێت وان یێت دانایین دا قورئانێ تێنەگەهن، و مە گرانی یا ئێخستییە د گوهێت واندا [كو گول قورئانێ نەبن]، و هەر وەختێ د قورئانێدا تە ناڤێ خودایێ خۆ ب یەكتایی ئینا [تە گۆت خودایێ من تاك و تەنایە، و بێ هەڤال و هۆگر و هەڤپشكە]، پشتا خۆ ددەنە تە و دڕەڤن [دا گولێ نەبن خودێ ئێكە].

نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَسۡتَمِعُونَ بِهِۦٓ إِذۡ يَسۡتَمِعُونَ إِلَيۡكَ وَإِذۡ هُمۡ نَجۡوَىٰٓ إِذۡ يَقُولُ ٱلظَّٰلِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلٗا مَّسۡحُورًا﴿٤٧﴾

4747. ئەم چێتر دزانین كا بۆچی ئەو گوهدارییا تە دكەن وەختێ ئەو گوهدارییا تە دكەن، [گوهدارییا تە دكەن بۆ تڕانەكرنێ ب تە و قورئانێ] و [دیسا] مە چێتر ئاگەهـ ژێ هەیە وەختێ پستەپستێ دكەن، و دەڤێ خۆ دبەنە بەر گوهێت ئێكدو، وەختێ ستەمكار دبێژن: ئەوێ هوین ل دویڤ دچن مرۆڤەكی سێرەلێكری و عەقلچۆیی پێڤەتر نینە.

ٱنظُرۡ كَيۡفَ ضَرَبُواْ لَكَ ٱلۡأَمۡثَالَ فَضَلُّواْ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ سَبِيلٗا﴿٤٨﴾

4848. بەرێ خۆ بدێ كا چاوا ئەو نموونەیان بۆ تە دئینن [دبێژن: ساحرە، شاعر و هەلبەستڤانە، دینە... هتد]، و ئەو [ب ڤان بێ بەختییان] گومڕا و بەرزەبوون، و نەشێن ڕێكا هەقییێ بگرن [یان ب سەر چو ڕێكان هەلنابن د بەرئەقل بن، كو بشێن پێ تانان د تە بقوتن].

وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمٗا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقٗا جَدِيدٗا﴿٤٩﴾

4949. و گۆتن ئەرێ ئەگەر ئەم بووینە هەستی و هەلوەریایین و پرت و بەلاڤە بوویین، جارەكا دی دێ زێندی بینەڤە و بینە مرۆڤەكێ نوی.

۞ قُلۡ كُونُواْ حِجَارَةً أَوۡ حَدِيدًا﴿٥٠﴾

5050. [هەی موحەممەد] بێژە: هوین ببنە بەر یان ئاسن.

أَوۡ خَلۡقٗا مِّمَّا يَكۡبُرُ فِي صُدُورِكُمۡۚ فَسَيَقُولُونَ مَن يُعِيدُنَاۖ قُلِ ٱلَّذِي فَطَرَكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٖۚ فَسَيُنۡغِضُونَ إِلَيۡكَ رُءُوسَهُمۡ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَۖ قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَرِيبٗا﴿٥١﴾

5151. یان ژی هەر تشتەكێ دی یێ كو هوین د دلێ خۆدا مەزنتر (ب زەحمەتتر) دبینن [هوین ببنە چ، ببنە ئەو، هەر پشتی مرنێ دێ ساخ بنەڤە]، ڤێجا ئەو دێ بێژن: كی دێ مە زڤڕینیتەڤە [پشتی ئەم پویچ دبین] بێژە: ئەو دێ هەوە زڤڕینیتەڤە ئەوێ هوین جارا ئێكێ چێكرین، ئەو دێ سەرێ خۆ [بۆ تڕانەپێكرنێ] ل تە هەژینن و دێ بێژن: ئەڤە كەنگییە، بێژە: دبیت یا نێزیك بیت.

يَوۡمَ يَدۡعُوكُمۡ فَتَسۡتَجِيبُونَ بِحَمۡدِهِۦ وَتَظُنُّونَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا﴿٥٢﴾

5252. ڕۆژا گازی هەوە دكەت [دا ژ گۆڕان ڕاببن]، و ڤێجا هوین دێ ب سوپاسییا ویڤە بەرسڤێ دەن [و ژ گۆڕان دێ ڕابن و دێ بەر ب مەیدانا حەشرێڤە چن]، و هوین دێ هزركەن ژ دەمەكێ كێم پێڤەتر هوین د گۆڕیدا نەمایینە.

وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ ٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ يَنزَغُ بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٗا مُّبِينٗا﴿٥٣﴾

5353. [هەی موحەممەد] بێژە بەندەیێت من [خودان باوەران] وەختێ [دگەل هەڤپشك چێكەران] دئاخڤن، بلا باشترین ئاخڤتنێ بكەن، ب ڕاستی شەیتان [ب ڕێكا ئاخڤتنێت ڕەق و زڤر] خرابییێ دئێخیتە د ناڤبەرا واندا، ب ڕاستی شەیتان بۆ مرۆڤی دژمنەكێ ئاشكەرایە.

رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِكُمۡۖ إِن يَشَأۡ يَرۡحَمۡكُمۡ أَوۡ إِن يَشَأۡ يُعَذِّبۡكُمۡۚ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ وَكِيلٗا﴿٥٤﴾

5454. خودایێ هەوە، هەوە چێتر دنیاسیت، ئەگەر بڤێت دێ دلۆڤانییێ ب هەوە بەت، و ئەگەر بڤێت دێ هەوە ئیزادەت، و مە تو نەهنارتی دا تو ل سەر وان ببییە زێرەڤان و بەرپرس [كو ب كۆتەكی وان بینییە سەر ئیمانێ].

وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِمَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَلَقَدۡ فَضَّلۡنَا بَعۡضَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ عَلَىٰ بَعۡضٖۖ وَءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ زَبُورٗا﴿٥٥﴾

5555. و خودایێ تە ب وان یێت د ئەرد و ئەسماناندا هەین زاناترە [كا كینە و كا چاوانن و هەرئێك هێژایی چیە؟] و ب ڕاستی مە هندەك پێغەمبەر یێت ب قەدرتر ئێخستین ژ هندەكێت دی، و زەبوور مە یا دایییە داوودی.

قُلِ ٱدۡعُواْ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُم مِّن دُونِهِۦ فَلَا يَمۡلِكُونَ كَشۡفَ ٱلضُّرِّ عَنكُمۡ وَلَا تَحۡوِيلًا﴿٥٦﴾

5656. [هەی موحەممەد] بێژە [موشركان] كا گازی وان بكەن ئەوێت هەوە هزر دكر كو ئەو خودێنە ژ بلی خودێ [بلا هاریكارییا‏ هەوە بكەن]، نێ ئەو نەشێن چو زیانێ ل سەر هەوە ڕاكەن یان ژ هەوە ڤەگوهێزن بۆ هندەكێت دی.

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ يَبۡتَغُونَ إِلَىٰ رَبِّهِمُ ٱلۡوَسِيلَةَ أَيُّهُمۡ أَقۡرَبُ وَيَرۡجُونَ رَحۡمَتَهُۥ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُۥٓۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحۡذُورٗا﴿٥٧﴾

5757. ئەوێت ئەو [موشرك] دپەرێسن [و بۆ خۆ خودا حسێب كرین وەكی ملیاكەت و مرۆڤ و ئەجنەیان]، كا كی ژ وان پتر نێزیكی خودێیە، ئەها ئەو دا بگەهنە ڕازیبوونا خودایێ خۆ بۆ خۆ ل ڕێكان دگەڕن، و ب پەرستنا خودێ دلۆڤانییا وی دخوازن و ژ ئیزایا وی دترسن، ب ڕاستی ئیزایا خودایێ تە گەلەكا گرانە، هەمی ژێ دترسن و خۆ ژێ دپارێزن.

وَإِن مِّن قَرۡيَةٍ إِلَّا نَحۡنُ مُهۡلِكُوهَا قَبۡلَ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَوۡ مُعَذِّبُوهَا عَذَابٗا شَدِيدٗاۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَسۡطُورٗا﴿٥٨﴾

5858. نینە گوندەك [ژ گوندێت گاوران یان گونەهكاران] ئەگەر ئەم بەری ڕۆژا قیامەتێ د هیلاك نەبەین یان ژی بەرهنگاری ئیزایەكا دژوار نەكەین، ئەڤە د كتێبێدا [د دەپێ پارستیدا (لەوحێ مەحفووز)] یا نڤێسییە.

وَمَا مَنَعَنَآ أَن نُّرۡسِلَ بِٱلۡأٓيَٰتِ إِلَّآ أَن كَذَّبَ بِهَا ٱلۡأَوَّلُونَۚ وَءَاتَيۡنَا ثَمُودَ ٱلنَّاقَةَ مُبۡصِرَةٗ فَظَلَمُواْ بِهَاۚ وَمَا نُرۡسِلُ بِٱلۡأٓيَٰتِ إِلَّا تَخۡوِيفٗا﴿٥٩﴾

5959. چو تشت نەبوو ڕێگر ئەم موعجیزەیان [هەروەكی خەلكێ مەكەهێ ژ تە دخوازن كو تو سەفایێ بۆ بكەیە زێر و چیایێت مەكەهێ ژ وان دویربێخی] بهنێرین، ئەو نەبیت، یێت بەری وان موعجیزە مە بۆ هنارتن و باوەری پێ نەئینان و درەو دانان [ڤێجا مە بەرئاتاف كرن، نەكو ئەڤە ژی وەكی وان بكەن و وەكی وان هێژایی ئاتافەكێ ببن] و مە حێشتر دا (ثمود) [ملەتێ صالح پێغەمبەر وەك موعجیزەیەك] نیشانەكا ڕۆنكەر، ڤێجا وان ستەم ل خۆ كر [و خۆ بەرهنگاری ئیزایێ كر چونكی وان گوهێ خۆ نەدا صالحی و حێشتر كوشت] و ئەم موعجیزەیان ناهنێرین ئەگەر بۆ ترساندنێ نەبن.

وَإِذۡ قُلۡنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِٱلنَّاسِۚ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلرُّءۡيَا ٱلَّتِيٓ أَرَيۡنَٰكَ إِلَّا فِتۡنَةٗ لِّلنَّاسِ وَٱلشَّجَرَةَ ٱلۡمَلۡعُونَةَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِۚ وَنُخَوِّفُهُمۡ فَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا طُغۡيَٰنٗا كَبِيرٗا﴿٦٠﴾

6060. و بینە بیرا خۆ وەختێ مە گۆتییە تە، ب ڕاستی خودایێ تە ب دورستی دەستهەلات ل سەر هەمی مرۆڤان هەیە [و هەمی یێت د بن دەستێ ویڤە]، و ئەو دیتنا مە ب تە [شەڤا میعراجێ (چۆنا تە بۆ ئەسمانان)] دایییە دیتنێ، مە ب تە نەددا دیتنێ ئەگەر بۆ جەڕباندنا خەلكی نەبایە [كا دێ چاوا سەرەدەرییێ د گەل ڤێ ڕویدانا عنتیكە كەن]. و دارا لەعنەت لێ كری د قورئانێدا هاتی [كو دارا زەقوومێیە] مە نەئینایییە ئەگەر ژ بەر جەڕباندنا مرۆڤان نەبیت. و ئەم وان [ب بەلگە و نیشان و موعجیزەیێت ئاشكەرا كو وان ڕاوەستینن و پاشڤە ببەن] دترسینین، بەلێ ئەڤ ترساندنە چو ل وان زێدەناكەت ژ بلی زێدە سەرداچۆنێ.

وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ قَالَ ءَأَسۡجُدُ لِمَنۡ خَلَقۡتَ طِينٗا﴿٦١﴾

6161. و وەختێ مە گۆتییە ملیاكەتان بۆ ئادەمی هەڕنە سوجدەیێ [سوجدەیا ڕێزگرتنێ نەیا پەرستنێ] هەمییان سوجدە بر شەیتان تێ نەبیت، گۆت: ئەز چاوا سوجدەیێ بۆ وی ببەم، ئەوێ تە ژ هەڕییێ‌ چێكری؟!

قَالَ أَرَءَيۡتَكَ هَٰذَا ٱلَّذِي كَرَّمۡتَ عَلَيَّ لَئِنۡ أَخَّرۡتَنِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَأَحۡتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٗا﴿٦٢﴾

6262. [شەیتانی] گۆت: كا بۆ من بێژە، ئەڤێ تە قەدرێ وی ب سەر یێ من ئێخستی، و ئەز ب خۆ ژ وی ب قەدرتر، ب ڕاستی ئەگەر تو من هەتا ڕۆژا قیامەتێ بهێلی دێ ب سەر دویندەها ویدا گرم، و د سەردا بەم و دێ ڕه و ڕویشالێت باشییێ ژ ناڤ وان هەلكێشم، كێمەك ژ وان تێ نەبن [ئەو ژی ئەون یێت خودێ پارستین ب گۆتنا خۆ ((إن عبادی لیس لك علیهم سلطان))، ئانكو ب ڕاستی بەندەیێت من تە چو دەستهەلات ل سەر وان نینە].

قَالَ ٱذۡهَبۡ فَمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمۡ جَزَآءٗ مَّوۡفُورٗا﴿٦٣﴾

6363. [خودێ] گۆت: هەڕە [ئەڤە مە تو هێلایی و یا تە پێ چێ ببیت بكە]، ڤێجا هەر كەسێ گوهێ خۆ بدەتە تە و ب دویڤ تە بكەڤیت، دۆژەهـ جزایێ هەوە هەمییانە كو جزایەكێ تمامە.

وَٱسۡتَفۡزِزۡ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتَ مِنۡهُم بِصَوۡتِكَ وَأَجۡلِبۡ عَلَيۡهِم بِخَيۡلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَوۡلَٰدِ وَعِدۡهُمۡۚ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ إِلَّا غُرُورًا﴿٦٤﴾

6464. هەچیێ تە شیایێ ژ وان، ب گازییا خۆ بئارینە و د سەردا ببە، و ب سویار و پەیایێت خۆڤە گازی وان بكە، و د مال و زاڕۆكێت واندا پشكدار ببە، و سۆز و پەیمانان بدە وان، و شەیتان ژ خاپاندنێ پێڤەتر چو نادەتە وان.

إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنٞۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ وَكِيلٗا﴿٦٥﴾

6565. ب ڕاستی بەندەیێت من [یێت پارێزكار و ڕاستكار] تە چو دەستهەلات ل سەر وان نینە، بەسی وانە خودایێ تە بۆ وان زێرەڤان و پشتەڤان بیت.

رَّبُّكُمُ ٱلَّذِي يُزۡجِي لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ فِي ٱلۡبَحۡرِ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمٗا﴿٦٦﴾

6666. [گەلی مرۆڤان] خودایێ هەوە ئەوە یێ ب ساناهی و هێدی گەمییان د دەریایاندا دبەت، دا هوین ل دویڤ خێر و كەرەما وی بگەڕن [ئانكو دا هوین داخوازا قازانجێ بازرگانییێ بكەن]، ب ڕاستی خودێ بۆ هەوە یێ دلۆڤانە.

وَإِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فِي ٱلۡبَحۡرِ ضَلَّ مَن تَدۡعُونَ إِلَّآ إِيَّاهُۖ فَلَمَّا نَجَّىٰكُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ أَعۡرَضۡتُمۡۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ كَفُورًا﴿٦٧﴾

6767. و ئەگەر نەخۆشییەك د دەریایێدا بگەهیتە هەوە، ڤێجا ئەوێت هوین ژ بلی خودێ دپەرێسن و هەوارێ بۆ دبەن، ژ بیرا هەوە دچن و خودێ ب تنێ دمینتە ل بیرا هەوە [ژ خودێ پێڤەتر هوین كەسێ نابینن د هانا هەوە بهێت، و هەوە ڕزگار بكەت]، ڤێجا وەختێ هوین ڕزگار كرن و برنە دێمی هەوە ڕوییێ خۆ ژ باوەرییێ وەرگێڕا [و دزڤڕنە سەر ئێك و دویا خۆ كو پەرستنا بوتانە]، و ب ڕاستی مرۆڤ یێ نە شوكوردارە، بۆ نیعمەتێت خودێ نائینیتە بەر چاڤێت خۆ.

أَفَأَمِنتُمۡ أَن يَخۡسِفَ بِكُمۡ جَانِبَ ٱلۡبَرِّ أَوۡ يُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ حَاصِبٗا ثُمَّ لَا تَجِدُواْ لَكُمۡ وَكِيلًا﴿٦٨﴾

6868. ئەرێ هوین پشت ڕاست بوون كو خودێ هەوە ل ڕەخێ دێمی د ئەردیدا نابەتە خوارێ، یان ژی هوڕەبایەكێ ب بەرەشیشك ب سەر هەوەدا نائینیت، پاشی هوین كەسێ نەبینن خۆ ل هەوە بكەتە خودان، و ب كاروبارێت هەوە ڕاببیت و هەوە ژ ئیزایا خودێ بپارێزیت.

أَمۡ أَمِنتُمۡ أَن يُعِيدَكُمۡ فِيهِ تَارَةً أُخۡرَىٰ فَيُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ قَاصِفٗا مِّنَ ٱلرِّيحِ فَيُغۡرِقَكُم بِمَا كَفَرۡتُمۡ ثُمَّ لَا تَجِدُواْ لَكُمۡ عَلَيۡنَا بِهِۦ تَبِيعٗا﴿٦٩﴾

6969. یان ژی هوین ئێمن بوون كو جارەكا دی خودێ هەوە نازڤڕینیتەڤە دەریایێ و بایەكێ ب هێز كو هەر تشتێ بكەڤیتە بەر ببەت و باڤێژیت ب سەر هەوەدا نائینیت، ژ بەر گاورییا هەوە [یان چاڤنقییا هەوە] هەوە بخەندقینیت، پاشی هوین كەسێ نەبینن تۆلا هەوە ژ مە بخوازیت.

۞ وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلٗا﴿٧٠﴾

7070. و ب ڕاستی مە دویندەها ئادەمی یێت ب ڕێز و ڕویمەت ئێخستین، و مە ئەو د دێمی و ئاڤێدا یێت هەلگرتین و گێڕاندین [ئانكو مە شیانا دایییە هەوە، هوین ب پییان و دەواران و گەمییان و ئالەتێت دی قویناخێت درێژ ببڕن]، و ڕزقێ پاك و پاقژ مە دا وان، و مە ئەو ب سەر گەلەك چێكرییێت خۆ ئێخستن و ب قەدرتر لێ كرن.

يَوۡمَ نَدۡعُواْ كُلَّ أُنَاسِۭ بِإِمَٰمِهِمۡۖ فَمَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ يَقۡرَءُونَ كِتَٰبَهُمۡ وَلَا يُظۡلَمُونَ فَتِيلٗا﴿٧١﴾

7171. [بۆ ملەتێ خۆ بێژە:] ڕۆژا ئەم گازی هەمی مرۆڤان دكەین هەر ئێك ب پێشییێ‌ خۆڤە [خودانێت تەوراتێ ب تەوراتێ، و یێت ئنجیلێ ب ئنجیلێ، و یێت قورئانێ ب قورئانێ، یان ژی ب پێغەمبەرێت خۆڤە یان ژی ب كتێبا كاروبارێت خۆڤە]، ڤێجا هەر كەسێ كتێبا وی ب دەستێ ڕاستێ بۆ بێتە دان، ئەڤە دێ كتێبا خۆ خوینن و تەمەتی دەزییێ‌ پشتا بەركێ قەسپێ ستەم ل وان نائێتەكرن [كو خێرەكا وان كێم ببیت یان گونەهەك ل سەر وان زێدە ببیت].

وَمَن كَانَ فِي هَٰذِهِۦٓ أَعۡمَىٰ فَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ أَعۡمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلٗا﴿٧٢﴾

7272. ئەوێ د ڤێ دنیایێدا یێ كۆرە بیت [دلتاری بیت و هەقییێ نەبینیت]، ئەو د ئاخرەتێدا ژی یێ كۆرەیە و گومڕاترە ژی [و نائێتە ڕاستەڕێكرن بۆ ڕێكا ڕزگاربوونێ].

وَإِن كَادُواْ لَيَفۡتِنُونَكَ عَنِ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ لِتَفۡتَرِيَ عَلَيۡنَا غَيۡرَهُۥۖ وَإِذٗا لَّٱتَّخَذُوكَ خَلِيلٗا﴿٧٣﴾

7373. و چو نەمابوو هەڤپشك چێكەر (موشرك) دا تە د سەردا بەن، و تە خاپینن ژ وێ وەحییا مە بۆ تە هنارتی، دا تو ژبلی وێ وەحییا مە بۆ تە هنارتی ب سەر مەڤە نی، ئەها هنگی، دا تە بۆ خۆ كەنە دۆست و هەڤال.

وَلَوۡلَآ أَن ثَبَّتۡنَٰكَ لَقَدۡ كِدتَّ تَرۡكَنُ إِلَيۡهِمۡ شَيۡـٔٗا قَلِيلًا﴿٧٤﴾

7474. و ئەگەر مە تو ڕانەگرتبایی و نەپارستبایی، نێزیك بوو تو دا پیچەكێ ب ڕەخێ وانڤە چی.

إِذٗا لَّأَذَقۡنَٰكَ ضِعۡفَ ٱلۡحَيَوٰةِ وَضِعۡفَ ٱلۡمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيۡنَا نَصِيرٗا﴿٧٥﴾

7575. ڤێجا ئەگەر تە وەكربایە [و تە گوهێ خۆ دابایە وان]، ئەم دا تە دوقات د دنیایێ و ئاخرەتێدا ب بەر ئیزا ئێخین، پاشی تە بۆ خۆ كەس نەددیت پشتەڤانییا تە بكەت، و دەستان بۆ تە ل سەر مە بهەلینیت.

وَإِن كَادُواْ لَيَسۡتَفِزُّونَكَ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ لِيُخۡرِجُوكَ مِنۡهَاۖ وَإِذٗا لَّا يَلۡبَثُونَ خِلَٰفَكَ إِلَّا قَلِيلٗا﴿٧٦﴾

7676. و چو نەمابوو دا ب دژمنایییا خۆ تە عێجز و تەنگاڤ كەن، دا تە ژ مەكەهێ دەربێخن [و ئەگەر وان ئەڤە كربایە و وان تو دەرئێخستبایی]، هنگی پشتی تە، ئەو ژ دەمەكێ كێم پێڤەتر نەدمان.

سُنَّةَ مَن قَدۡ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ مِن رُّسُلِنَاۖ وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحۡوِيلًا﴿٧٧﴾

7777. ئەڤە ڕێكا مەیە د گەل پێغەمبەرێت مە، ئەوێت مە بەری تە هنارتین [كو ئەم وی ملەتی بەرئاتاف كەین ئەوێ پێغەمبەرێ خۆ ژ ناڤ خۆ دەردئێخیت]، و تو چو گوهۆڕینێ بۆ ڕێكا مە [ڤێ] نابینی.

أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِدُلُوكِ ٱلشَّمۡسِ إِلَىٰ غَسَقِ ٱلَّيۡلِ وَقُرۡءَانَ ٱلۡفَجۡرِۖ إِنَّ قُرۡءَانَ ٱلۡفَجۡرِ كَانَ مَشۡهُودٗا﴿٧٨﴾

7878. وەختێ ڕۆژ ل نیڤا ئەسمانی وەردگەڕیت هەتا شەڤتارییێ‌ تو نڤێژان بكە، و نڤێژا سپێدێ ژ بیر نەكە [نڤێژا سپێدێ ب قورئانێ هاتە ب ناڤكرن چونكی قورئان ب درێژی ل سەر دئێتە خواندن]، چونكی ب ڕاستی نڤێژا سپێدەیییان ملیاكەت ل سەر شاهدن [ب شەڤ و ڕۆژ تێدا حازر دبن، و خۆ تێدا پێك دگوهۆڕن، ڤێجا هەردو جوین ل سەر دبنە شاهد].

وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَتَهَجَّدۡ بِهِۦ نَافِلَةٗ لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبۡعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامٗا مَّحۡمُودٗا﴿٧٩﴾

7979. و وەختەكی ژ شەڤێ، ڕابە نڤێژان ب قورئانێ بكە [ئانكو قورئانێ تێدا بخوینە] كو فەرزەكا زێدەیە [ل سەر هەر پێنج نڤێژان] بۆ تە ب تنێ، دا خودایێ تە ب وان نڤێژان تە بگەهینیتە جهێ پەسنكری [ئەو جهێ سوپاسییا تە تێدا دئێتەكرن ڕۆژا مەهدەرا مەزن دكەی].

وَقُل رَّبِّ أَدۡخِلۡنِي مُدۡخَلَ صِدۡقٖ وَأَخۡرِجۡنِي مُخۡرَجَ صِدۡقٖ وَٱجۡعَل لِّي مِن لَّدُنكَ سُلۡطَٰنٗا نَّصِيرٗا﴿٨٠﴾

8080. بێژە: خودێوۆ هەر كاروبارەكێ هەبیت ب ڕەنگەكێ تو پێ ڕازی، ب من بدەكرن و من بكە د ناڤدا، و هەر كاروبارەكێ هەبیت ب ڕەنگەكێ تو پێ ڕازی من ژێ دەربێخە، و تو ژ دەڤ خۆ من ب هێز بێخە و هاریكارییا‏ من بكە.

وَقُلۡ جَآءَ ٱلۡحَقُّ وَزَهَقَ ٱلۡبَٰطِلُۚ إِنَّ ٱلۡبَٰطِلَ كَانَ زَهُوقٗا﴿٨١﴾

8181. و بێژە: هەقی و ئیسلام و ئەو ژڤانێ خودێ ب سەركەڤتنا وان دایی هات، و پویچی و شیرك چۆ نەما، ب ڕاستی پویچی و شیرك هەر یا چۆیییە.

وَنُنَزِّلُ مِنَ ٱلۡقُرۡءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٞ وَرَحۡمَةٞ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَا يَزِيدُ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا خَسَارٗا﴿٨٢﴾

8282. و ئەم هندەك ئایەت و سۆرەتان ژ قورئانێ دئینینە خوارێ، دەرمان و دلۆڤانینە بۆ خودان باوەران، و ژ زیانێ پێڤەتر ل ستەمكاران زێدە ناكەن.

وَإِذَآ أَنۡعَمۡنَا عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ أَعۡرَضَ وَنَـَٔا بِجَانِبِهِۦ وَإِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ كَانَ يَـُٔوسٗا﴿٨٣﴾

8383. و هەر وەختەكێ مە كەرەم و نیعمەت د گەل مرۆڤی كر، ڕوییێ خۆ وەرگێڕا [ژ بیرئینان و سوپاسییا خودێ]، و ژ مەزناتی خۆ [ژ مە] دویرئێخست، و هەر وەختێ نەخۆشییەكێ هنگاڤت گەلەك بێ هیڤی دبیت.

قُلۡ كُلّٞ يَعۡمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِۦ فَرَبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَنۡ هُوَ أَهۡدَىٰ سَبِيلٗا﴿٨٤﴾

8484. [هەی موحەممەد] بێژە: هەر ئێك وەكی خۆ [كا یێ چاوایە وەسا] كار دكەت، ڤێجا خودایێ هەوە چێتر دزانیت كا كی ڕاستەڕێترە.

وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلرُّوحِۖ قُلِ ٱلرُّوحُ مِنۡ أَمۡرِ رَبِّي وَمَآ أُوتِيتُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ إِلَّا قَلِيلٗا﴿٨٥﴾

8585. و ئەو پسیارا ڕوحێ ژ تە دكەن [كا چیە؟] بێژە: ڕوح ژ كارێ خودایێ منە [ئانكو ئەو ب تنێ و ب دورستاهی دزانیت كا چیە]، و ژ كێمەكا زانینێ پێڤەتر بۆ هەوە نەهاتییە دان.

وَلَئِن شِئۡنَا لَنَذۡهَبَنَّ بِٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهِۦ عَلَيۡنَا وَكِيلًا﴿٨٦﴾

8686. و ب سویند ئەگەر مە ڤیابایە، ئەو قورئانا مە بۆ تە هنارتی دا ژ سەر دلێ تە بەین، و پاشی تە بۆ خۆ كەس نەددیت پشتەڤانییا تە بكەت.

إِلَّا رَحۡمَةٗ مِّن رَّبِّكَۚ إِنَّ فَضۡلَهُۥ كَانَ عَلَيۡكَ كَبِيرٗا﴿٨٧﴾

8787. بەلێ مە ئەڤە، ژ دلۆڤانییا خودایێ تە، بۆ تە نەڤیایییە [كو ئەم ژ سەر دلێ تە ڕاكەین و ژ بیرا تە ببەین]، ب ڕاستی كەرەما خودێ ل سەر تە گەلەكە.

قُل لَّئِنِ ٱجۡتَمَعَتِ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِمِثۡلِ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لَا يَأۡتُونَ بِمِثۡلِهِۦ وَلَوۡ كَانَ بَعۡضُهُمۡ لِبَعۡضٖ ظَهِيرٗا﴿٨٨﴾

8888. بێژە: ب سویند ئەگەر مرۆڤ و ئەجنە هەمی پێكڤە كۆم ببن كو ئەو قورئانەكا وەكی ڤێ قورئانێ بینن، نەشێن وەكی وێ بینن خۆ ئەگەر هەمی بۆ ئێكدو پشتەڤان و هاریكار ژی بن.

وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ مِن كُلِّ مَثَلٖ فَأَبَىٰٓ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ إِلَّا كُفُورٗا﴿٨٩﴾

8989. و ب ڕاستی مە بۆ مرۆڤان هەمی نموونە، و گەلەك جاران و ب ڕێكێت جودا جودا، د ڤێ قورئانێدا یێت ئینایین، بەلێ باراپتر ژ مرۆڤان ڕێكا ڕازی نەبوون و ئینكارێ گرتن.

وَقَالُواْ لَن نُّؤۡمِنَ لَكَ حَتَّىٰ تَفۡجُرَ لَنَا مِنَ ٱلۡأَرۡضِ يَنۢبُوعًا﴿٩٠﴾

9090. و گۆتن: قەد ئەم باوەرییێ ب تە نائینین هەتا تو كانییەكێ بۆ مە ژ ئەردی دەرنەئێخی.

أَوۡ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٞ مِّن نَّخِيلٖ وَعِنَبٖ فَتُفَجِّرَ ٱلۡأَنۡهَٰرَ خِلَٰلَهَا تَفۡجِيرًا﴿٩١﴾

9191. یان ژی جنیكەكا دارقەسپان و مێوێت تری تە هەبیت، ڤێجا تو ڕویباران د ناڤڕا دەربێخی و د بنڕا ببەی.

أَوۡ تُسۡقِطَ ٱلسَّمَآءَ كَمَا زَعَمۡتَ عَلَيۡنَا كِسَفًا أَوۡ تَأۡتِيَ بِٱللَّهِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ قَبِيلًا﴿٩٢﴾

9292. یان ژی ئەسمانی پرت پرت ب سەر مەدا بینی هەروەكی تو دبێژی، یان ژی تو خودێ و ملیاكەتان بینی و ئەم ببینین.

أَوۡ يَكُونَ لَكَ بَيۡتٞ مِّن زُخۡرُفٍ أَوۡ تَرۡقَىٰ فِي ٱلسَّمَآءِ وَلَن نُّؤۡمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّىٰ تُنَزِّلَ عَلَيۡنَا كِتَٰبٗا نَّقۡرَؤُهُۥۗ قُلۡ سُبۡحَانَ رَبِّي هَلۡ كُنتُ إِلَّا بَشَرٗا رَّسُولٗا﴿٩٣﴾

9393. یان ژی تە خانییەك ژ زێری هەبیت، یان ژی بچییە ئەسمانان، خۆ تو بچییە ئەسمانان ژی دیسا ئەم باوەرییێ ب تە نائینین، هەتا تو كتێبەكێ بۆ مە نەئینی كو ئەم بخوینین [و ببیتە شاهد و بەلگە ل سەر پێغەمبەراتییا تە]، بێژە: پاك و پاقژی بۆ خودایێ من بیت، ما ئەز چمە ژ مرۆڤەكێ پێغەمبەر پێڤەتر.

وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤۡمِنُوٓاْ إِذۡ جَآءَهُمُ ٱلۡهُدَىٰٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَبَعَثَ ٱللَّهُ بَشَرٗا رَّسُولٗا﴿٩٤﴾

9494. و چو تشتان مرۆڤ [مەخسەد خەلكێ مەكەهێ] پشتی هاتنا ڕاستەڕێیییێ‌ ژ باوەرییێ نەدا پاش، ئەو نەبیت [ژ نەزانین] دگۆتن: ئەرێ خودێ مرۆڤەك، پێغەمبەر هنارتییە؟!

قُل لَّوۡ كَانَ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَلَٰٓئِكَةٞ يَمۡشُونَ مُطۡمَئِنِّينَ لَنَزَّلۡنَا عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَلَكٗا رَّسُولٗا﴿٩٥﴾

9595. بێژە: ئەگەر خەلكێ ئەردی ملیاكەتبان، و وەكی هەوە ب ساناهی ل سەر ئەردی هاتن و چۆن كربانە، دا ئەم ژی ملیاكەتەكێ پێغەمبەر ژ ئەسمانان بۆ وان هنێرین.

قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرٗا﴿٩٦﴾

9696. بێژە: بەسی منە خودێ د ناڤبەرا من و هەوەدا شادەیییێ ل سەر پێغەمبەرینییا من بدەت، ب ڕاستی ئەو شارەزا و بینەرێ بەندەیێت خۆیە.

وَمَن يَهۡدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلۡمُهۡتَدِۖ وَمَن يُضۡلِلۡ فَلَن تَجِدَ لَهُمۡ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِهِۦۖ وَنَحۡشُرُهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمۡ عُمۡيٗا وَبُكۡمٗا وَصُمّٗاۖ مَّأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ كُلَّمَا خَبَتۡ زِدۡنَٰهُمۡ سَعِيرٗا﴿٩٧﴾

9797. و ئەوێ خودێ ڕاستەڕێ بكەت، ئەوە یێ ڕاستەڕێكری، و هەر كەسێ خودێ [ژ بەر كار و كریارێت وی] وی گومڕا و بەرزە بكەت، ڤێجا ژ بلی خودێ تو چو هاریكاران بۆ نابینی، و ئەم ڕۆژا قیامەتێ دێ وان ل سەر سەروچاڤان كۆرە و كەڕ و لال كۆمكەین، و جهێ وان دۆژەهە و هەر وەختێ گوڕییا وێ‌ داهات، ئەم گوڕی و سۆتنێ لێ زێدە دكەین.

ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُم بِأَنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمٗا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقٗا جَدِيدًا﴿٩٨﴾

9898. ئەڤە جزایێ وانە چونكی وان باوەری ب نیشان و بەلگەیێت مە نەدئینان [و باوەر نەدكرن دێ ڕابنەڤە] و دگۆتن: ئەرێ ئەگەر ئەم بووینە هەستی و ئاخ، جارەكا دی دێ زێندی بینەڤە كو ببینە چێكرییەكێ نوی.

۞ أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ قَادِرٌ عَلَىٰٓ أَن يَخۡلُقَ مِثۡلَهُمۡ وَجَعَلَ لَهُمۡ أَجَلٗا لَّا رَيۡبَ فِيهِ فَأَبَى ٱلظَّٰلِمُونَ إِلَّا كُفُورٗا﴿٩٩﴾

9999. ئەرێ ما ئەو نابینن ب ڕاستی ئەو خودایێ ئەرد و ئەسمان چێكرین [ئەڤێ بشێت ڤان ئەرد و ئەسمانان چێكەت]، دشێت وەكی وان [ژ مرۆڤان] چێكەت، و وەختەك بۆ وان [مرنا وان و ڕابوونا وان ژ گۆڕان] یێ دانایی شك تێدا نینە، بەلێ ستەمكاران ژ ڕێكا گاورییێ پێڤەتر نەگرت.

قُل لَّوۡ أَنتُمۡ تَمۡلِكُونَ خَزَآئِنَ رَحۡمَةِ رَبِّيٓ إِذٗا لَّأَمۡسَكۡتُمۡ خَشۡيَةَ ٱلۡإِنفَاقِۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ قَتُورٗا﴿١٠٠﴾

100100. [هەی موحەممەد] بێژە: ئەگەر هوین خودانێت گەنجینە و گەنجخانەیێت كەرەما خودایێ من بانە، هوین دا قەلسییێ‌ كەن [و هەوە نەددا كەسێ] ژ ترسا خلاسبوونا وێ، نێ مرۆڤ گەلەكێ چڕویك و چاڤترسیایییە.

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ تِسۡعَ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۖ فَسۡـَٔلۡ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ إِذۡ جَآءَهُمۡ فَقَالَ لَهُۥ فِرۡعَوۡنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يَٰمُوسَىٰ مَسۡحُورٗا﴿١٠١﴾

101101. و ب ڕاستی مە نەهـ موعجیزەیێت ئاشكەرا دانە مووسایی، ڤێجا پسیارا ئسرائیلییان بكە وەختێ ئەڤ موعجیزە بۆ هاتین [دا بۆ هەمی جوهییان ڕاستییا ڤی تشتێ پێغەمبەری گۆتی دیار ببیت، و ل سەر خۆ ببنە شاهد]، ڤێجا فیرعەونی گۆتێ: هەی مووسا ئەز وەسا هزر دكەم تو یێ سێرەلێكری و ئەقلچۆیی.

قَالَ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَآ أَنزَلَ هَٰٓؤُلَآءِ إِلَّا رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ بَصَآئِرَ وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَٰفِرۡعَوۡنُ مَثۡبُورٗا﴿١٠٢﴾

102102. [مووسایی] گۆت: ب ڕاستی تو دزانی ئەڤ موعجیزەیێت بۆ من هاتین كو نیشان و بەلگەیێت ئاشكەرانە، ژ خودایێ ئەرد و ئەسمانان پێڤەتر كەسێ دی نەئینایینە خوارێ، و ب ڕاستی هەی فیرعەون ئەز تە هیلاكچۆیی دبینم.

فَأَرَادَ أَن يَسۡتَفِزَّهُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ فَأَغۡرَقۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ جَمِيعٗا﴿١٠٣﴾

103103. و فیرعەونی ڤیا [ئسرائیلییان] ژ مسرێ دەربێخیت و وان تەنگاڤ بكەت، ڤێجا مە ئەو و هندی دگەل، هەمی [د دەریایێدا] خەندقاندن.

وَقُلۡنَا مِنۢ بَعۡدِهِۦ لِبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱسۡكُنُواْ ٱلۡأَرۡضَ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ ٱلۡأٓخِرَةِ جِئۡنَا بِكُمۡ لَفِيفٗا﴿١٠٤﴾

104104. و پشتی ڤێ مە گۆتە ئسرائیلییان ل وی ئەردی ئاكنجی ببن [ئەوێ فیرعەونی دڤیا هەوە ژێ دەربێخیت]، ڤێجا ئەگەر وەختێ ڕۆژا قیامەتێ هات، هەوە هەمییان پێكڤە دێ ئینین [ژ گۆڕان ڕاكەین، دا حوكوم د ناڤبەرا هەوەدا بێتەكرن].

وَبِٱلۡحَقِّ أَنزَلۡنَٰهُ وَبِٱلۡحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا مُبَشِّرٗا وَنَذِيرٗا﴿١٠٥﴾

105105. و مە قورئان ب هەقییێڤە ئینایییە خوارێ، [دا هەقییێ و ڕاستییێ ئاشكەرا بكەت] و ب هەقییێڤە یا هاتییە خوارێ، و مە تو نەهنارتی بۆ هندێ نەبیت ببییە مزگینئین و ئاگەهداركەر.

وَقُرۡءَانٗا فَرَقۡنَٰهُ لِتَقۡرَأَهُۥ عَلَى ٱلنَّاسِ عَلَىٰ مُكۡثٖ وَنَزَّلۡنَٰهُ تَنزِيلٗا﴿١٠٦﴾

106106. و مە قورئان جودا جودا بۆ تە ئینا خوار دا تو هێدی هێدی بۆ خەلكی بخوینی، و مە پیچ پیچە [ل دویڤ بەرژەوەندییان] ئینا خوارێ.

قُلۡ ءَامِنُواْ بِهِۦٓ أَوۡ لَا تُؤۡمِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهِۦٓ إِذَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ يَخِرُّونَۤ لِلۡأَذۡقَانِۤ سُجَّدٗاۤ﴿١٠٧﴾

107107. بێژە: چ هوین باوەرییێ پێ بینن یان پێ نەئینن، ب ڕاستی ئەوێت زانین [ب قورئانێ و ب هاتنا پێغەمبەری] بەری نوكە بۆ هاتی، گاڤا قورئان بۆ وان هاتە خواندن، ب لەز دكەڤنە سەر سەروچاڤێت خۆ، بۆ سوجدەبرنێ.

وَيَقُولُونَ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِن كَانَ وَعۡدُ رَبِّنَا لَمَفۡعُولٗا﴿١٠٨﴾

108108. و دبێژن: پاك و پاقژی [ژ هەمی كێماسییان] بۆ خودایێ مە بیت، ب ڕاستی پەیمانا خودایێ مە دایی، هات.

وَيَخِرُّونَ لِلۡأَذۡقَانِ يَبۡكُونَ وَيَزِيدُهُمۡ خُشُوعٗا۩﴿١٠٩﴾

109109. و دكەڤنە سەر سەروچاڤێت خۆ و سوجدەیێ دبەن، و دكەنە گری و [خواندنا قورئانێ] ترسا وان پتر لێ دكەت.

قُلِ ٱدۡعُواْ ٱللَّهَ أَوِ ٱدۡعُواْ ٱلرَّحۡمَٰنَۖ أَيّٗا مَّا تَدۡعُواْ فَلَهُ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَلَا تَجۡهَرۡ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتۡ بِهَا وَٱبۡتَغِ بَيۡنَ ذَٰلِكَ سَبِيلٗا﴿١١٠﴾

110110. بێژە: حەزكەی ب ناڤێ خودێ گازی بكەن، حەزكەی ب ناڤێ دلۆڤان گازی بكەن، ب كیژ ناڤی گازی دكەن، گازی بكەن، نێ خودێ باشناڤ یێت هەین، و تو نڤێژا خۆ ب دەنگێ بلند نەكە و د دلێ خۆدا ژی نەكە [كو كەسێ گول دەنگێ تە نەبیت]، و ڕێكەكێ بگرە د ناڤبەرا هەردوكاندا بیت.

وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي لَمۡ يَتَّخِذۡ وَلَدٗا وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكٞ فِي ٱلۡمُلۡكِ وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ وَلِيّٞ مِّنَ ٱلذُّلِّۖ وَكَبِّرۡهُ تَكۡبِيرَۢا﴿١١١﴾

111111. و بێژە: پەسن و سوپاسی هەمی بۆ وی خودایی ئەوێ چو زاڕۆك بۆ خۆ نەگرتین، و چو هەڤپشك د مالدارییێدا بۆ نەیی، و یێ چو هاریكار و پشتەڤان ژ هەوجەیی بۆ نەیی، و وی ژ هەمی كێم و كاسییان مەزنتر لێ بكە [كو زاڕۆك یان هەڤپشك یان پشتەڤان و هاریكار هەبن].

← An-NahlAl-Kahf→

RELATED SURAHS

2

Al-Baqarah

The Cow

3

Ali 'Imran

Family of Imran

6

Al-An'am

The Cattle

1

Al-Fatiha

The Opening

Browse all 114 surahs